PlusReportage

Sal Santenbrug geopend: ‘Hij vereeuwigde Amsterdam-Noord in de Nederlandse literatuur’

De Sal Santenbrug over de Kometensingel in Tuindorp Oostzaan is zondagmiddag officieel geopend. In aanwezigheid van Santens drie kinderen en zijn kleinkinderen werd het naambordje op de stenenbrug met rozenblaadjes onthuld.

Op de hoek van de Meteorenweg met de Kometensingel werd de Sal Santenbrug onthuld. Kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen van Sal waren er bij.Beeld Dingena Mol

Drie jaar geleden werd al besloten dat de brug met nummer 492 op de Meteorenweg de naam zou krijgen van de Joodse Amsterdamse schrijver Sal Santen (1915-1998), die in zijn jeugd zes jaar in de toenmalige nieuwbouwwijk Tuindorp Oostzaan heeft gewoond. 

De brug die destijds het oude deel van Tuindorp Oostzaan uit de jaren dertig verbond met het deel dat eind jaren vijftig werd gebouwd, bevindt zich in de buurt van zijn ouderlijk huis aan de Zonneweg.

Santen, geboren in de Jordaan in een schoenmakersgezin, schreef uitgebreid over zijn jeugd in Tuindorp Oostzaan onder meer in zijn in 1969 verschenen debuut Jullie is jodenvolk en zijn latere roman Saartje gebakken botje (1983).

De familie heeft de aanvraag voor de brugnaam zelf ingediend. “Wij hebben voor deze plek gekozen omdat mijn vader hier drie boeken over schreef en hier vlak bij op bus B stapte om naar het Joodse schooltje aan de Laanweg te gaan,” zegt Santens oudste dochter Ellen (80). “Door de ambtelijke molen heeft het nog drie jaar geduurd voor de brug officieel kon worden geopend.”

‘Salie van de Zonneweg’

‘Voor veel mensen is Santen altijd ‘Salie van de Zonneweg’ gebleven en als geen ander heeft hij Amsterdam-Noord in de Nederlandse literatuur vereeuwigd,’ schreef literair criticus Elsbeth Etty over hem in een van haar essays Het Amsterdam van…

In Tuindorp Oostzaan, waar Santen van 1922 tot 1929 in een poorterswoning aan de Zonneweg 30 woonde, maakte hij voor het eerst antisemitisme mee. Een buurjongen riep hem toe: ‘Hee, smoesie, wat doe jij hier eigenlijk? Ga spatsies eten, joden moeten spatsies eten.’ Sals moeder riep hem bij zich en zei hem dat hij zich niet moest laten uitschelden voor jood, maar de jongen een pak slaag had moeten geven.

Santens beide ouders en zijn broertje Maurits zijn in de Tweede Wereldoorlog vermoord. Zijn zusje Saartje stierf elf jaar voor de oorlog. Santen trouwde met een stiefdochter van de bekende revolutionair Henk Sneevliet en kreeg drie kinderen. Hij werd aanhanger van Trotski en zeer politiek actief.

Psychiatrische behandeling 

Pas na zijn vijftigste besloot hij zijn leven te wijden aan het schrijverschap. Hij was onder psychiatrische behandeling en begon zijn verhaal op te schrijven.

Zijn verdriet vormde de basis van zijn schrijverschap, aldus Etty die de schrijver dertig jaar geleden ter gelegenheid van zijn 75ste verjaardag interviewde. “Het heeft lang geduurd voor ik er over kon praten. (...) Je kunt geen vrede vinden met wat er gebeurd is, dus je leeft je politiek uit,” zei hij.

“Op onovertroffen wijze heeft Sal Santen in talrijke boeken zijn vermoorde familie tot leven gewekt,” speechte Etty op de opening waarbij Santens vier kleinkinderen het naambordje van de brug onthulden. Dochters Ellen en Karen (60) lazen voor uit het werk van hun vader.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden