PlusReportage

Rederijen zijn wanhopig: de rondvaart verzuipt

Saneren, krimpen of afwachten. Een van de grootste toeristische attracties van de stad, de rondvaart, ligt waarschijnlijk nog jaren op z’n gat. En dat is volgens de reders niet alleen de schuld van corona. ‘Er staat iets over barmhartig in het wapen van Amsterdam, maar ze zijn bikkelhard.’

Rondvaartboten in Amsterdam liggen stil door de coronacrisis.Beeld Anouk Hulsebosch

Geen hop-on-hop-offbussen meer, geen geschommel bovenop de A’dam Toren. Toerismegigant Stromma staakt alle activiteiten op het land, om zich terug te trekken op het water. “Dat is de schuld van corona,” zegt directeur ­Carola Hoekstra.

Vorige week verkocht de grootste rondvaartrederij van de stad haar ­belang in de A’dam Lookout. “Anders blijven we versplinteren.” De Zweden, die in 2016 het Amsterdamse ­Canal Company overnamen, zijn daarmee terug bij af: rondvaarten, waterfietsen en maritieme ­arrangementen. “Terwijl juist onze andere activiteiten voor de corona-uitbraak groeiden; dat is het pijnlijke.” 

“We hebben vorig jaar ook meteen een reorganisatie doorgevoerd, maar inmiddels zijn we twee rondes verder,” zegt Hoekstra. “We hebben mensen weggestuurd die jaren in dienst waren, maar ook de contracten niet verlengd. Ik vind dat een vergeten groep, de zzp’ers die op eigen initiatief bij ons wilden werken. Die hadden als eersten geen werk meer.” 

Spaarpotje

“In een notendop: het gaat niet goed,” zegt ook Ramon van der Storm van Blue Boat Company. “Tijdens de eerste lockdown waren we twaalf weken dicht. In juli en augustus konden we weer aan de slag, maar we voeren voor niemand. Toen in september alles op rood ging, droogde het weer op. Nu is alles dicht. De omzet van 2020 is 95 procent kleiner dan die van 2019. We zijn een familie­bedrijf met een spaarpotje, maar dat raakt wel leeg.”

“2021 móet een normaal jaar worden met tussen de 30 en 50 procent van de normale omzet. Wij rekenen er echt op dat we het Keukenhof­seizoen dat 20 maart begint halen, anders wordt het heel moeilijk. Dan moeten we misschien herfinancieren. We hebben al een ontslagronde achter de rug.”

Lenen bij de bank

Ook rederij P. Kooij, die niet heeft gesaneerd, ­rekent op een snelle herstart. “Als we maar kunnen varen,” zegt Marco Kreuger, “dan kun je iets terugverdienen. Maar winst zit er niet in. We kunnen hoogstens met halfgevulde boten varen, ­vanwege de 1,5 meter. Voor vrijwel dezelfde inkomsten moeten we dus met meer boten en meer schippers varen, wat ook meer kost. Dat wordt lastig. Het gaat niet de goede kant op.”

De eerste klappen zijn al gevallen, weet Frans Heijn van de Verenigde Rederijen Amsterdam, dat 43 kleinere bedrijven vertegenwoordigt. “Er zijn al reders die het bijltje erbij neer hebben ­gegooid. Veel ondernemers krijgen geen leningen meer bij de bank. Het onderpand is weg. De Jonckvrouw, de voormalige GVB-boot, is net voor 65.000 euro verkocht. Dat is bijna gratis.”

Ook bij zijn eigen boot, de Admiraal Heijn, lopen de kosten op. “We hebben 15.000 euro vaste lasten per maand, dat wordt niet allemaal door steunmaatregelen gedekt.”

Heijn heeft nood­gedwongen 140.000 euro bijgeleend bij de Triodos. “De enige bank die meeleeft, maar wel met per saldo 7 procent rente. De gemeente blijft intussen gewoon geld vragen voor aanmeerplekken die we niet ­gebruiken. Ik heb net een rekening van 13.000 euro binnen, in mei te betalen. Voor een beetje water dat we niet mogen gebruiken. Onze particuliere verhuurder heeft tenminste nog de helft van de huur opgeschort. Er staat iets over barmhartig in het stads­wapen, maar ze zijn bikkelhard. Er is nergens het gevoel: laten we die branche redden.”

Kille houding

De reders voelen zich in de steek gelaten door de gemeente. “Het rijk doet goed mee,” zegt Ramon van der Storm van Blue Boat Company, die ook ­secretaris is van de Vereniging Amsterdamse Rondvaartrederijen. “Maar Amsterdam laat niets van zich horen. Ik heb namens de branche in september een brief aan de wethouder gestuurd met de vraag waarom wij precario moeten betalen terwijl de horeca die voor de terrassen wordt kwijtgescholden. We hebben nooit antwoord gehad.”

“We zien geen ruimte om de precario voor de rondvaartbranche kwijt te schelden,” laat het stadsbestuur via een woordvoerder weten. “Het innemen van een ligplaats in de openbare ruimte staat immers los van de exploitatie van rondvaarten. Bij terrassen is ervoor gekozen precario kwijt te schelden omdat de exploitatie daarvan tijdens corona sterk is bemoeilijkt.”

Het college wil ook tweedeling voorkomen. Sommige reders betalen geen precario, omdat zij een huurovereenkomst met de gemeente hebben. Wel kunnen reders, als zij hun schepen ­opleggen, vermindering van hun aanslag aanvragen, is de reclamebelasting kwijt­gescholden en is het omstreden nieuwe vergunningstelsel twee jaar opgeschort, tot 2024.

De reders vermoeden dat de kille houding te maken heeft met de rol die hun branche in de druktediscussie wordt toegedicht. “Terwijl we juist een goede bijdrage leveren aan het aantrekken van de kwaliteits­toerist,” zegt Carola Hoekstra, directeur van rederij Stromma. “Het is een misvatting dat we het toerisme aanjagen, we halen bezoekers juist van de straat door te varen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden