Regio ergert zich aan Amsterdam

Amsterdam heeft omliggende gemeenten hard nodig, maar de liefde is bekoeld. In de regio bestaat ergernis over de grote stad, die veel neemt, maar weinig geeft.

Chinese toeristen op de Zaanse Schans. Amsterdam spreidt het toerisme graag uit over de regio. Beeld Sanne Zurné

Gemeenten rondom Amsterdam hebben het ­gevoel dat de hoofdstad vooral thuis geeft als het iets kwijt wil, zoals toeristen of de cruise­terminal. Voor het overige gaat Amsterdam vooral zijn eigen gang, bijvoorbeeld met de brug over het IJ en de nieuwe wijk Haven-Stad, terwijl deze ontwikkelingen ook invloed hebben op de regio.

Dit blijkt uit een evaluatie van de bestuurlijke samenwerking in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Ergernis is onvermijdelijk in een ongelijke relatie tussen een grote stad en de kleinere ­gemeenten in de regio, zegt Staf Depla, voor­malig wethouder van Eindhoven en een van de auteurs van de evaluatie. “Dat is het noodlot van een grote stad.”

Maar vervolgens blijven de goede, desnoods schurende gesprekken uit. En die zijn ­nodig.

De Metropoolregio Amsterdam is een samenwerkingsverband van 32 gemeenten, de ­vervoerregio Amsterdam, de provincies Noord-Holland en Flevoland. Burgemeester Femke Halsema is voorzitter.

Het is geen organisatie met een grote schare fans, maar het belang van deze samen­werking neemt wel toe. Amsterdam heeft de omliggende gemeenten in toenemende mate nodig, bijvoorbeeld voor het spreiden van toeristen over de ­regio, waardoor de binnenstad wordt ontlast.

De woningmarkt stopt allang niet meer bij de ­gemeentegrens; veel Amsterdammers zoeken betaalbare woningen in de regio, en dus is het van belang dat bijvoorbeeld Zaanstad en ­Amstelveen meer bouwen om de gekte in de grote stad wat weg te nemen. Ook files vergen een regionaal plan en voor het verplaatsen van de cruiseterminal heeft Amsterdam de hulp van Zaanstad en ­Velsen nodig.

En als Amsterdam de noodlijdende afval­centrale AEB inderdaad wil onderbrengen bij branchegenoot HVC uit Alkmaar, dan zullen veel gemeenten in de regio daar als aandeel­houder mee moeten instemmen. Dan is ergernis over Amsterdam niet handig.

Verpletterende versplintering

De regio verlangt dat Amsterdam een leidende rol gaat spelen in de MRA, maar die is de laatste ­jaren juist afgevlakt na het overlijden van Eberhard van der Laan, blijkt uit het rapport. De gemeenten hopen dat Halsema haar rol van boegbeeld ‘met verve’ zal oppakken zodra ze is ingewerkt.

Eind 2018 veroorzaakte het stadsbestuur nog een schokgolf bij de buren door een brief te ­sturen waarvan met name de toon voor gemopper zorgde. Amsterdam wilde niet langer alle overleggen van de MRA bijwonen. Omliggende gemeenten herkennen de druk die alle overleggen met zich meebrengen, maar waren ook bezorgd over de inzet van Amsterdam. “Ze waren wel wat bedroefd,” aldus Depla.

Hij pleit ervoor dat Amsterdam het voortouw neemt in het formuleren van een gezamenlijke visie op de toekomst. Wat wil de regio, die tot de sterkste economische gebieden van Europa ­behoort, de komende jaren bereiken? Zo’n ­gemeenschappelijk doel moet een einde maken aan de ‘verpletterende versplintering’ die uit de evaluatie blijkt.

“Er zijn zoveel tafels, maar er gebeurt zo weinig,” luidt de verzuchting die is opgetekend in het stuk. Volgens Depla is er voldoende aanleiding om de samenwerking te verbeteren. “Het gaat geweldig met de regio, maar niet op elk vlak,” zegt hij. “De economische groei is niet overal hetzelfde, de woningmarkt staat onder druk en er is grote behoefte aan verbinding in de regio.”

Franc Weerwind, burgemeester van Almere en vicevoorzitter van de MRA, is de opdracht­gever van de evaluatie. “We willen weten wat ­beter kan.” Hij omarmt de oproep tot een ­gemeenschappelijke visie voor de regio. “Dat is een sterk punt. Het belang van regionale samenwerking neemt immers toe.” Zelf heeft hij geen ergernis over het optreden van Amsterdam, maar hij vindt wel dat als die ergernis bestaat, die op tafel moet komen. “Dan kunnen we het erover hebben.”

De evaluatie wordt in oktober ­besproken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden