Schiphol moet in het vervolg haar groei verdienen

Beeld ANP

Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen moeten in het vervolg verder groei van het vliegverkeer gaan verdienen. Zo moet eerst de hinder voor omwonenden en milieu omlaag, voordat het aantal vluchten na 2020 verder kan groeien. 

Dat maakte luchtvaartminister Cora van Nieuwenhuizen vrijdag bekend na afloop van de ministerraad.

“We gaan een trendbreuk neerzetten,” aldus de minister. “De tijd van sky is the limit is voorbij, er komt geen groei meer op de automatische piloot.”

“We gaan het vanaf nu andersom doen: eerst minder hinder, dan pas groei. Pas als het aantal mensen dat ernstige hinder ondervindt daalt, kan Schiphol groei verdienen. De luchtvaart moet vanaf nu vooraf hinderbeperking kunnen laten zien, pas dan staat er groei tegenover.”

“De luchtvaartsector zal iedere stap groei moeten verdienen door concrete maatregelen te nemen om overlast te beperken. We verwachten van de sector een plan voor hinderbeperking en een aanpak van de top 20 van hinder klachten. En er moet een fonds komen voor schrijnende situaties, verdere isolatie van woningen en het creëren van vaste rustmomenten.”

Veiligheid

Groei kan volgens de minister alleen als het veilig kan. “Tot en met 2020 blijft het 500.000 vliegbewegingen, daar houden we aan vast. Hoe het er daarna uitziet gaan we nu uitwerken. De uitersten zijn die 500.000 vluchten van nu tot een maximum van 540.000 vluchten. Meer kan Schiphol in het huidige systeem niet aan qua veiligheid. Dat betekent niet dat ze tot 540.000 kunnen doorgroeien, ze zullen elke stap moeten verdienen.”

De minister wil nog niet zeggen in hoeveel jaar Schiphol kan doorgroeien. “Dat hangt af van de besluiten over luchtvaart op de lange termijn. Deze periode geeft ons wel de kans te experimenteren hoe we dat gaan doen.” Ook bij de overheid moet het roer om. “Er moet een einde komen aan het grijze gebied van normen en afspraken.”

Nachtvluchten

Er komen volgens Van Nieuwenhuizen sowieso minder dan de huidige 32.000 nachtvluchten. “Nachthinder wordt als heel zwaar ervaren. Stel dat je het aantal nachtvluchten verminderd, dan kan daar een X aantal extra vluchten overdag tegenover staan; dat leggen we dan in een afspraak vast.” Er was al afgesproken dat het aantal nachtvluchten omlaag zou gaan naar 29.000.

Dat het kabinet vasthoudt aan groei, hangt samen met de betekenis van Schiphol. “Schiphol is belangrijk voor Nederland, dat is een grote verworvenheid die we moeten koesteren. Schiphol heeft een groeiperspectief nodig, maar ook een gezond land waarin we verantwoord met de natuur en leefomgeving omgaan. Daar wringt de schoen, dat wordt passen en meten. De belangen van de mensen in de directe omgeving staan voorop, we hebben klimaatdoelstellingen gesteld waarna ook de luchtvaartsector moet voldoen.”

Actiegroepen

Actiegroepen van omwonenden en milieuorganisaties wijzen groei op voorhand al af. Toch denkt de minister hen te overtuigen mee te denken. “Het is belangrijk dat alle betrokkenen hieraan mee te denken. Ik wil ook met de omwonenden, met de milieuorganisaties in gesprek over wat mooie pakketten zijn tussen groei en milieubehoud. Ik hoop dat ze dit als kans zien.” Uiteindelijk is het de overheid die de knoop doorhakt. “We krijgen nooit een systeem waar iedere individuele burger ‘ja’ op zegt. Maar laten we eerst om tafel gaan. Voorheen was het meer groei betekent meer hinder. Maar nu we als voorwaarde stellen dat er pas gegroeid kan worden als er minder hinder is, dan is dat een ander insteek van het overleg.”

Ook met de luchtvaartsector wordt overlegd. “Schiphol en KLM zijn zich heel wel bewust van de impact op de leefomgeving en daar werken ze heel hard aan. Ik zie daar ook verdere kansen voor. We brengen nu belangen van omwonenden, reizigers en economie bij elkaar. Dit ligt ook in lijn met de luchtvaartnota tot 2050 die eind dit jaar verschijnt.”

Oppositie is kritisch

De linkse oppositie is kritisch over de plannen van minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) om Schiphol verder te laten groeien onder een reeks voorwaarden.

Kamerlid Suzanne Kröger (GroenLinks) ziet niets in de nieuwe aanpak, die volgens haar de deur wagenwijd openzet voor verdere groei. “Veiligheid, gezondheid, natuur en klimaat: alle grenzen zijn bereikt, maar de minister zet in op een wisseltruc. Nachtvluchten eraf, een veelvoud aan dagvluchten ervoor terug.”

Cem Lacim (SP) hekelt dat Van Nieuwenhuizen op de eerste dag van het Kamerreces met het plan voor Schiphol komt. “Zij neemt nu op eigen houtje de vlucht naar voren.” Het is een “schoffering van omwonenden,” vindt Lacim. “Vermindering van hinder is sowieso een vereiste, daar hoeft helemaal geen groei tegenover te staan.”

D66 steunt het plan van Van Nieuwenhuizen. De groei van Schiphol moet volgens de coalitiepartij niet vanzelfsprekend zijn. “Eerst belofte inlossen dat met schoner en stiller vliegen overlast minder wordt, het veiliger wordt en Schiphol zich netjes aan regels houdt,” zegt Kamerlid Jan Paternotte.

Ook Eppo Bruins van de ChristenUnie kan zich wel vinden in de plannen. ‘Vanaf nu betere handhaving, minder geluid en minder uitstoot. Eerst verdienen, dan groeien. Daarmee is de luchtvaart een ‘gewone’ sector geworden. Ongeclausuleerde groei is voorbij,’ twitterde hij.

De VVD, die al eerder af wilde van het plafond van 500.000 vluchten van en naar Schiphol, zegt dat de luchtvaart in Nederland het perspectief om te groeien nodig heeft ‘om te kunnen investeren in nieuwe, schonere vliegtuigen’. Kamerlid Remco Dijkstra benadrukt verder vooral het economische belang van Schiphol ‘voor de BV Nederland’.

Schiphol positief

“Het is positief dat het Kabinet dit besluit heeft genomen,” zegt Dick Benschop, topman van Schiphol. “Maar het is wel groei onder voorwaarden. Daarover zullen we het hebben. We kijken al serieus naar de top-20 van grootste hinderklachten, die met name gaan over baangebruik en vliegroutes.”

“We moeten kunnen aantonen dat groei gepaard worden aan afnemende geluidsbelasting. Dat betekent dat we qua groei onder het tempo van vlootvernieuwing zullen zitten. Dat moet haalbaar zijn. Als we dat niet realiseren, dan komen we in de problemen.”

“Ik herken mijzelf in het streven van het kabinet om de balans te vinden tussen kwaliteit van ons netwerk en het milieu. Wat dat betreft is het kabinet lekker bezig: na het pensioenakkoord en het klimaatakkoord nu een groeiakkoord. Dat is wel positief.”

Greenpeace wil probleem bij bron aanpakken

“Als de minister echt de leefomgeving, gezondheid en het klimaat belangrijk vindt, dan komt ze uit op krimp van Schiphol,” zegt Bram Karst van Greenpeace namens de gezamenlijke milieuorganisaties. “Je kunt de klimaatcrisis niet stoppen met onduidelijke richtlijnen en eeuwig polderen. Schiphol gaat al jaren over de grenzen heen van de omwonenden, gezondheid, natuur en het klimaat. Die grenzen worden met meer vluchten opgerekt, terwijl het probleem bij de bron moet worden aangepakt. En dat betekent minder vluchten, niet meer.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden