Redding noodlijdend afvalbedrijf AEB is mislukt

De fusie van het noodlijdende Amsterdamse afvalbedrijf AEB met de publieke vuilverbranding HVC uit Alkmaar is op niks uitgelopen.

Het Amsterdamse Afval Energie Bedrijf (AEB) Beeld Robin van Lonkhuijsen/ANP

Dat meldt de gemeente Amsterdam, eigenaar van AEB, in een brief aan de gemeenteraad.

De linkse coalitiepartijen hadden hun hoop gevestigd op het publieke HVC, maar deze afvalcoöperatie ziet geen brood in een overname van AEB. Veel meer dan HVC draait AEB op bedrijfsafval van buiten de eigen gemeente of zelfs het buitenland. AEB moet dus de markt op om afval aan te trekken, terwijl in Nederland al een overcapaciteit aan vuilverbranders is. Daarom vindt HVC, dat net als AEB helemaal in overheidshanden is, de risico’s te groot.

‘Onoverbrugbare verschillen’

Het was al bekend dat onder de 46 gemeenten en zes waterschappen die samen eigenaar zijn van HVC veel weerstand bestaat tegen een samenvoeging met AEB. Het stadsbestuur erkent nu dat er ‘onoverbrugbare verschillen’ bestaan.

Amsterdam gaat door met het verkooptraject, dat tegelijkertijd met de oriënterende gesprekken met HVC was opgestart, om AEB te verkopen aan een private of publieke partij. Er hebben zich al meerdere gegadigden gemeld om AEB of delen daarvan over te nemen. Die mogen in ‘een competitief verkoopproces’ een bod uitbrengen op de vuilverbrander. Het stadsbestuur sluit overigens niet uit dat AEB in gemeentehanden blijft.

Daarmee sluit Amsterdam zich aan bij diverse andere gemeenten. Eerder werd de Rotterdamse vuilverbranding AVR verkocht aan buitenlandse investeringsfondsen. En het Brabantse Attero kwam in 2014 handen van investeerder Waterland, die het een paar jaar later met flinke winst weer doorverkocht.

Ook goed nieuws

Goed nieuws over AEB is er ook: komende dagen worden van twee van de wegens achterstallig onderhoud en technische malheur vier stilgelegde afvalovens weer opgestart. Het is de bedoeling dat ze eind volgende week weer volledig in bedrijf zijn. In november zou AEB weer op volledige capaciteit kunnen draaien.

Dat is sneller dan verwacht, schrijven de wethouders Sharon Dijksma (Deelnemingen) en Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) aan de gemeenteraad. Het stadsbestuur vindt het daarom ook verantwoord om extra geld te steken in AEB. Bovenop de 35 miljoen euro die de gemeenteraad eerder beschikbaar stelde, verstrekt het stadsbestuur nog eens 45 miljoen aan noodsteun aan AEB, ‘onder strikte voorwaarden en toezicht’.

Dat de ovens weer in bedrijf komen, maakt AEB meteen een stuk minder verliesgevend. Daar begon de malaise deze zomer: in juli voelde AEB zich gedwongen om vier van de zes verbrandingslijnen stil te leggen, 60 procent van zijn capaciteit. Daarmee viel een groot deel van de omzet weg, terwijl AEB hoge kosten moest maken om met jarenlange contracten aan zich gebonden afval en slib ergens anders te laten verwerken of opslaan.

Nog altijd verkeert AEB in grote financiële nood. De 45 miljoen noodsteun is nodig om het tot eind dit jaar uit te zingen. Tegelijk put het stadsbestuur hoop uit het herstel van de ovens. Die komen de waarde van AEB ten goede en geven tijd voor een ‘ordentelijk verkoopproces’, want ‘in de eerdere situatie kostte elke dag wachten meer geld.’ Naar verluidt lopen de kosten elke dag met een half miljoen euro op als er niet op volle capaciteit verbrand kan worden.

Aftreden wethouder Udo Kock

Naast HVC is inmiddels ook een overname door afvalbedrijf Beelen van tafel. Sloop- en recyclingbedrijf Beelen wilde onderhands een meerderheid van de AEB-aandelen overnemen van Amsterdam, maar heeft zich deze week per brief teruggetrokken. Overname door Beelen had de voorkeur van wethouder van Financiën Udo Kock. Toen de rest van het stadsbestuur koos voor gesprekken met HVC in plaats van privatisering van AEB, besloot Kock af te treden. Nu zijn beide reddingspogingen op niets uitgelopen.

AEB maakt een nieuwe start met een nieuwe raad van commissarissen. Oud-topman van netwerkbedrijf Alliander Peter Molengraaf is de nieuwe voorzitter. AEB meldt met ‘enige trots’ dat de ovens weer aangaan. ‘Met veel inspanning lijkt het tij nu eindelijk te keren.’

De ovens die deze zomer wel zijn blijven draaien hebben nog een ‘kort en noodzakelijk’ onderhoud nodig. Maar AEB durft weer vooruit te kijken en ook de branie lijkt weer terug: “Onze ambitie is om in 2030 het meest duurzame energie- en grondstoffenbedrijf te zijn.”

Tegelijk erkent AEB dat binnen de organisatie veel moet gebeuren. ‘Meer en meer wordt ervaren, dat cultuurveranderingen noodzakelijk zijn om AEB een gezonde toekomst te kunnen geven.’

Eerder werd al duidelijk dat naast Beelen en HVC zeker negen andere bedrijven interesse hadden getoond in de aandelen AEB. Welke partijen dit zijn, is niet bekend gemaakt

Lees ook het volledige dossier over AEB.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden