PlusReportage

‘Pure huisjesmelkerij’ in de Valutawijk: pand na pand wordt opgesplitst

Het zijn ruime eengezinswoningen, in de Valutawijk in Osdorp-De Aker. Maar kun je er ook vier gezinnen in kwijt? Ja, vinden vastgoedinvesteerders, die de laatste jaren pand na pand kochten, om ze te splitsen en elke etage los te verhuren. Nee, vinden buurtbewoners, die naar de rechter zijn gestapt om een einde te maken aan wat zij ‘pure huisjesmelkerij’ noemen. Ze vingen maandag bot.

Woningen aan de Valutaboulevard worden opgekocht en opgesplitst door investeerders. Beeld Jean-Pierre Jans
Woningen aan de Valutaboulevard worden opgekocht en opgesplitst door investeerders.Beeld Jean-Pierre Jans

Liesbeth Schreiner wijst ze één voor één aan, de woningen aan de overkant van de Valutaboulevard die ten prooi zijn gevallen aan investeerders. Tot een jaar of vijf geleden woonden er alleen nog gezinnen tegenover haar. Specifieker: per woning woonde er een gezin. Maar in 2017 begon het: eerst werd nummer 19 ‘verkamerd’. Het huis dat vier verdiepingen telt werd opgesplitst, zodat er vier huurders in konden. Daarna volgde de rest: inmiddels wonen in het blok in nog maar vier van de elf woningen één gezin, de rest van de huizen is al, of wordt binnenkort gesplitst. Vervolgens worden ze verhuurd voor tussen de 1200 en de 1500 euro per maand, voor een etage van 38 vierkante meter.

Vastgoedinvesteerders hebben hun ogen laten vallen op de Valutabuurt (een veelzeggende naam) omdat de woningen daar nog relatief betaalbaar zijn en vanwege de meerdere verdiepingen makkelijk te splitsen. In de Valutabuurt gaat het vaak om ‘woningvorming’, wat formeel iets anders is dan verkamering, wat vaak gebeurt om bijvoorbeeld studenten te huisvesten. Bij woningvorming moet een appartement een eigen wc, douche en keuken hebben.

Het is een lucratieve investering: een huis aan de Valutaboulevard, met een waarde van zo’n 530.000 euro, levert na verbouwing maandelijks meer dan 6000 euro op en krijgt een marktwaarde van 1,13 miljoen euro. Dat blijkt uit een prospectus van een vastgoedinvesteerder, die het geld voor een van de woningen in de Valutabuurt via crowdfunding bijeenbracht. Maar liefst 247 mensen legden geld in, in ruil voor een fiks rendement.

In de steek gelaten

Schreiner herkent haar eigen buurt inmiddels niet meer. Sommige panden worden verbouwd, andere staan leeg, hoogstwaarschijnlijk in afwachting tot splitsing. In huizen waar voorheen een gezin woonde, zitten nu meerdere stellen of gezinnen. “Je ziet het achteruitgaan, er is veel overlast. Er wordt permanent verbouwd, de parkeerdruk neemt toe, de mensen die in die krappe woningen trekken zijn vaak na een paar maanden weer weg.”

Ook buurtbewoner Klaas van Wieren baalt als een stekker. Hij werkte het afgelopen half jaar thuis met oorkappen op, om het geluid van de verbouwingen enigszins te dempen. Hij woont in het rijtje waar de meeste huizen zijn gekocht door investeerders. Meermaals trok hij, samen met Schreiner en andere buurtbewoners, aan de bel bij de gemeente, maar het leidde tot niets. Ze voelen zich in de steek gelaten door het stadsbestuur.

Een deceptie

De gemeente heeft de regels onlangs wel aangescherpt. Vroeger was woningvorming toegestaan bij huizen vanaf 40 vierkante meter, maar sinds 1 januari moet een appartement minimaal 100 vierkante meter groot zijn en een eengezinswoning minimaal 200 vierkante meter, voordat het gesplitst mag worden. Resultaat van deze maatregel was wel dat vlak voor het nieuwe jaar snel nog 683 vergunningen werden aangevraagd, zo bleek uit onderzoek van AT5 en NH Nieuws.

En juist daar zien de bewoners die zich verzetten tegen wat zij ‘huisjesmelkerij’ noemen, juridische ruimte. Volgens Joris van Gool, buurtbewoner en voorzitter van Stichting Betaalbare Woonstad Amsterdam, heeft de gemeente onvoldoende oog gehad voor de ‘concrete effecten op straatniveau’. Het belang van leefbaarheid en van het behoud van een goede woonruimtevoorraad in dit huizenblok zou worden geschonden door het verlenen van de vergunningen tot woningvorming.

Maandag probeerden Van Gool en Schreiner, namens meerdere buurtbewoners, bij de rechter een stokje te steken voor de splitsing van een van de woningen op de Valutaboulevard. Procedures waren niet juist gevolgd en afspraken waren geschonden, betoogden zij. Maar omdat huurders inmiddels al hun intrek hadden genomen in de woning, werd hun bezwaar afgewezen. “Een deceptie,” aldus Van Gool. “Het recht van de sterkste geldt,” zegt Schreiner.

Van Gool: “De investeerders die al die huizen kopen, gaan voor maximaal rendement. Ze willen door zo veel mogelijk mensen in een huis te proppen zo veel mogelijk geld verdienen. Dat veroorzaakt overlast, waardoor er mensen vertrekken, en die huizen worden ook weer gekocht om gesplitst te worden. De meeste nieuwe bewoners zijn expats of arbeidsmigranten, die hun rechten vaak niet goed kennen. Zij betalen veel te veel voor een veel te klein huis. En voor gezinnen op zoek naar een betaalbare woning in Amsterdam blijft er nog minder over.”

Geen idee wie er woont

Ook Rob Bornhijm, die op het nabijgelegen Pennyhof woont, ziet de leefbaarheid in de wijk achteruitgaan. “Op de Pond Sterlinglaan, bij mij om de hoek, is anderhalf jaar lang verbouwd. In het huis waar vroeger een gezin woonde, zitten nu drie stelletjes. Dat is dus meer huisvuil, meer bezette parkeerplaatsen, meer geluidsoverlast. En een enorm groot verloop, want niemand blijft natuurlijk heel lang in zo’n klein etagewoninkje voor 1500 euro per maand.”

“Vroeger kenden we elkaar hier nog een beetje. Nu heb ik geen idee wie er allemaal woont.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden