PlusExclusief

Pubers kennen de tips en tricks: alcohol koop je gewoon online bij een flitsbezorger

Flitsbezorgers op de fiets bij het Gerard Douplein. Beeld Eva Plevier
Flitsbezorgers op de fiets bij het Gerard Douplein.Beeld Eva Plevier

Pubers weten inmiddels: bij de Gall & Gall en de supermarkt wordt om een identiteitsbewijs gevraagd, dus bestellen ze hun alcohol online bij flitsbezorgers. Met als notitie: ‘Ik ben er zelf niet, geef maar aan mijn dochter.’

Hans van der Beek

De 14-jarige dochter van Marjolein (48) uit Amsterdam-Centrum ging een nachtje logeren bij vriendinnen en ze stuurde een foto om moeder te laten zien hoe gezellig het was. Op een tafel op de achtergrond zag Marjolein een flesje Desperados, het Mexicaanse feestbier met een vleugje tequila-aroma.

Daarmee geconfronteerd zei de dochter dat dat flesje van de ouders van haar vriendin was. Marjolein: “Maar wij zijn ook niet gek natuurlijk.”

Ze controleerde de bankafschriften van haar dochter en ontdekte dat die dag twee keer voor 27 euro was besteld bij flitsbezorger Getir. De dochter van 14 hield, uiteraard, vol dat ze niets verkeerds had gedaan, maar de oudste dochter van Marjolein vertelde wat de bestelling was: een fles Martini, een hoop mixdrankjes, chips en twee zakken pepernoten.

Marjolein: “Ik had geluk dat mijn oudste dochter het vertelde. Ze zei: ‘Mama, zo doen al die gasten dat. De bestelling wordt gewoon voor de deur gezet.’”

Haperende controle

Officieel moet de bezorger – vaak een leeftijdsgenoot – bij aflevering van alcohol aan jongeren om een identiteitsbewijs vragen, maar onder pubers is het inmiddels een bekend fenomeen dat dat in de praktijk vaak niet gebeurt. Marjolein: “Of ze zetten bij de opmerking dingen als ‘Ik ben zelf niet thuis, mijn dochter neemt de bestelling aan’, of ‘Zet het maar op een veilige plek om de hoek’. Het is goed bedacht, van die pubers, maar het klopt natuurlijk voor geen kant van zo’n bedrijf.”

Ze stuurde een mail naar Getir met de vraag wat het bedrijf ging doen aan hun haperende controle bij de bezorging van alcohol aan minderjarigen. Een reactie kreeg ze niet.

Aan deze krant geeft Getir via hun pr-bureau Glasnost alleen een schriftelijke reactie: ‘Het is voor ons niet toegestaan om alcohol te bezorgen aan personen onder de 18 jaar. We houden ons aan de wetten en regels en hebben daarom meerdere controles geïmplementeerd. Gebruikers moeten 18 jaar of ouder zijn om de app te downloaden en te gebruiken. Onze bezorgers zijn getraind en verplicht om legitimatie te controleren voordat ze alcohol bij onze klanten bezorgen. Wij reageren niet op individuele gevallen.’

Niet alleen Getir, maar ook flitsbezorgers als Zapp, Gorillas en Flink verkopen alcohol die ook in de supermarkt te krijgen is – tot en met 14 procent alcohol. Naast wijnen, bieren en Martine Vermouth Bianco zijn dat onder jongeren populaire mixdrankjes als wodka-Red Bull, gin-tonic, Bacardi-cola of Passoa orange. Alcohol wordt in de regel afgeleverd in een zak met daarop de tekst 18+.

Verplichte ID-check

Ook een reguliere bezorgdienst als Picnic bezorgt alcohol uit het supermarktassortiment, maar hun pr-agent Romke Spierdijk van Koolhoven & Partners schuift de alcoholverkoop aan minderjarigen toch vooral door naar de flitskoeriers. Spierdijk: “Een bestelling bij Picnic wordt op zijn vroegst pas de volgende dag bezorgd, en de minimale bestelling is 35 euro. Bij flitsbezorgers is het: nu bestellen, straks drinken. Een bestelling is minimaal een tientje, dus doen ze een zak chips bij de drank. Als zo’n bezorger van Gorillas dan de hele bestelling mee terug moet nemen, is hij twintig minuten kwijt. Daar scoor je geen punten mee. Ik kan me voorstellen dat je dan de neiging krijgt: ik knijp een oogje dicht.”

Flitsbezorger Gorillas antwoordt via hun pr-bureau Counter Collective ook alleen schriftelijk, in vergelijkbare woorden als die van Getir: ‘Gezondheids- en veiligheidsregels zijn een prioriteit voor ons en we hebben een strikt beleid wat betreft de aankoop van alcohol op de Gorillas-app.’ Ook zij benadrukken de verplichte ID-check.

“Op papier is het goed geregeld,” zegt directeur Wim van Dalen van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid Stap. “Maar in de praktijk is leeftijdscontrole makkelijk te omzeilen, en handhaving is een lastige zaak. De beschikbaarheid van alcohol moet juist beperkt worden, en die is door de online verkoop zeer sterk verruimd.”

Een stevig gesprek

“Jongeren willen altijd aan alcohol komen,” zegt Jesse Weltevreden, lector Online Ondernemen aan de Hogeschool van Amsterdam. “Het is hen de laatste jaren iets lastiger gemaakt, maar met flitsbezorgers is er inderdaad een makkelijke manier om de wet te omzeilen. Het gebeurt al, en dat zal steeds meer gebeuren, daar ben ik van overtuigd. De controle is veel moeilijker dan in een fysieke winkel. Je kunt moeilijk handhavers in elke straat neerzetten, of voor een studentenhuis. Je kunt hooguit steekproefsgewijs controleren, of je zou een stukje uitlokking moeten doen.”

Platformdeskundige Martijn Arets zet überhaupt een vraagteken bij die controle aan de deur. “Het is de vraag of dit wenselijk is, aangezien je dan een grote verantwoordelijkheid neerlegt bij een vaak jong en niet al te best betaald individu. Plus je gaat weer extra privacy gevoelige data vragen en mogelijk verzamelen.” Arets herinnert eraan dat Bol.com in 2020 al besloot om geen alcoholische dranken meer te verkopen, omdat de controle niet waterdicht te krijgen was.

Moeder Marjolein heeft inmiddels een stevig gesprek gehad met haar dochter. “Ik heb duidelijk gezegd dat dit niet meer moet gebeuren. Ik ben zelf ook jong geweest, maar je voedt ze nog wel op.”

De naam van Marjolein is gefingeerd. Haar echte naam is bij de redactie bekend.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden