PlusExclusief

PvdA heeft weer een boegbeeld: wat is het geheim van Marjolein Moorman?

Marjolein Moorman, voorheen universitair docent politieke communicatie, werd raadslid voor de PvdA in 2010 en wethouder onderwijs in 2018.  Beeld Jitske Schols
Marjolein Moorman, voorheen universitair docent politieke communicatie, werd raadslid voor de PvdA in 2010 en wethouder onderwijs in 2018.Beeld Jitske Schols

Met Marjolein Moorman aan het roer heeft de PvdA eindelijk weer een boegbeeld waarin kiezers zich herkennen. Voor het eerst in zestien jaar is de Amsterdamse PvdA gegroeid en daarmee weer de grootste van de stad. ‘We want Moor!’ klinkt het in de partij.

David Hielkema en Ruben Koops

Opinieonderzoeker Peter Kanne (I&O Research) registreerde het voor de verkiezingen al in zijn peilingen. Onder geïnterviewden die aangaven op de PvdA te gaan stemmen, gaven opvallend veel van hen de naam van lijsttrekker Marjolein Moorman als reden. Ongebruikelijk, want de meeste kiezers weten de naam van lokale partijleiders helemaal niet te noemen. Bij Moorman is dat anders.

Marjolein Moorman (48) heeft woensdag bij de gemeenteraadsverkiezingen een flinke winst geboekt van 4 zetels, waardoor de PvdA met 9 zetels de grootste fractie van de raad wordt. Ook in symbolisch opzicht is de overwinning groot: Moorman doorbreekt de dalende trend waar de plaatselijke PvdA de afgelopen jaren in verstrikt zat.

Ze heeft dat grotendeels zelf gedaan, want in andere gemeenten deed de PvdA het veel minder goed dan in Amsterdam. In Rotterdam verloor de partij een zetel, in Utrecht kwam er één bij. Ook dat de uitslag voor de Amsterdamse PvdA zo afwijkt van andere grote steden is ongebruikelijk.

Het oor van de stad

De laatste overwinning van de Amsterdamse PvdA was in 2006, onder leiding van Lodewijk Asscher. Vooral door de bekendheid van zijn nummer twee Ahmed Aboutaleb werden er twintig zetels gehaald. Sindsdien verloor de PvdA elke keer. Tot nu.

“We hebben te maken met iemand die de tijdgeest perfect heeft aangevoeld,” zegt Asscher over zijn politieke maatje en partijgenoot. “In plaats van zich aan te passen aan andere partijen, heeft zij het oor van de stad gevonden. Mensen zijn gevoelig voor thema’s als: kan iedereen wel wonen en meekomen, krijgt iedereen gelijke kansen. Je wilt haar helpen, dat is haar geheim.”

Schuld als erfenis

Moorman, voorheen universitair docent politieke communicatie, wordt raadslid voor de PvdA in 2010 en wethouder onderwijs in 2018. Moorman groeit op in Wassenaar – maar haar ouders hebben het niet breed. Ze is de eerste van haar familie die gaat studeren aan de UvA. Als haar ouders op jonge leeftijd overlijden, Moorman is dan 25 jaar, erft zij samen met haar broers hoge schulden, al met al zeker een ton. Toch lukt het haar om de studie af te ronden, te promoveren en het bedrag uiteindelijk af te betalen.

Na het vertrek van Pieter Hilhorst wordt Moorman de eerste vrouwelijke PvdA-leider in Amsterdam. Als raadslid, vanaf 2014 in de oppositie, heeft ze in eerste instantie moeite met het vinden van de juiste toon. Ze is inhoudelijk scherp en legt vooral D66-wethouders het vuur aan de schenen. Maar in de Stopera heeft zij last van het imago dat het met haar moeilijk gezellig kan worden, terwijl persoonlijke banden in de lokale politiek zo belangrijk zijn. In die tijd wordt fractievoorzitter Rutger Groot Wassink van het veel kleinere GroenLinks als de echte oppositieleider beschouwd. In 2018 halveert de PvdA onder leiding van Moorman opnieuw naar 5 zetels. GroenLinks wordt de grootste van Amsterdam.

Toch lukt het Moorman om de PvdA in de nieuwe coalitie te krijgen. Hier begint het succes: aan het einde van de onderhandelingen in 2018 claimt zij bewust de portefeuille waar ze nu mee scoort: onderwijs en armoedebeleid. Ook maakt zij indruk door Sharon Dijksma, oud-staatssecretaris, naar Amsterdam te halen als collega-wethouder.

Onbetwist boegbeeld

In de jaren daarna blijkt dit soms ook lastig voor Moorman. Andere partijen weten niet precies wie er bij de PvdA nu precies de baas was, bovendien trekt de in Den Haag gepokt en gemazelde Dijksma veel publiciteit naar zich toe. Haar vertrek in 2019 als de nieuwe burgemeester van Utrecht zorgt ervoor dat Moorman het onbetwiste boegbeeld van de Amsterdamse PvdA wordt.

Sindsdien figureert Moorman in veelbekeken televisieprogramma’s zoals Klassen en Sander en de Kloof, zit ze vaak bij actualiteitenprogramma’s aan tafel en brengt ze een boek uit over haar levensverhaal: opgroeien in armoede. In de traditie van grote Amsterdamse wethouders bestuurt ze niet alleen, maar gebruikt ze haar positie ook om onderwerpen als ongelijkheid en het lerarentekort landelijk op de agenda te zetten. In korte tijd groeit Moorman uit tot een BN’er. Het verklaart waarom de PvdA de stad deze campagne volhing met grote foto’s van Moorman, terwijl het partijlogo relatief klein bleef.

Maar volgens Asscher heeft die bekendheid haar als mens niet of nauwelijks beïnvloed. “Marjolein blijft haar idealen volgen en doet dat op een hele aardige manier naar iedereen om haar heen. Een grote mevrouw maar met een bescheiden houding. Mensen gunnen haar de winst, ook al zijn ze het niet volledig met haar eens.” Volgens Asscher dankt ze haar verkiezingssucces aan haar ‘prettige en positieve campagne’, waarmee ze in gesprek is geraakt met de stad. “Vandaar deze extreme uitslag, ook ten opzichte van het landelijke beeld voor de PvdA, en daar heb ik veel bewondering voor.”

Hoelang nog?

In haar boek Rood in Wassenaar, dat in januari verscheen, komt Moorman naar voren als een open persoon. In het politieke debat probeert ze dat ook te zijn: “Voor mij is politiek ook persoonlijk. Het is van grote waarde dat we ook kwetsbaar durven zijn. Dat zijn we allemaal. Ik vind dat politiek ook waardegedreven hoort te zijn; idealen die je hoort te verwezenlijken. Ik hoop dat mensen dat herkennen in mij.”

Bij de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar werd Moorman regelmatig genoemd als geschikte bewindspersoon. Bovendien werd haar interesse in het partijleiderschap gepeild, na het vertrek van Lodewijk Asscher. Als huidig partijleider Lilianne Ploumen zou stoppen, zal die roep ongetwijfeld opnieuw klinken. Dat legt de vraag op tafel of Amsterdam nog lang kan rekenen op Moormans aanwezigheid, of dat zij, zoals veel van haar voorgangers, de Stopera binnen afzienbare tijd verruilt voor Den Haag.

Zelf zegt Moorman dat de Amsterdamse politiek nu haar prioriteit is. In een interview met deze krant geeft ze aan nog vier jaar het wethouderschap onderwijs en armoede te willen doen. ‘Four Moor years’ dus, zoals haar fans woensdagavond scandeerden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden