Recordaantal afvalboetes: ‘De gemeente zet die zak niet naast de container’

De hoeveelheid huishoudelijk afval door de lockdowns en het thuiswerken is enorm gestegen. Beeld Joris van Gennip
De hoeveelheid huishoudelijk afval door de lockdowns en het thuiswerken is enorm gestegen.Beeld Joris van Gennip

Het aantal afvalboetes stijgt tot recordhoogte in pogingen om de stad schoner te krijgen. Ondertussen kijkt wethouder Laurens Ivens steeds nadrukkelijker naar de inwoners. ‘De gemeente zet die zak niet naast de container.’

Met ruim 20.000 opgelegde afvalboetes in minder dan een jaar tijd hebben de boa’s van wethouder Laurens Ivens (Afval) waarschijnlijk een record te pakken. Het boeterecord werd de afgelopen maanden behaald op basis van 30.000 ‘constateringen’, adressen die sinds juni door handhavers zijn aangetroffen in bijgeplaatste vuilniszakken, rondslingerend oudpapier of verkeerd aangeboden grofvuil.

Zes procent van de boetes was voor bedrijven, de rest gaat om huishoudens die even geen zin hadden om het afval netjes weg te gooien of, bij een volle bak, naar de volgende container te lopen. Niet eerder heeft de gemeente in zo’n korte tijd zo veel boetes uitgedeeld voor één specifiek vergrijp, parkeerboetes uitgezonderd.

De rommel bij afvalcontainers was al langer een frustratie, en corona heeft die ergernis alleen maar groter gemaakt, omdat de hoeveelheid huishoudelijk afval door de lockdowns en het thuiswerken enorm is gestegen. Op sommige momenten in 2020 reden er dertig extra vuilniswagens door de stad om alle oude spullen van opgeruimde zolders, of verpakkingskarton van online bestellingen, af te voeren. Ivens wilde niet alleen beboeten, maar ook meer inzamelen. “Er moet wederkerigheid in zitten, extra boetes kun je niet maken als de containers steeds vol zitten.”

Het afvaloffensief dat Ivens afgelopen zomer begon, is zo succesvol dat er op kantoor extra ambtenaren moesten worden aangenomen om de hoeveelheid constateringen van de handhavers op straat te kunnen verwerken. De cijfers zijn nog opmerkelijker als je bedenkt dat een relatief klein groepje van rond de 14 handhavers verantwoordelijk is voor deze boeteregen. Voor mensen die herhaaldelijk betrapt worden op het verkeerd weggooien van afval, heeft Ivens een last onder dwangsom in petto, die fors hoger (1250 euro) is dan de reguliere boete.

Afvalcontainerlocatie ‘adopteren’

De stad krijgt ondertussen een steeds beter beeld van de plekken waar het vaak mis gaat en het veel smeriger is dan elders. De afvalhandhavers melden wat ze zien via een app (in een half jaar tijd al 154.000 keer), binnenkort worden alle medewerkers op vuilniswagens uitgerust met een iPad om de actuele stand van zaken te kunnen doorgeven.

Er loopt ook een proef met camera’s die gemonteerd zijn op vuilniswagens en die automatisch herkennen wat voor rommel er naast de 12.000 ondergrondse containers ligt. Handig, omdat er voor verschillende soorten afval verschillende vervolgacties nodig zijn. Een stapel snoeiafval verschilt immers nogal van een kapotte vrieskist.

Ook zijn er 2300 Amsterdammers bereid gevonden om een afvalcontainerlocatie te ‘adopteren’, een extra oogje in het zeil te houden en te helpen schoonhouden.

Ivens meldt in een brief aan de raad dat het straatbeeld langzaam schoner begint te worden. Er is 60 procent minder verkeerd aangeboden grofvuil, ruim twee derde van de containerlocaties haalt nu ‘schoonheidsniveau B’.

Boze Amsterdammers

Toch durft de wethouder dit nog niet te koppelen aan de gigantische hoeveelheid sancties à 95 euro die is opgelegd. Want of de boetes effect sorteren en het gedrag van mensen veranderen, staat nog niet vast. “Afvalproblemen zijn voor een belangrijk deel gedragsproblemen en deze zijn simpelweg niet op te lossen met alleen nieuwe technieken, informeren en beboeten,” zegt hij.

Boze Amsterdammers weten de gemeente doorgaans razendsnel te vinden als er ergens iets ligt, maar de wethouder hoopt dat mensen ook in de spiegel durven kijken. “We moeten met elkaar beseffen dat dit een collectieve inspanning is. De wethouder kan dit niet allemaal oplossen en de vuilnisman ook niet.”

Uiteindelijk verwacht Ivens niet dat de stad altijd brandschoon wordt, maar wel dat de gemeente het afvalprobleem onder controle heeft. “Het is ons met hondenpoep gelukt, het lukt met zwerfvuil steeds beter, het moet nu ook met afval en bijplaatsingen gebeuren,” zegt Ivens. “Het zal nooit superschoon worden, maar mensen moeten trots kunnen zijn omdat hun buurt er netjes bij ligt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden