Plus

Ruzie over verdeling Joodse erfpachtgelden

Vijf Joodse organisaties eisen een onderzoek naar twee leden van de adviescommissie die zich bezighield met de verdeling van Joodse erfpachtgelden. Zij beschuldigen de leden onder meer van ‘belangenverstrengeling en bindingen met de gekozen organisaties’.

- Beeld Getty Images

De organisaties vragen het Bureau Integriteit van de gemeente Amsterdam om een onderzoek.

In de brief van 2 september stellen de vijf Joodse organisaties – Ets Chaim, Reisjies Gogmoh, Jeshive Amsterdam, de Joodse Kindergemeenschap Cheider en de Joodse jeugdvereniging Hasjalsjelet – dat het gaat om de leden Joop Krant, ex-directeur van Amsterdamse beursbedrijven, en Henri Markens, oud-rector van de scholengemeenschap Maimonides.

Grote sommen subsidiegeld

De commissie heeft, stellen de vijf organisaties in de brief die in het bezit is van deze krant, de gemeenteraad geadviseerd grote sommen subsidiegeld beschikbaar te stellen aan een ­instelling waarbij zij volgens de briefschrijvers zelf zijn betrokken.

De klacht betreft het feit dat de commissie ­adviseert 272.665,55 euro subsidie toe te kennen aan de stichtingen Hachsjara en Alijah onder de voorwaarde dat wordt samengewerkt met Amos, de grootste orthodoxe sjoelgemeenschap in Amsterdam. Amos zou zelf ruim vier ton ­subsidie moeten krijgen.

Krant en Markens zijn leden van de Nederlands Israëlitische Hoofdsynagoge (NIHS), waar de synagogegemeenschap Amos onderdeel van is. Ook Krant was lid van de raad van toezicht bij de NIHS voor Amos. Hij stuurt ­volgens de bezwaarmakers al enige tijd aan op samenwerking ­tussen de twee instellingen en Amos.

Krant en Markens zijn volgens de bezwaar­makers geen onafhankelijke adviseurs, temeer, zo stelt een bron die anoniem wil blijven, daar zij ook nog bestuurders zijn van de stichting Iton die geld heeft gegeven aan Amos en andere clubs die subsidie van de commissie Joodse ­erfpachttegoeden krijgen.

De commissie Joodse erfpachttegoeden laat weten een onafhankelijke commissie te zijn, ­ingesteld door de gemeenteraad van Amsterdam. De commissie zegt niet te kunnen reageren op de brief: de brief is niet aan hen gericht en zij zijn ook niet bekend met de inhoud van de brief, aldus gemeentewoordvoerder Julia ­Drissen, namens commissievoorzitter Ernst Numann. Drissen laat tevens weten dat de leden Markens en Krant niet willen reageren omdat Numann de woordvoerder van de commissie Joodse erfpachtgelden is.

122 aanvragen

De gemeenteraad begon in 2013 een onderzoek naar de invordering van openstaand ­erfpacht die Joodse Amsterdammers na de Tweede ­Wereldoorlog alsnog moesten betalen na terugkeer uit kampen en van onderduikadressen. Ambtenaren brachten hun achterstallige erfpacht, plus omgerekend 820.000 ­euro aan boetes, in rekening. De gemeenteraad besloot in 2016 ook erfpachtgelden collectief ­terug te geven. Ze stelde hiervoor een bedrag van ruim tien miljoen euro beschikbaar.

De adviescommissie, bestaande uit zes leden, allen afkomstig uit de Joodse gemeenschap, boog zich over 122 aanvragen. Vrijwel alle ­Amsterdamse Joodse maatschappelijke organisaties hadden een aanvraag ingediend. In juli van dit jaar is een lijst met 52 namen van instellingen en projecten bekendgemaakt. 

Ophef

De terugbetaling van de Joodse erfpachttegoeden heeft tot ophef geleid binnen de Joodse gemeenschap. Joodse organisaties vallen over de keuze voor de 52 bestemmingen die de commissie Joodse erfpacht­tegoeden maakte en twijfelen aan de onpartijdigheid van enkele commissieleden. Dit werd vorige week duidelijk door insprekers in de Amsterdamse gemeenteraad.

‘Het valt op dat niet alle positief ­geadviseerde subsidies bijdragen aan de continuïteit van de Joodse ­gemeenschap,’ aldus Nuno Spier van Zwicht van de stichting Tagar, die als doel heeft bij te dragen aan het zelf­bewustzijn van jongvolwassen Joden in Nederland. Een externe partij moet verantwoording afleggen over de ­gevolgde procedure en de onpartijdigheid van de commissie aantonen.

Ook Danny Elburg, betrokken bij de stichting Jeshive Amsterdam en kindergemeenschap Cheider, vindt dat de adviescommissie onevenwichtig is samengesteld. De traditionele orthodoxe groeperingen zijn volgens hem niet vertegenwoordigd.

Alexander Hamburger: “Het probleem is dat Amsterdam de verdeling van de erfpachttegoeden aan de eigen Joodse kring overlaat. In deze situatie overheersen de best gebekte lobbyorganisaties. Daarom krijgt het Haagse Cidi tonnen voor Holocausteducatie door Amsterdamse docenten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden