Amsterdam Bewaar

Rondvaartensoap: de beste stuurlui staan aan wal

Rondvaartboten van rederij Kooij
Rondvaartboten van rederij Kooij © ANP

De vergunningen aan rondvaart­reders moesten eerlijker worden verdeeld, maar door trucs is de ­opzet tenietgedaan - en het lijkt nog legaal ook.

De beste stuurlui staan aan wal. Het is een goede samenvatting van de manier waarop het stadhuis de vernieuwing van het vergunningenstelsel voor rondvaartboten ter hand heeft genomen.

Vooral de methode waarmee een commissie van deskundigen op basis van punten heeft bepaald welke zestig 'bijzondere' rondvaartboten na 2020 welkom blijven op de grachten, zorgt voor veel discussie.

Er zijn foutjes gemaakt, zo onthulde AT5, en de uitkomst is niet zoals de gemeenteraad dat wenste. Weinig nieuwe aanbieders en veel te weinig vergunningen voor historische vaartuigen. Insiders zijn niet verrast. De branche, ook de kleine rederijen die belang hebben bij verandering, was al sinds de start van de operatie in 2013 sceptisch.

Kooij
"Slechts twaalf nieuwe vergunningen voor rederij Kooij? Die familie doet nog niet eens afstand van een ankertouw waar wijlen Ab nog aan heeft gezeten, laat staan van meer dan de helft van hun handgebouwde vloot."

Dat bromde een ervaren schipper desgevraagd toen hij hoorde dat rederij P. Kooij via een naar het lijkt legale truc de rondvaartboten heeft ­weten te redden van de sloop. Zestien schepen van P. Kooij zijn recent verkocht aan twee nauwelijks actieve bv's, waarmee deze 'nieuwe toetreders' pardoes alle benodigde vergunningen kregen.

Resultaat: de hele vloot van Kooij blijft, na voorzien te zijn van elektrische aandrijving, gewoon varen. Zo ging bijna 75 procent van de vergunningen voor beeldbepalende schepen naar twee grote rederijen. Kwade tongen stellen dat het om 'dummy-bv's' gaat, die na 2020 worden teruggekocht. Een truc of niet, vooralsnog lijkt het gewoon te mogen.

Naar de schroot
Ook oud-binnenstadbestuurder Guido Frankfurther, adviseur van het familiebedrijf, had het de afgelopen maanden al voorspeld. Kooij zal de boten waar het geen vergunning voor krijgt, nooit naar de schroot varen, waarschuwde hij iedereen. Maar dat het zo kinderlijk eenvoudig zou zijn om de vaartuigen te redden? Grinnikend wijst de lobbyist er nog maar eens op dat het allemaal legaal is.

Gemeentelijke juristen, de huisadvocaat en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) bekijken de transfer van de boten inmiddels, de uitgifte van de nieuwe vignetten is opgeschort. Maar de nautische branche heeft de conclusie al getrokken: uitvoeringsorganisatie Waternet heeft zitten slapen toen de aanvragen werden ingediend.

Het stelsel is succesvol veranderd, maar de spelers zijn dezelfde. Coalitiepartijen SP en D66, de oppositie incluis, zeggen geschokt te zijn door de uitkomst van de herverdeling van de vergunningen.

Eigen speurhond
Als de gemeenteraad de uitkomsten van de vergunningenronde echt zo teleurstellend vindt, dan wacht het niet op de ACM of op de huisadvocaat, maar zet het haar eigen speurhond aan het werk: de Rekenkamer.

Die rapporteert aan de raad en kan onafhankelijk van de branche of Waternet oordelen waar het mis is gegaan. Ondanks de storm van protest blijft iedereen in het stadhuis ervan overtuigd dat deze uiterst lucratieve markt, onder druk van Brussel, veranderd moet worden.

Met 4 miljoen passagiers per jaar zijn de belangen groot en de materie is complex. Daarom hadden de bezorgde geluiden vanuit de branche niet weggezet moeten worden als protest tegen de herverdeling, maar verwelkomd als serieuze waarschuwingen.