Protest bewoners lood in kraanwater: ‘Mijn vertrouwen is geschaad’

Zo’n tweehonderd bewoners in Noord hebben zich verenigd om duidelijkheid af te dwingen over de loden waterleiding onder hun woningen. De Gezondheidsraad onderstreepte woensdag nog eens de schadelijke effecten van loden leidingen.

Aanleg van een individuele wateraansluiting in de Hensbroekerstraat in Tuindorp Nieuwendam. Beeld Jakob Van Vliet

In de tuindorpen Buiksloot en Nieuwendam is grote bezorgdheid ontstaan over loden drinkwaterleidingen. Bewoners denken ook hardop over juridische stappen.

De bewoners werden gealarmeerd toen Het Parool vorige maand schreef over straten waar twee tot drie keer meer lood werd gemeten dan de norm van 10 microgram per liter. Ze zijn per blok aangesloten op de waterleiding, via loden leidingen verstopt onder hun huizen.

Dat is ook de moeilijkheid voor woningcorporatie Ymere, die inmiddels 5518 woningen heeft onderzocht op mogelijke loden leidingen. Van 4262 huurwoningen kan Ymere met zekerheid zeggen dat de loden leidingen uit de woning zijn gehaald. Maar daarvan kunnen 2567 woningen wel degelijk nog te veel lood in het water hebben door de toevoerleidingen onder het woonblok.

Informatiebijeenkomsten

In 1256 huurwoningen die al tientallen jaren dezelfde huurder hebben, zitten mogelijk binnenshuis nog loden leidingen. Vanaf woensdag organiseert Ymere informatiebijeenkomsten over de loden leidingen.

De GGD waarschuwde eerder al dat lood vooral riskant is voor jonge kinderen. Omdat hun zenuwstelsel nog in ontwikkeling is en omdat hun darmen lood makkelijker opnemen, kan het bij jonge kinderen vijf IQ-punten schelen, zei Fred Woudenberg van de GGD.

Woudenberg is ook de voorzitter van de adviescommissie die woensdag namens de Gezondheidsraad heeft gerapporteerd over de loden leidingen. Het rapport spreekt van ‘sterke aanwijzingen dat een lage blootstelling aan lood schadelijker is dan eerder gedacht’. Net als de GGD adviseert de Gezondheidsraad de leidingen te vervangen. Naar schatting 100.000 tot 200.000 woningen in Nederland hebben nog loden leidingen – oudere woningen, want sinds 1960 is lood verboden.

Kinderen ‘tot een jaar of 7’ zijn het meest gevoelig voor lood. Maar de Gezondheidsraad waarschuwt ook ouderen. Bij hen vergroot lood bij dit soort concentraties het risico op hart- en vaataandoeningen en chronische nierziekte. De Gezondheidsraad pleit voor sanering van de resterende loden leidingen. Ook pleiten de onderzoekers voor verlaging van de norm naar 5 microgram per liter.

‘Wie heeft zitten slapen?’

De bewoners van Buiksloot en Nieuwendam eisen dat in kaart wordt gebracht waar de loden leidingen zitten en dat die zo snel mogelijk verwijderd worden. Ook willen ze weten hoe het kon gebeuren dat de bewoners lang in onwetendheid zijn gelaten. “Wie heeft zitten slapen?” zegt bewoner en advocate Suzanne de Jager.

Behalve aan Ymere denken de bewoners daarbij ook aan de GGD, Waternet en de gemeente. Ymere verkoopt al jaren veel huurwoningen en is daarbij niet altijd even openhartig geweest over de loden leidingen, concludeert De Jager. “In sommige koopcontracten stond het wel, in andere niet. Toen ik mijn woning kocht hebben ze in ieder geval niets gemeld.”

“Ymere is in ieder geval nalatig geweest,” vindt De Jager. Ze denkt daarbij ook aan haar kinderen van 2 en 4 jaar oud. “Mijn vertrouwen is geschaad en mij is het recht ontnomen om zelf te kiezen of ik mijn kinderen vervuild water laat drinken of gezond water uit flessen.”

Eigen initiatief

De advocate zet ook kanttekeningen bij de manier waarop Ymere huurders heeft aangeboden hun drinkwater te testen. Huurders moeten daarvoor zelf contact opnemen met Ymere, maakt ze op uit de brief die de woningcorporatie eerder rondstuurde. Volgens Ymere worden wel degelijk ook woonblokken van huis tot huis onderzocht. Inmiddels zijn honderd watertesten gedaan. Over de resultaten wil Ymere niets kwijt, maar een woordvoerder noemt ze ‘bemoedigend’.

Terwijl de aandacht vorige maand volledig uitging naar de tuindorpen Buiksloot en Nieuwendam, heeft Ymere het onderzoek inmiddels verbreed naar andere wijken in Noord. Ook in Tuindorp Oostzaan, de Van der Pekbuurt, Floradorp, Gentiaan en de Latherusbuurt zijn bewoners aangeschreven omdat niet kon worden uitgesloten dat er lood in het drinkwater zit.

Inmiddels is er hier en daar al meer duidelijkheid gekomen, aldus een woordvoerder. Dat geldt bijvoorbeeld voor Oostzaan, waar Ymere na onderzoek al grote delen van het tuindorp kan afvinken. “Maar bij een klein gedeelte bestaat de kans nog steeds dat er loden leidingen zitten.”

Op de inloopbijeenkomsten heeft Ymere informatie die specifieker kan zijn voor buurten en straten binnen de tuindorpen. “Iedere woning, iedere straat is anders.” De woningcorporatie heeft een team aan het werk gezet dat nog steeds onderzoek doet en waardoor elke dag weer voor nieuwe woningen kan worden uitgesloten dat er lood in het drinkwater zit. “Het zijn dagkoersen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden