PlusExclusief

PvdA en JA21 groeien: wordt het politieke speelveld opgeschud?

De lijsttrekkers van de grote partijen – op de foto Rutger Groot Wassink, Claire Martens en Marjolein Moorman – gingen nog één keer met elkaar in debat voor Amsterdam naar de stembus gaat.  Beeld Marc Driessen
De lijsttrekkers van de grote partijen – op de foto Rutger Groot Wassink, Claire Martens en Marjolein Moorman – gingen nog één keer met elkaar in debat voor Amsterdam naar de stembus gaat.Beeld Marc Driessen

Zowel de PvdA als JA21 groeit in de laatste peiling voor de raadsverkiezingen. Het geeft deze partijen zelfvertrouwen om de dominantie van GroenLinks en D66 in Amsterdam ter discussie te stellen.

Ruben Koops en David Hielkema

“Ik ben het totaal niet met hem eens, maar hij is tenminste wel eerlijk!” Het was een respectvolle opmerking van JA21-lijsttrekker Annabel Nanninga in de richting van GroenLinksleider Rutger Groot Wassink tijdens het laatste debat voor de verkiezingen, zondagavond. Vier jaar lang deed Nanninga er alles aan om GroenLinks in Amsterdam politiek gezien een kopje kleiner te maken. Een slotpeiling van gemeentelijk onderzoeksbureau OIS wijst uit dat dit gelukt is: de partij daalt van 20 naar mogelijk 14 procent bij de raadsverkiezingen woensdag. JA21 groeit daarentegen naar 9 procent, en het zelfvertrouwen van Nanninga groeit mee. Een compliment voor Groot Wassink kan er nu best van af.

De handen in de lucht

Ook PvdA-leider Marjolein Moorman was zondagavond tijdens het slotdebat van Het Parool en De Balie niet op zoek naar confrontatie. Hoewel haar partij een stuk minder fors groeit (van 11 procent naar 13 procent), is die kleine winst mogelijk genoeg om toch de grootste te worden.

Moorman hoefde dus alleen maar te herhalen waar ze de afgelopen jaren zo bekend mee is geworden. Het bekende pleidooi voor de ‘ziel van Amsterdam’, dat begint bij betaalbaarheid van basisvoorzieningen zoals wonen.

Moormans impact op de lokale politiek werd tijdens het debat bewezen door D66-lijsttrekker Reinier van Dantzig. “We moeten ongelijk investeren om iedereen gelijke kansen te geven,” zei hij.

Moorman stak juichend haar handen in de lucht. Dat zelfs D66 nu zegt wat zij heeft bedacht, is een signaal dat ze gelijk begint te krijgen van andere partijen.

Moorman had alweer een nieuwe oneliner paraat. “Hoe stuur je als overheid op een betaalbare woningmarkt? Door éindelijk weer te gaan sturen!”

D66 en GroenLinks, nu nog de grootste twee van de stad maar beide koersend op verlies, deden hun best om op het podium de verschillen te benadrukken. Dat lukte slecht. Een fel debat over het al dan niet verhogen van de onroerendezaakbelasting (ozb) eindigde in de gedeelde conclusie dat het misschien onvermijdelijk is, gezien de slechte economische perspectieven die de stad te wachten staat.

Schrikken van uitlating

D66-lijsttrekker Van Dantzig kreeg nog wel een kans toen Nanninga het woord ‘moslimpjes’ in de mond nam tijdens een debat over onderwijs. “Amsterdammers met moslimachtergrond zijn gewoon Amsterdammers”, zei Van Dantzig.

Maar ook hier bleek Nanninga niet meer de op shockeren gerichte politica van vroeger. Ze schrok van haar eigen woordkeuze en zei meteen dat ze dit niet zo bedoelde. Ze doelde op kinderen met een islamitische achtergrond, zoals ze het ook over katholieke kinderen had.

Nanninga had vooral de pijlen gericht op de VVD, waardoor lijsttrekker Claire Martens het moeilijk had. De VVD zit nu in de oppositie, maar alles wijst erop dat Martens ervoor openstaat om na 16 maart te gaan onderhandelen met de progressieve partijen. JA21 nam daar alvast een voorschot op, met succes. Nanninga legde bloot dat de VVD weigert om een breekpunt te maken van de plaatsing van windmolens langs de stadsrand bij Noord en IJburg, waardoor de komst hiervan waarschijnlijker is geworden.

Opmaat voor onderhandelingen

Na ruim twee maanden campagne was deze avond een opmaat naar de coalitieonderhandelingen. PvdA, GroenLinks en D66 hielden elkaar vast en VVD koos voor de verdedigende rol. Volt bleef vooral op de achtergrond zonder concreet te worden.

De grote winnaar van het debat is misschien wel burgemeester Femke Halsema. Die heeft de afgelopen jaren grootschalige programma’s opgetuigd om Nieuw-West en Zuidoost een impuls te geven. Op het voorstel van Groot Wassink om aan de financiering hiervan bij de coalitieonderhandelingen topprioriteit te geven kwam alleen maar instemmend geknik van de overige partijen. Dit gaat om tientallen miljoenen euro’s voor het komende decennium, maar tegelijk maakt al die eensgezindheid de verschillen in de aanloop naar 16 maart voor de kiezer niet duidelijker.

De slag om de Stopera is in volle gang. In dit dossier lees je de belangrijkste verhalen in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden