PlusAchtergrond

Q Residences: een buitenbeentje in Buitenveldert dat kronkelt, danst en beweegt

Met Q Residences zet de Amerikaanse ster-architect Jeanne Gang (58) voet aan wal in Europa. Haar schepping Quartz mag dan minder uitbundig zijn dan haar Aqua in Chicago, het zijn wel twee torens van een kaliber dat Amsterdam – en Nederland – tot dusver niet kende.

Jaap Huisman
De Quartztoren op de hoek van de Buitenveldertselaan en de Van Nijenrodeweg lijkt door de golvende contouren op een balletdanseres. Beeld Daphne Lucker
De Quartztoren op de hoek van de Buitenveldertselaan en de Van Nijenrodeweg lijkt door de golvende contouren op een balletdanseres.Beeld Daphne Lucker

Architectuur meets couture: alsof de architect baleinen heeft gedrapeerd rond de Quartztoren, zo dansen de witte ribben in de nieuwste attractie van Buitenveldert. Goed beschouwd is het casco een rechthoekige woontoren, maar door de golvende balkons heeft Quartz iets weg van een balletdanseres. Het gebouw kronkelt, danst en beweegt. De 23 woonlagen van Quartz zijn opgetrokken uit sierbeton met wit cement en natuursteengranulaat. De ontwikkelaar en eigenaar Kroonenberg Groep ziet er op toe dat het helemaal smetteloos blijft en dat de huurders straks geen plastic stoelen op hun balkons plaatsen.

In zijn zwierige vorm laat Quartz zich vergelijken met de Catalaanse architect Antoni Gaudí (1852-1926), een eigentijdse Gaudí wel te verstaan. De organisch gevormde raamopeningen en het zwierige silhouet hadden in Barcelona niet misstaan. Experimenteerde Gaudí met touwtjes om zijn gebouwen plasticiteit te verlenen, Jeanne Gang zie je op filmpjes in de weer met ijzerdraad.

Expats en middensegment

Quartz en Qube vormen samen Q Residences, een high end appartementencomplex aan de Buitenveldertselaan. Op de hoek stond vroeger een showroom van Bruynzeel. De gemeente ging akkoord met de komst van een gezichtsbepalende toren op deze hoek met de Van Nijenrodeweg. Mikt Quartz op de welgestelde huurder (vooral de expat), Qube bedient het middensegment.

Elke denkbare service kan geleverd worden. Een 24 uur per dag bemande portiersloge moet hierin voorzien. Fijn voor de conciërge dat er boven zijn hoofd een luchter met bronzen klompjes van Frederik Molenschot hangt en een object van Studio Job aan de wand. Bijzonder is de verhuisservice die spullen van de huurder via de achteringang aflevert. Zelfs de dozen hoeven niet zelf te worden uitgepakt.

Twee Pieten

Gezien het exclusieve karakter staan er twee Pieten in de verhuurbrochures. De een is tuinkunstenaar Piet Oudolf die zijn siergrassen laat opkomen tussen de twee blokken. Hij heeft ovalen stalen bakken ontworpen, met verlichting in de rand, waarin het gewas kan gedijen. De andere Piet is Piet Boon, de nazaat van Jan des Bouvrie. Om Boon kun je niet heen als je een gelikt strak interieur wil.

Oudolf en Boon leveren de content voor het opmerkelijke complex van Gang. Gang, die is gevormd door OMA, wordt bijgestaan door het Amsterdamse bureau Rijnboutt. Het is voor het eerst dat Gang opereert in Europa en dat nota bene in Amsterdam.

Topvrouw

Dat mag een wapenfeit genoemd worden, omdat Gang de eerste vrouw is die de hoogste wolkenkrabbers van Chicago heeft gerealiseerd. Letterlijk een topvrouw dus. Ze werd een paar jaar geleden uitgeroepen tot de beste vrouwelijke architect ter wereld en Time Magazine noemde haar een van de invloedrijkste personen.

Die Amerikaanse wolkenkrabbers zijn kolossaal en nog meer sculpturaal dan de Q Residences. Aqua uit 2009 is uitgegroeid tot een van de meest gefotografeerde torens in Chicago dankzij een silhouet dat eruit ziet als een druipende ijsberg. Langwerpige balkons slingeren zich om het skelet en laten soms ruimte voor glazen raampartijen. Iets strakker maar een stuk hoger is de Vista-toren, ook in Chicago, de hoogste van de stad. Het is een nieuwe en revolutionaire stap in de hoogbouw-architectuur.

Dronkenmansdroom

Buitenveldert heeft dus iets om trots op te zijn. Want eerlijk is eerlijk, het stadsdeel uit de jaren vijftig staat niet bekend om zijn verbeeldingsvolle architectuur. Het is van het soort modernisme dat bijna gelijk staat aan ultieme saaiheid. Toch wist de Kroonenberg Groep, die Gang naar Nederland haalde, Buitenveldert te verkopen als een idylle. Dat klopt voor het grootste gedeelte: volop groen, luxueuze winkels (met het Gelderlandplein als Aziatisch mekka) en natuurlijk de Zuidas.

Is de dronkenmansdroom van Q geen breuk met de eenvormigheid van rijtjeswoningen en blokken van vier verdiepingen? Hier past een genuanceerd antwoord op. Ja, omdat Q een nieuwe vorm van architectuur is die als een soort meteoriet in een doodgewone wijk is terechtgekomen. En nee, omdat met name het lage deel Qube – met acht etages – een voorbeeldige aansluiting vormt met de middelhoogbouw ernaast.

Balkon van de buren

Het vierkante Qube heeft royale balkons waar een schuin geplaatst raam de natuurlijke scheiding vormt met het balkon van de buren. Dat mag je een vondst noemen. Gang zelf twijfelt niet aan de juistheid van de locatie: “Ons uitgangspunt is altijd om te kijken wat we op een specifieke plek kunnen toevoegen. Een gebouw staat nooit op zichzelf.”

En hoe is het binnen? Het spreekt vanzelf dat de penthouses weidse uitzichten bieden op de Zuidas en de Johan Cruijff Arena in de verte. In de badkamer baad je in de groene omgeving. Op de vloer ligt geluidwerend pvc in een eikenmotief. Warmte-koudeopslag ontbreekt maar in de plaats daarvan zijn er een warmtepomp en stadsverwarming. En ach gut, een handdoekradiator. De plattegronden hadden verrassender gekund en de plaatsing van de keuken komt de ruimte niet overal ten goede. Maar ja, welke expat kookt nu? Al met al zijn dat futiliteiten. Want Q bezorgt Buitenveldert een landmark, en dat kun je van de meeste projecten daar niet zeggen.

De balkons van de Q Residences lijken regelrecht afkomstig uit een dronkenmansdroom. Beeld Daphne Lucker
De balkons van de Q Residences lijken regelrecht afkomstig uit een dronkenmansdroom.Beeld Daphne Lucker

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden