Plus Achtergrond

Probiotisch eten in opkomst: ‘Gaat om wat je geeft en neemt van de aarde’

Microbiotisch in balans, als er iets niet in balans is, is er uitval in het lichaam. Beeld Getty Images

Naast veganisme is er nog een manier van leven waarbij dier en aarde hoog in het vaandel staan: de probiotische eetstijl, waarbij vlees soms mag. ‘Dit is de meest holistische manier van eten.’

“We denken aan dieren, aan het aantal calorieën dat we innemen, aan onze gezondheid, maar nog altijd te weinig aan de aarde als we keuzes maken over onze voeding,” zegt filosoof Eva van Rossum (24). Wie vegetarisch of plantaardig eet is al hartstikke goed bezig, maar het kan nog beter en vooral verantwoorder, vindt de filosoof, die donderdag een diner houdt dat volledig in het teken staat van microben.

In pop-uprestaurant Thuisbasis in de Wibaut­straat kookt chef Bryce Steba een driegangen microbendiner, gebaseerd op de drie meest voorkomende bacterieprofielen bij mensen.

De ingrediënten, de combinaties, alles draait tijdens het microbendiner om het microbioom: het totaal van micro-organismen zoals virussen, gisten en bacteriën in ons lichaam.

Dit zogenoemde probiotisch eten gaat verder dan veganisme, stelt Van Rossum. “Bij eten gebaseerd op de microben hebben we namelijk aandacht voor alles, ook voor de aarde en het onzichtbare leven in en om ons heen. Dit is de meest holistische manier van eten.”

Van Rossum, die zelf jarenlang plantaardig at, noemt haar huidige eetstijl zelfs een beter alternatief voor veganisme. “Bij een veganistische eetstijl eet je vooral vanuit ethische principes: geen vlees, geen dierlijke producten. Je denkt wel na over voedselkeuzes voor de wereld, maar het is heel gefocust op vooraf gestelde regels die soms hun doel voorbijschieten.”

Vragen die relevant zijn bij probiotisch eten: wat te doen met het overschot aan herten uit de Veluwe? Dat is vlees. Als we het afgeschoten hert niet opeten, gooien we het weg. Krijgen veganistische principes dan voorrang, dragen we bij aan minder vervuiling en helpen we de aarde en onze microben met deze voedingsstoffen? En de plofkip in de supermarkt die bijna over de datum is: afrekenen of laten weggooien?

Zo min mogelijk bewerkt

“Bij probiotisch eten gaat het om wat je teruggeeft en wegneemt van de aarde. Je vermijdt bijvoorbeeld zoveel als mogelijk antibiotica, dat is funest voor de aarde en je eet zo min mogelijk bewerkte producten. Dat gaat bij het plantaardige dieet niet per se op. Je kan wel veganist zijn, maar als je al je eten koopt bij de Albert Heijn, houd je indirect ook de dieronvriendelijke bio-industrie in stand, met al hun pesticiden en antibiotica.”

“Daarbij: veganistisch eten is niet per se gezond. Je kunt plantaardig eten en alsnog je hele microbioom verwaarlozen door veel bewerkte suikers te eten en veel alcohol en frisdrank te nuttigen. Dat vertaalt zich naar de staat van je ­lichaam, je geest en je gedrag.”

Waarom is het microbioom zo van belang voor onze gezondheid? “Microben zijn essentieel voor ons lichaam,” zegt Willem de Vos, micro­bioloog aan de Wageningen Universiteit. “We hebben duizenden soorten microben in en op ons lichaam. Het precieze aantal fluctueert en verschilt bij ieder mens, maar we kunnen met zekerheid zeggen dat mensen uit meer microben dan lichaamscellen bestaan.”

Maar het gaat niet om het individu alleen, vindt Van Rossum, die met haar compagnon Perla Pisani (27) SoilFood oprichtte om de kennis over microben, voeding en de mens met anderen te delen.

De naam, SoilFood, verwijst naar de band tussen voeding en ziel en naar het netwerk dat al het leven op aarde met elkaar verbindt. Van Rossum: “De microben met de mens, de mens met de aarde en de aarde weer met de microben. Je bent niet alleen en je kunt niet alleen bestaan. Het is een circulaire werking en we zijn zelf verantwoordelijk om goed voor alle drie de onderdelen te zorgen. Niets zweverigs, het is gewoon hoe het werkt. Als je focust op microben, ben je ook direct bezig met de planeet.”

Zonder regeltjes

Van Rossum stopte jaren geleden met haar plantaardig dieet en ontdekte de voordelen van probiotisch eten. “De onzichtbare organismen zijn niet alleen belangrijk voor ons fysieke welzijn, maar ook voor het mentale. Ik merk dat mijn gemoed stabieler is en voel me rustiger: ik eet nu naar behoefte, zonder allerlei regeltjes. Dat geeft lichamelijk en fysiek rust.”

Dat herkent microbioloog Jos Seegers van MyMicroZoo, een bedrijf dat darmbacteriën analyseert, uit verschillende wetenschappelijke onderzoeken naar de werking van microben in de dikke darm. “Wat er gebeurt in onze darmen kan invloed hebben op onze hersenen en darmen. Als jij je slecht voelt of je bent depressief, wil dat zich vaak uiten als gerommel in de buik, diarree of constipatie. We weten dat we met voeding invloed kunnen uitoefenen op onszelf en dat microben daar een evidente rol in spelen. Dus moeten we ze goed voeden. ”

Het is niets magisch, benadrukt de filosoof, wier diner vanavond uitverkocht is. Er komt een tweede editie. “We gaan terug naar de basis en voeden onszelf met wat de aarde ons geeft en kunnen daarmee ook diezelfde aarde weer voeden. Het is vorm van commensalisme: samen eten met onze microben en de aarde.”

Essentieel om te leven

“Zonder microben ga je, simpel gezegd, dood,” zegt Willem de Vos, microbioloog aan de Wageningen Universiteit. “Je hebt dan geen immuunsysteem dat beschermt tegen ziektes of toxische stoffen. ­Tegelijkertijd helpen die beestjes bij het verwerken van vezels, voedingsstoffen die het lichaam niet verteert.” Met de juiste voeding zijn microben aan het werk te zetten, maar het lastige is: iedereen heeft andere behoeftes, aldus micro­bioloog Jos Seegers. Het is zaak goed te ‘luisteren’ naar het eigen lichaam. Voor wie geen idee heeft, gelden de universele adviezen die ook bij een probiotisch dieet opgaan: eet veel groenten, fruit en vezels en blijf ver van geraffineerde suikers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden