Amsterdam Bewaar

Ruim baan voor ijverige mossel in de Sloterplas

De quaggamossel, die in 2008 voor het eerst in de Sloterplas werd gesignaleerd, eet blauwalg weg.
De quaggamossel, die in 2008 voor het eerst in de Sloterplas werd gesignaleerd, eet blauwalg weg. © ANP

Met hulp van de quaggamossel is de Sloterplas de laatste jaren snel helderder geworden, waardoor het zwemwater ook minder vaak werd verpest door blauwalgplagen. Waterschap Amstel, Gooi en Vecht onderzoekt hoe het de mossel nog beter naar de zin kan maken.

De Sloterplas geldt als een ideale voedingsbodem voor de blauwalg. De plas is rijk aan voedingsstoffen, die toestromen vanuit de omliggende polders. Zodra de temperatuur zomers stijgt, grijpt de blauwalg om zich heen zodat zwemmen er geen pretje is of zelfs ongezond kan zijn.

Het water wordt helderder, waardoor meer licht doordringt dieper in de plas

Elina Bekking

Mosselbedden
Maar sinds 2012 is het water minder troebel geworden. Het waterschap zoekt de oorzaak in de quaggamossel die snel oprukt in de Sloterplas. Van deze ongeveer anderhalve duim grote mossel die oorspronkelijk uit de omgeving van de Zwarte Zee komt, is bekend dat ze één tot zeven liter water per dag kan zuiveren.

De quaggamossel, die in 2008 voor het eerst in de Sloterplas werd gesignaleerd, eet blauwalg weg. "Het water wordt helderder, waardoor meer licht doordringt dieper in de plas," zegt Elina Bekking van het waterschap. "Daar kunnen dan meer planten groeien, zodat er ook meer vissen en ander waterleven komen."

Het waterschap zoekt daarom manieren om meer 'graasdruk' van deze mossels in de Sloterplas te krijgen. Daarvoor zijn dinsdag met hulp van duikers bakken met waterplanten afgezonken langs de Cornelis Lelylaan. Op verschillende dieptes wordt de komende anderhalf jaar uitgeprobeerd hoe de 'mosselbedden' en de vegetatie zich ontwikkelen.

Varkensbaai
"Op twee tot vier meter diepte verwachten we echt dat er wat gaat gebeuren," zegt Bekking. Of de waterplanten ook op grotere diepte garen spinnen bij de quaggamossel moet blijken. Verder moet onderzoek uitwijzen of het beter is als de bodem van de Sloterplas vanaf de oevers minder snel de diepte in schiet. Maar: 'verondiepen' is duur.

"En hoeveel mossels zijn nodig om het water van de Sloterplas langdurig helder te houden?" zegt Bekking. Want het is nog maar de vraag of het effect van de mossel blijvend is. Zijn de mossels bij machte om de blauwalg eronder te houden, ook als die weer oprukt vanuit haar 35 meter diepe kraamkamer op de bodem van de Sloterplas?

Plaag
Aan de noordkant van de Sloterplas, rondom zwemstrandje de Varkensbaai, wordt intussen geëxperimenteerd met aan drijvers hangende netten vol quaggamossels. De heersende windrichting zal de blauwalg vanzelf naar dit 'quaggafilter' brengen, zo is de verwachting. Dit jaar zijn de mossels nog te klein maar volgende zomer moet blijken of het zwemwater daar merkbaar verbetert.

En dreigt van de weeromstuit niet een plaag van de quaggamossel? In een natuurlijke vijand lijkt alvast voorzien, eveneens afkomstig uit het gebied rond de Zwarte Zee. In 2012 was de zwartbekgrondel nog nieuw in de Sloterplas, maar deze vissoort lijkt ook bezig aan een snelle opmars.