PlusInterview

Radicaliserings­expert Stijn Sieckelinck: ‘De jeugd kan wel wat mindfulness gebruiken’

Pedagoog en radicaliserings­expert Stijn Sieckelinck is benoemd tot lector youth spot (jongerenwerk) aan de Hogeschool van Amsterdam. Volgens hem is de mentale gesteldheid van jongeren onder covid zorgwekkend.

Feestende jongeren op het Museumplein eind maart. Driekwart van de jongeren lijdt aan mentale problemen zoals depressieve klachten en eenzaamheid. Volgens pedagoog Stijn Sieckelinck een gevolg van pure stress, door het gebrek aan ontspanning. Beeld Joris van Gennip
Feestende jongeren op het Museumplein eind maart. Driekwart van de jongeren lijdt aan mentale problemen zoals depressieve klachten en eenzaamheid. Volgens pedagoog Stijn Sieckelinck een gevolg van pure stress, door het gebrek aan ontspanning.Beeld Joris van Gennip

Hoe was u zelf als jongere?

“Ik voelde me niet echt thuis op school. Ik was als tiener een beetje een slungel die ook wel werd gepest. Ik speelde in een bandje, daar kon ik mijn frustraties in kwijt. Vanaf mijn zeventiende werd ik feller. Ik zette me af tegen autoritaire leraren. Ik deed een keer mee aan een demonstratie tegen racisme in Mechelen en werd toen keihard op de vingers getikt door de rector. Het gevolg was natuurlijk dat ik meer ging demonstreren. Ik werd actief in de fairtradebeweging, beheerde de wereldwinkel en ging de straat op voor een betere wereld.”

Was u een radicale jongere?

“Ik was wel fel maar niet geradicaliseerd. Gelukkig ben ik niet in de fuik van ‘fuck the system’ getrapt. Dat zou een vlucht geweest zijn. Ik had ook lieve ouders, die me steunden. Een keerpunt was toen mij door andere activisten gevraagd werd de uitbreidingsplannen van de Antwerpse haven te stelen. Daar waren wij toen flink op tegen. Dat zou dan moeten gebeuren via mijn vader, die al zijn hele leven in de haven werkte, met hart en ziel.”

“Dat was voor mij een brug te ver. Ik had mijn vader te lief om hem daarvoor te gebruiken. En het ging intussen ook goed met me op de universiteit van Leuven. Je mocht alles bevragen. Ik werd ineens wel serieus genomen. Ik ontdekte de liefde voor het schrijven, met mijn pen als wapen. Man, dat was een bevrijding.”

Wat boeit u aan jongeren?

“Ze zijn bezig iemand te worden, in een complexe wereld met obstakels als globalisering en de druk van de sociale media. Jongeren zijn speels en hebben onderricht nodig. Maar niet enkel van bovenaf. Je mag als leraar best wel eens naast je leerling gaan staan en vragen wat hem bezighoudt.”

“Met het lectoraat youth spot gaan we de komende jaren stevig inzetten op het jongerenwerk in de online leefwereld. Daar kunnen we het best jongeren bereiken en helpen. Op fora als TikTok en Snapchat gebeurt het. Zeker in deze tijd van covid is internet een vluchtheuvel voor jongeren.”

Hoe erg is covid voor jongeren?

“Zorgwekkend. We moeten niet verwachten dat we na de vaccinatie in een land van melk en honing terechtkomen. Jongeren zitten al een jaar opgehokt, dat vreet aan ze. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje, maar voor jongeren is contact, fysiek en mentaal, cruciaal. Uit onderzoek blijkt dat maar liefst driekwart van de jongeren lijdt aan mentale problemen zoals depressieve klachten en eenzaamheid. En aan overgewicht en slaaptekort door het vele gamen. Pure stress, door het gebrek aan ontspanning. School gaat gewoon door, via de laptop op je kamer. Maar je maatjes, met wie je lol trapt, zijn er niet meer. Geen knuffels, geen kans op intieme relaties, geen bieb, geen bijbaantje.”

“Jongeren hebben het idee dat ze niks te vertellen hebben. Ze zien zichzelf negatief terug in het nieuws, als er geplunderd wordt. Of als ze met te veel in een park zitten. Als een groep die zich geen zorgen hoeft te maken over covid, want zij kunnen er wel tegen. En ja, als je er dan een avondklok overheen krijgt, denk je ‘bekijk het maar’. Jongerenwerkers worden nu dag en nacht benaderd door jongeren die hun perspectief verliezen. Daar zal de komende tijd zeker capaciteit bij moeten, op straat en online.”

“Meer spiritueel gezien: onze jeugd kan in deze tijd wel een portie mindfulness gebruiken. We leven in een overgecontroleerde maatschappij, waarin het toeval zo veel mogelijk wordt uitgesloten. Bijna alles wordt van tevoren gepland. Met covid is ineens alle zekerheid weggevallen. Quarantainevaardigheden kunnen jongeren helpen die zwarte bril af te zetten. Rustig zitten, kijken wat er wel goed gaat, wat echt belangrijk is voor je, met een beetje vertrouwen en een frisse blik.”

U adviseert burgemeester Femke Halsema over radicaliseren en extremisme in Amsterdam.

“Dat doe ik samen met andere deskundigen op de terreinen zorg, onderwijs en veiligheid. Dat is ooit ontstaan na die verschrikkelijke aanslag op Theo van Gogh in 2004, in de Linnaeusstraat. Ik woonde toen als 24-jarige net een paar weken in Amsterdam, vlak bij het Oosterpark, waar het allemaal gebeurde. Een bizarre tijd, vol haat en verwarring. Job Cohen had het toen over theedrinken en de boel bij elkaar houden. Daar is veel kritiek op geweest, maar hij had gelijk. Hij trapte niet in de val van algehele repressie. Dat is wat terroristen willen, met als gevolg opstand en ontwrichting van de maatschappij.”

“Amsterdam heeft toen een goed radicaliseringsbeleid opgezet, waar het internationaal veel waardering mee heeft geoogst. Op tijd signaleren wanneer iemand zijn rug naar de samenleving keert. Docenten zijn alert als een leerling aangeeft dat hij IS oké vindt of vindt dat alle buitenlanders het land uit moeten. Dat geeft geen garantie tegen aanslagen maar je voorkomt dat die groepen ongemerkt groter worden.”

Is er een panacee tegen extremisme?

“Gun het een ander anders te zijn. Laat hem in zijn waarde. Reken mensen niet af op wat ze denken, maar op wat ze doen. Een streng religieuze meneer die de rommel in de wijk opruimt en kinderen rekenles geeft, verdient waardering. Je moet jongeren leren hun plek te vinden in de samenleving met al die verschillende mensen in zo’n geweldige stad als Amsterdam.”

“Het gaat ook beter. Er studeren steeds meer jongeren met een migratieachtergrond aan hbo of universiteit. Conflicten kun je niet voorkomen. Radicaal zijn an sich is niet fout.Het hoort bij de manier waarop mensen emanciperen. Alleen zal haat en geweld niets bijdragen aan je idealen, je alleen vervreemden van de mensen die je bestrijdt. Laten we ervoor waken dat idealisme niet kapot wordt gemaakt door extremisme.”

Stijn Sieckelinck Beeld Anna van Kooij
Stijn SieckelinckBeeld Anna van Kooij

Stijn Sieckelinck

Duffel (België), 17 mei 1980

2003 Sociale en wijsgerige pedagogiek aan de Katholieke Universiteit te Leuven

2009 Promotie op Het beste van de jeugd; een wijsgerig pedagogisch perspectief op jongeren en hun ideal(ism)e, Vrije Universiteit Amsterdam

2017 Boekpublicatie Reradica­liseren. Ronselen voor een betere wereld

2021 Lector youth spot aan de Hogeschool van Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden