PlusAchtergrond

Rapalbum van gedetineerde Joey AK: kan dat zomaar?

Zware criminelen die vanuit de bajes rapnummers uitbrengen, bezorgen de overheid hoofdbrekens. ‘Stel je voor dat je slachtoffer bent. Of nabestaande.’

De cover van Bodemboy. Beeld
De cover van Bodemboy.

In gevangenissen en jeugdinrichtingen wordt volop gerapt. Als dagbesteding en om gevangenen te laten merken dat ze hun talenten kunnen ontwikkelen als ze hun best doen.

In sommige gevangenissen kunnen gedetineerden terecht in studio’s waar producenten ze helpen hun tracks op te nemen en te bewerken. Die nummers zijn niet bedoeld voor publicatie. Zeker niet voor een release tíjdens detentie, zoals deze week gebeurde door Joey AK.

Recreatief

“Rap in de gevangenis is in principe gewoon recreatief. Het is een goede manier voor veel jongens om zich te uiten over wat ze allemaal hebben meegemaakt en wat ze bezighoudt,” legt Rivelino Rigters uit.

Rigters zei ooit het rauwe straatleven vaarwel en ging de hulpverlening in. Inmiddels werkt hij als ‘rapcoach’ in vijf jeugdgevangenissen en vijf gevangenissen verspreid over Nederland. “In sommige gevangenissen mag je raps opnemen en krijg je die uiteindelijk mee op een cd, in andere niet. De algemene regel is wel dat niets naar buiten gaat zo lang die jongen binnen zit.”

Daar lijkt een rapper als Joey AK niet op te willen wachten. De 24-jarige gangsterrapper uit Holendrecht zit in de Penitentiaire Inrichting (PI) Heerhugowaard een gevangenisstraf uit van drie jaar en vier maanden voor het ontvoeren en martelen van een vrouw in het bijzijn van haar jonge kinderen.

Release groot aangepakt

Onlangs bracht hij, vanuit de bajes, het album BodemBoy uit. De release van het album werd groot aangepakt. Zo was er een reclamecampagne met een billboard langs de A1. Ook werd via het Instagramaccount van Joey AK bekendgemaakt wanneer clips online verschenen.

Op de vraag of Joey AK op zijn cel misschien over een verboden telefoon beschikt waarmee hij ook nummers kan inzingen, zegt zijn advocaat Jan-Hein Kuijpers: “Het is via de bajestelefoon gegaan. Hij stond gewoon alles in te zingen op de gang. Heel de bajes danste mee als Joey aan het bellen was.”

Een gedetineerde heeft in principe recht op contact met de buitenwereld. Via de bajestelefoon. Of er gezongen wordt, maakt op zich niet uit. Ook wordt niet nagegaan of degene aan de andere kant van de lijn het gesprek opneemt. Dat maakt dat nummers eenvoudig naar buiten kunnen komen.

Op het album van Joey AK staan ook twee duetten met Djaga Djaga. Dat is de artiestennaam van Jason L. (28). Hij komt net als Joey AK uit Amsterdam-Zuidoost. Ook Jason L. zit vast. Hij werd tot 18 jaar gevangenis veroordeeld voor zijn rol bij een liquidatie in de Bijlmer.

Voor goud gaan

In detentie bracht Djaga Djaga al drie albums uit. In 2019 scoorde hij een hit met het nummer Ride or Die. Hij gaf, ook vanuit de gevangenis, een interview aan FunX. “Ik ben de eerste artiest die vanuit de gevangenis goud gaat,” zei hij bij die gelegenheid. Het leidde destijds tot Kamervragen – en een spijtbetuiging van FunX.

Inmiddels verblijft Djaga Djaga al geruime tijd op de Afdeling Intensief Toezicht (AIT) in de gevangenis van Leeuwarden, De Marwei. Die speciale afdeling, die nu een jaar bestaat, is bedoeld voor zware criminelen die als risicovol worden beschouwd.

Zo slijt de tot levenslang veroordeelde Naoufal ‘Noffel’ F. er zijn dagen – buiten al een contact van Jason L. Ook Anouar Taghi zit er, de neef van Ridouan Taghi die wordt verdacht van betrokkenheid bij de moord op advocaat Derk Wiersum.

“De contacten met buiten en onderling kunnen hierdoor beter worden gemonitord,” valt over de afdeling te lezen in een artikel dat begin vorig jaar verscheen in het magazine DJIzien van het ministerie van Justitie. In de PI Krimpen aan den IJssel is maandag een vergelijkbare afdeling geopend.

No go

“Doorgaan met je criminele zaakjes is een no go,” liet minister Sander Dekker naar aanleiding daarvan via sociale media weten. “Met deze aparte afdelingen houden we de risicovolle gedetineerden extra goed in de gaten en afgeschermd van de rest.”

Voor het antwoord op de vraag hoe Djaga Djaga de opnames voor de nummers heeft gemaakt, verwijst hij, via zijn advocaat Manon Aalmoes, naar Joey AK. “Het is zijn album. Mijn cliënt vindt het niet netjes daar iets over te zeggen.”

De vraag is in hoeverre het met een andere crimineel opnemen van een duet over liquidaties valt onder voortgezet crimineel handelen, zoals dat officieel heet.

Pijnlijk

“Stel je voor dat je slachtoffer bent. Of nabestaande,” zegt een hulpverlener. “Dan is het natuurlijk buitengewoon pijnlijk als de mensen die daar hun straf voor uitzitten, doodleuk dergelijke muziek uitbrengen.” De hulpverlener wijst daarbij ook op de teksten van de nummers. Die staan bol van de verwijzingen naar het gangsterleven. “De boodschap is tegelijkertijd ook: ik mag dan vast zitten, ik ben er nog.”

Dat raakt aan een heikel punt. ‘Generale preventie’ geldt als een van de strafdoelen van een gevangenisstraf. In gewone mensentaal: de straf moet ook zorgen dat anderen niet dezelfde misstap zetten. Het is niet de bedoeling dat iemand die binnen zit, zijn eventuele macht op straat nog laat gelden en anderen tot misdrijven inspireert.

In februari bracht Joey AK, vanuit de gevangenis, het nummer Gunkolf Rap uit. Dat was gemaakt in het kader van een alsmaar escalerende vete tussen hem en een andere rapper uit Amsterdam-Zuidoost. Niet lang nadat de clip was opgenomen, werden drie mannen opgepakt die met de vete te maken hadden. De politie stelde dat er mogelijk een gewapend conflict voorkomen was.

Reikwijdte

Die gebeurtenis illustreert de reikwijdte die een rapnummer kan hebben. Ook de opsporingsinstanties zullen de nummers en clips met grote belangstelling bekijken. Zéker ook de woensdag gelanceerde clip van de track What’s beef van BodemBoy, waarin getrouwen van Joey AK en Djaga Djaga met zware wapens in de weer zijn die er akelig echt uitzien. In het Verenigd Koninkrijk is platforms zoals YouTube bij vergelijkbare clips gevraagd die te weren – hetgeen ook sommige betrokkenen in Nederland een goed idee lijkt.

Een woordvoerder van de Dienst Justitiële Inrichtingen zegt ‘geen waardeoordeel’ te willen hechten aan het feit dat er dergelijke nummers worden uitgebracht vanuit de gevangenis. “De DJI is niet betrokken bij de totstandkoming van de uitgebrachte muziek. Maar als de nummers mensen kwetsen is dat natuurlijk buitengewoon vervelend.”

De overvloedige reclame voor het debuutalbum BodemBoy van Joey AK zit ook de overheid niet overal lekker. Zeker niet gezien de afbeelding van een kleuter in Arabisch gewaad met een geweer in handen en kogelhulzen aan de voeten.

De gemeente Diemen liet de enorme afbeelding verwijderen van een reclamezuil langs de A1, omdat die ‘niet voldoet aan de normen van de Reclamecodecommissie’. De exploitant van de zuil werd daarop geattendeerd en haalde de megaposter direct weg.

De ChristenUnie in de Amsterdamse gemeenteraad heeft het college van burgemeester en wethouders gevraagd partijen zoals de Ziggo Dome te vragen de ‘schadelijke’ promotie van BodemBoy te stoppen. Ook vraagt de gemeenteraadsfractie het college te onderzoeken hoe dergelijke ‘geweld stimulerende’ campagnes zijn te voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden