Rutte: liquidatie zeer verontrustend, politie zit er bovenop

De politiek reageert geschokt door de moord op de advocaat van kroongetuige Nabil B. Volgens premier Mark Rutte zit de politie er bovenop. 

Minister-president Mark Rutte. Beeld ANP

Rutte: “Dit zijn zeer verontrustende berichten, politie en Openbaar Ministerie zijn volop bezig dit te onderzoeken. Minister Grapperhaus zal zijn aanwezigheid bij een deel van dit debat schrappen en is nu op het ministerie om zich zelf op de hoogte te stellen van wat er gebeurd is.”

Wilders begon zijn inbreng bij de Algemene Politieke Beschouwingen met de moord op de advocaat. “Wij zijn geschokt over wat er in Amsterdam is gebeurd. Ik wil beginnen met zijn familie, kennissen vanuit grond van mijn hart condoleren. Ook steun voor beroepsgroep. Ik wil het niet politiek maken, maar ik hoop dat ze op dit vreselijke moment bescherming krijgen vanuit de politiek.”

Advocaat Derk Wiersum, die B. bijstaat in de rechtszaak over liquidaties met het criminele kopstuk Ridouan Taghi als spil, werd woensdagochtend in Buitenveldert doodgeschoten.

Regeringspartij CDA spreekt van ‘een regelrechte aanslag op onze rechtsstaat’. Ook coalitiepartner VVD ziet de rechtsstaat in het geding komen. 
‘Dit is erger dan erg,’ schrijft CDA-Kamerlid Chris van Dam op Twitter. ‘Een nieuw hoofdstuk in de brutaliteit van de drugsmaffia.’

De nieuwe liquidatie doet zijn VVD-collega Dilan Yesilgöz denken aan ‘Italiaanse maffiapraktijken’. “Zeer schokkend dit. Dit tast het fundament van onze rechtsstaat aan en zou niet mogen gebeuren in Nederland.” Haar D66-collega Maarten Groothuizen spreekt van ‘inktzwart nieuws’ en ‘een ongehoorde escalatie van het geweld’.

Van Dam en PvdA-Kamerlid Attje Kuiken willen dat justitieminister Ferd Grapperhaus naar de Kamer komt om tekst en uitleg te geven. Van Dam vreest dat de gevolgen van de liquidatie de hele advocatuur en de rechtsstaat zullen raken. Hij denkt dat potentiële kroongetuigen voortaan wel twee keer nadenken voor ze nog samenwerken met de politie, en advocaten voor ze met zo’n cliënt in zee gaan.

Ook de jonge leeftijd van de vermoedelijke dader geeft te denken, zegt Van Dam. Het zou gaan om een man van tussen de zestien en twintig jaar oud. Van Dam vermoedt dat een tiener met de moord is belast omdat minderjarigen veel lichtere straffen krijgen. De politiek moet zich gaan beraden of dat niet anders moet, vindt hij.

Algemene beschouwingen

De moord zal de Algemene Beschouwingen, het grote Kamerdebat over de plannen die het kabinet met Prinsjesdag heeft gepresenteerd, zeker overschaduwen, zeggen de Kamerleden.

Ook de advocatuur heeft inmiddels gereageerd op het nieuws. De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) is ‘zeer geschokt’ dat een advocaat in de uitoefening van zijn functie is geliquideerd. “We leven mee met de nabestaanden en volgen het onderzoek op de voet,” zegt een woordvoerder.

De Nederlandse Vereniging van Jonge Strafrechtadvocaten is ‘diep geschokt’. Volgens de vereniging verliest de strafrechtadvocatuur ‘een goede, bekwame en fijne collega’. “Deze verschrikkelijke daad raakt een van de kernen van de rechtsstaat. Strafrechtadvocaten moeten veilig hun werk kunnen doen,” aldus de organisatie.

Strafrechtadvocaten reageren ontzet op de liquidatie. “Dit is schokkend, een hele grote stap buiten het milieu,” zegt Jan Hein Kuijpers. “Er is maar één woord voor: verschrikkelijk,” verklaart Gerard Spong. Peter Plasman zegt ‘zo’n moord nooit voor mogelijk’ te hebben gehouden.

Gerard Spong. Beeld anp

Dreigementen tegen advocaten zijn niet nieuw, weet Spong, die zelf ook wel eens aangifte van bedreigingen heeft gedaan. “Die waren vaak niet mals. We hebben wel eens meegemaakt dat advocaten om het leven zijn gekomen. Maar het grote verschil met Wiersum is dat hij een volstrekt integere advocaat was die niet samenspande met zijn clientèle. Deze volstrekt treurige nieuwigheid zou met zich meebrengen dat je geen rechtsbijstand meer kan verlenen aan een kroongetuige.”

Spong staat zelf geen kroongetuigen bij, omdat hij verklaringen van dergelijke getuigen een ‘onjuist bewijsmiddel’ vindt dat ‘niet in ons strafproces thuishoort’. Ook Kuijpers meldt nadrukkelijk geen kroongetuigen of informanten als cliënt te willen. “Maar voor iedereen die advocaat in strafzaken is, geldt: dit gaat niet in je koude kleren zitten. Derk deed gewoon zijn werk.”

Zaak Telegraaf-aanslag

In het gerechtsgebouw aan de Parnassusweg in Amsterdam-Zuid is de verslagenheid door het nieuws over de moord woensdagmorgen groot. Wiersum deed veel zaken op de hoofdstedelijke rechtbank en was er derhalve al jaren kind aan huis. Het bestuur van de rechtbank laat weten ‘geschokt’ te zijn.

“Wij zijn zeer geschrokken en uitermate ontdaan door de brute moord woensdagmorgen op een advocaat, een procesdeelnemer. Deze dag start ook voor ons anders dan verwacht. Het is een afschuwelijke, trieste situatie.”

Dat zei de aanklager woensdag bij aanvang van de inleidende zitting tegen de verdachten in de strafzaak over de aanslag op het Telegraaf-gebouw, eind juni vorig jaar. Hij benadrukte ‘dat deze dag ook voor ons anders start dan verwacht. Maar we moeten over tot de orde van de dag, hoe onwerkelijk dat ook is.’

Kort daarvoor had ook de voorzitter van de rechtbank haar afschuw over de gebeurtenissen uitgesproken. “Een advocaat die we allemaal goed kennen, die bijna dagelijks op deze rechtbank kwam, is om het leven gebracht. Het is verschrikkelijk, een enorme schok.”

Door de moord op advocaat Derk Wiersum begon de strafzaak om tien uur, een uur later dan gepland. “We wilden iedereen even de gelegenheid geven dit vreselijke nieuws een plek te geven,” aldus de voorzitter van de rechtbank.

Beeld ANP
Politie-onderzoek na de liquidatie in Buitenveldert. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden