PlusExclusief

Rapper RBDjan is geen gangster meer: ‘Het is niet stoer om vast te zitten’

RBDjan:  ‘Ik doe totaal niet onder voor de kids die nu opkomen.’ Beeld Erik Smits
RBDjan: ‘Ik doe totaal niet onder voor de kids die nu opkomen.’Beeld Erik Smits

RBDjan was een van de eerste gangsterrappers van Nederland. Hij leefde op straat, bij de Hells Angels en in de cel. ‘Andere rappers gebruikten de gevangenis als een soort pr-verhaal. Dat wilde ik absoluut niet.’

Robert Vuijsje

De ouders van Arbi Hakopians – later werd hij onder de artiestennaam RBDjan een van de beste rappers van Nederland– ontvluchtten Iran nadat ayatollah Khomeini daar aan de macht kwam. Ze deden dat niet omdat ze Armeens waren. “Dat ging prima samen in Iran. Mijn ouders waren christenen, mijn moeder wilde niet de hele dag met een hoofddoek op lopen. Het land werd streng islamitisch.”

Ze kwamen terecht in Ganzenhoef en daarna Bullewijk. RBDjan was drie maanden oud toen hij naar Nederland kwam. “De Bijlmer was leuk, veel culturen. Ik heb leren fietsen van een Antilliaan, ben half opgevoed door Surinamers. Mijn ouders scheidden, mijn vader verhuisde naar Noord en mijn moeder werkte als kunstenaar en grafisch ontwerper, ze was illustrator bij de Gouden Gids. Mijn broer en ik waren vaak alleen.”

“In welgesteldere buurten zou het denk ik niet voorkomen dat kinderen thuiskomen met een vuilniszak vol wiet die ze op straat hebben gevonden. Of met een doorgeladen pistool, ook van de straat. Wij brachten het naar onze moeder: kijk wat ik heb, mama. Ik denk dat wij de enige Armeniërs waren. Voor kinderen maakt dat niet uit. Die identiteitspolitiek komt later pas.”

Na negen jaar begon zijn moeder een grafisch ontwerpbureau in de buurt van het Oosterpark. “Ze regelde een huis in de Rapenburgerstraat bij het Waterlooplein, toen stond daar nog geen nieuwbouw.”

Was het anders?

“Ik praatte met een Surinaams accent. In de Nieuwmarktbuurt werd dat een Amsterdams accent. Het was minder groen en er liepen veel meer junkies. In de Bijlmer had ik een mooi blauw BMX-fietsje. De eerste dag zette ik die voor de deur, met een dun fietsslot. De volgende dag ging ik naar beneden om mijn fiets te pakken. Weg. Welkom in Amsterdam-Centrum.”

Het rappen was al begonnen in Zuidoost. “Ik was zeven en een vriendje had van zijn ouders een cd gekregen van Doggystyle, het album van Snoop Dogg. Als ik nu die teksten hoor, vraag ik me af waarom je het aan je kind van 7 zou geven. Maar zo ging dat toen.”

“Later begon mijn broer zijn eigen teksten te schrijven. Zoiets had ik nog nooit gehoord in het Nederlands. Iedereen probeerde toen nog in het Engels te rappen. Voor mij was hij de eerste gangster-straatrapper van Amsterdam. En het klonk goed, niet corny.”

“Hij beschreef de rauwere kant van de straat. Daarvoor waren er wel Nederlandse rappers, maar nog niet op deze manier. Dat wilde ik ook. Mijn broer ging teksten voor mij schrijven. Hij heette Flex de Hittespitter. De eerste die 1 miljoen views haalde op 101Barz. Nu rapt hij niet meer.”

Als lid van rapgroep THC brak RBDjan vijftien jaar geleden door, onder meer met de hit Wil je weten hoe et voelt. Twee zinnen uit het refrein:

Wil je weten hoe het voelt om altijd anders te zijn

Wil je weten hoe het voelt om buitenlander te zijn

“We hadden meer dan tien leden. Filipijns, Turks, Marokkaans, Antilliaans, Nederlands, Tunesisch en Armeens. Daar waren we trots op. Het was Amsterdam-Noord. Ook daar was het Amsterdamse accent trouwens prevalent. Naar optredens ging de hele buurt mee. Dertig, veertig man.”

Hoe kwam jij terecht in Noord?

“Mijn vader woonde daar, ik kwam er ieder weekend. En ik zat in Noord op de middelbare school. Dezelfde school als Patrick Kluivert, het Waterlant College.”

Behalve voor tetrahydrocannabinol, het belangrijkste psychoactieve bestanddeel van hasj en wiet, staat THC voor Tuindorp Hustler Click. “Een stoere naam, toch? Behalve mijn broer en ik kwamen ze allemaal uit Tuindorp.”

Een paar jaar eerder was RBDjan door zijn moeder uit huis gezet. “Ze gaf me de keuze: je gaat terug naar school of mijn huis uit. Ik was 18 of 19 en had de mavo afgemaakt. Op het ROC deed ik een opleiding internationale handel en groothandel, maar dat boeide me voor geen meter. Andere handel wel.”

Die andere handel was het probleem?

“Dat ik werd gepakt was de schuld van een vriend van me. Op mijn kamer zat hij pakkies te maken. Met een wegwerpscheermes probeerde hij vijf of tien gram cocaïne te versnijden. Alleen was de achterkant van dat scheermes open, daar verdween al die coke in. Hij begreep al niet waarom het minder werd, terwijl het juist meer moet worden als je coke gaat versnijden. Mijn moeder vond dat scheermes.”

Later woonde je bij de Hells Angels?

“Dat niet. Diezelfde vriend bracht me naar The Hangout, de jongerenafdeling van de Hells Angels, aan de Wenckebachweg. Het is niet zo heftig als iedereen denkt, het zijn ook gewoon mensen. Ik heb daar leuke dingen meegemaakt. Veel feestjes, veel drank en veel wiet. En de rest is geheim.”

“De Hells Angels hielpen me toen ik niks had. Ik was dakloos en sliep in The Hangout, ik mocht bij ze douchen. Dit was toen ik net vrij was. Ik kreeg een inval in mijn huis, maar de politie vond niets, er waren een aantal vechtpartijen en ik deed een taakstraf niet. En er was een poging tot.”

Tot?

“Doodslag. Maar dit is zoveel jaar geleden, ik wil er niet meer over praten. Het is niet stoer om vast te zitten, ik schaam me ervoor. Ik weet nog dat radiozender FunX ineens weer interesse voor me toonde toen ik vastzat. Ik werd daar gewoon boos om. Andere rappers hebben het als een soort pr-verhaal gebruikt als ze in de gevangenis zaten. Dat wilde ik absoluut niet. Er is niets stoers aan.”

Weer een sprong in de tijd: de toenmalige vriendin van RBDjan vroeg hem te stoppen met rappen. “Ze werd zwanger en had niet veel geloof in mijn muziek, ze wilde dat ik serieus aan de bak ging.”

Het was een tijd waarin nog niet veel geld viel te verdienen in de Nederlandse hiphop. “Ik vind het mooi dat nu zoveel mensen hun brood erin kunnen verdienen en ik ben trots dat wij onze bijdrage daaraan konden leveren.”

Maar je ex-vriendin zei dat je een gewone baan moest zoeken?

“Ik heb ongeveer een jaar gewerkt als loodgieter en had me bijna ingeschreven voor een technische opleiding.”

Had ze gelijk?

“Over dat geld had ze wel een punt, ik moest gewoon verdienen en als rapper deed ik dat niet genoeg. Andere rappers begrepen het ook wel. Niemand zei: RB, je bent gek in je hoofd. Alleen werd ik er niet gelukkig van.”

Daarna werd je kok?

“Mijn broer was in restaurants gaan werken en had connecties gemaakt. Ik had een baan nodig en kon aan de slag in Dante, in de Spuistraat.”

Kon je koken?

“Niet zoals je in een restaurant moet kunnen koken. Maar ik pikte het snel op en heb daar twee jaar gewerkt.”

In 2018 verscheen het laatste album van RBDjan: King, genoemd naar de zoon met wie hij geen contact mocht hebben van zijn moeder. De ex-vriendin die wilde dat RBDjan een gewone baan zocht. Hoe kon je zo zijn en Naar huis, twee liedjes over het verbroken contact met zijn zoon, horen bij de meest rauwe en hartverscheurende hoogtepunten uit de Nederlandse hiphop. “Gelukkig zie ik hem weer, we hebben de strijdbijl begraven.”

Nu kan RBDjan erom lachen: “Na de breuk met zijn moeder had ik veel inspiratie, laat ik het zo zeggen. Dat was mijn drijfveer om weer muziek te maken. Het album kwam binnen op nummer 52 in de Album Top 100. Ik had het helemaal op eigen houtje uitgebracht. Daardoor kreeg ik weer geloof in mezelf. Wat ook hielp: een nieuwe vriendin die wél vertrouwen in me had.”

Het publiek wil vaak jongere rappers zien. Een rebel van 18, niet een van 38.

“Ik kan zeker nog hangen met iedere rapper en doe totaal niet onder voor de kids die nu opkomen. Ik denk ook dat ik muziek blijf maken tot ik doodga, zoals The Rolling Stones. Op Spotify en andere sociale media kan ik zien dat mijn fans tussen de 20 en 40 jaar zijn. Die zijn met me meegegroeid.”

Je maakt een nieuw album?

Kleine jongens worden groot gaat over volwassen worden, groeien in ieder aspect van het leven. Het is tijd om mijn plek weer in te nemen. Ik stort me nu voor honderd procent op de muziek. Tot twee jaar geleden werkte ik nog erbij, in een coffeeshop in de Czaar Peterstraat.”

Hoe is het om in Amstelveen te wonen?

“Ik had vooroordelen, maar het voelt niet anders dan Amsterdam. Eerst was ik bang dat ik in een buurt zou komen waar iedereen met zijn neus omhoog liep. Maar mijn buren aan beide kanten komen uit de Bijlmer. Het is gewoon: fawaka, buurman.”

CV

Arbi Hakopians (Teheran, 1984) maakt muziek onder de artiestennaam RBDjan. Zijn nieuwe album, Kleine jongens worden groot, verschijnt op 11 november.

De stad van... RBDjan

Echt Amsterdams
“Altijd, maakt niet uit wat ik doe. Maar vooral als ik muziek maak. Ik wil de stad trots maken.”

Accent
“Amsterdams, ik vind het wel leuk.”

Partner
“Ook uit Amsterdam. Ze is opgegroeid in Zuid en Noord.”

Huur of koop
“Nu huur. Ik hoop te kopen in het buitenland, in Spanje.”

Import
“Kunnen die Amsterdammers worden? Een strikvraag. Ik kwam hier toen ik drie maanden oud was. Dus ik denk dat het kan. Maar je moet wel heel jong zijn.”

Amsterdammers klagen graag over de snel veranderende stad, maar willen hier toch blijven wonen. Hoe werkt dat, vraagt schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Salomons oordeel) zich af in een wekelijkse interviewserie met bekende en minder bekende Amsterdammers. Dit is aflevering 34. Lees hier alle afleveringen terug.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden