PlusReportage

Prikken met AstraZeneca in de Zuiderkerk: ‘Dat trombosegedoe, wat voel je dan?’

Huisartsen mogen sinds een week de 60- tot 65-jarigen vaccineren. Na een week van AstraZeneca-gedoe, prikte praktijk Kalkmarkt zaterdag twee derde van de genodigden in de Zuiderkerk. ‘We moeten deze vaccins opmaken. Ik hoop dat het lukt.’

null Beeld Marc Driessen
Beeld Marc Driessen

Voor de prikdag met AstraZeneca hebben de huisartsen van de Kalkmarkt het hele zwikkie – zichzelf, praktijkondersteuners, assistenten, schorten, mondkapjes, spuiten, vaccins, administratie – naar de Zuiderkerk verhuisd.

Waarom? “Omdat je met geen mogelijkheid twee- à driehonderd patiënten coronaproof door een oud Amsterdams grachtenpand kan jagen,” zegt huisarts Lucas Viruly. De 1,5 metermaatregel is in hun kruip-door-sluip-door-praktijk aan de Kalkmarkt niet te doen. Laat staan dat er plek is om patiënten na de prik ook nog een kwartier ergens te laten zitten ter ‘observatie’. “Onmogelijk.”

Sopraan

Dus staan ze in de Zuiderkerk. Lekker ruim. Omdat er toch veel plek is, en omdat de locatie er qua sfeer om vraagt heeft Viruly een pianist en een sopraan uitgenodigd die in de kerk optreden, terwijl de patiënten hun geadviseerde kwartiertje ‘rust’ nemen na de prik. De praktijk aan de Kalkmarkt telt veel kunstenaars, musici en theatermensen onder de patiëntenpopulatie, dus dit optreden is meteen ‘een hart onder de riem’.

Het is een afsluiting van een tumultueuze week waarin de praktijk werd platgebeld door over AstraZeneca bezorgde en twijfelende patiënten. De kranten staan bol van het nieuws over het vaccin dat door demissionair minister Hugo de Jonge op advies van de Gezondheidsraad is gestaakt voor zestigminners. Aanleiding zijn zeer zeldzame gevallen van trombose als bijwerking.

Mensen van de straat plukken

In de hele stad wordt dat bij huisartsenpraktijken gevoeld. Na een rumoerige week, waarbij de praktijkondersteuner zich uit de naad heeft gewerkt om de uitnodigingen naar de juiste mensen te krijgen en de doktersassistente volgens Viruly ‘rode oren’ heeft van de vele telefoontjes, is de opkomst net als bij veel andere praktijken laag: slechts tweehonderd van de driehonderd genodigde 60- tot 65-plussers heeft een afspraak voor de prik gemaakt.

Uit voorzorg hadden de huisartsen al tachtig doses van het vaccin niet geopend, want dan blijft het nog wekenlang bruikbaar. Maar nu dreigt er zelfs van de 240 spuiten die uit de flacons zijn opgetrokken iets over te blijven. “Het vaccin blijft in de spuit maar een paar uur goed, maar we kunnen geen mensen van de straat plukken,” zegt huisarts Arend Jansen.

Reservelijst

Hij heeft zijn vinger bij een naam op een handgeschreven reservelijst met circa dertig mensen tussen de 65 en circa 73 jaar die vandaag eigenlijk nog niet aan de beurt waren, maar wel heel graag willen. Jansen belt: “Bent u er klaar voor?” Aan de andere kant klinkt een ferm: “Ik kom eraan!”.

Jansen kijkt naar een bakje met spuiten. “We moeten deze vaccins opmaken. Ik hoop dat het lukt.” Later, aan het einde van de dag, zullen de vaccins nèt op zijn. Na veel bellen.

Viruly staat even verderop te prikken. Hij zet de prik telkens weer met een andere begeleidende tekst: ‘Die zit’. Of: ‘Van harte’. Of: ‘Komt ie’.

“Zeg, en dat trombosegedoe. Wat voel je dan?” vraagt een patiënt aan een andere prikkende arts. Het is op deze prikdag één van de weinige vragen van de patiënten. De arts verwijst de patiënt naar Thuisarts.nl.

‘Veel extremen op één dag’

Dat was gisteren wel anders, zegt Annemarie van Woerkom, doktersassistente. “Ik heb gisteren echt de héle dag aan de telefoon gehangen. Ik heb veel twijfelaars gesproken. Iemand zei: ‘Ik durf het gewoon niet aan. Ik heb er geen vertrouwen meer in, het voelt niet goed’. Een andere patiënt had er de hele nacht van wakker gelegen. Ik zeg dan: de huisartsen staan achter dit vaccin. Maar ik sluit altijd af met: u neemt zelf de beslissing’ En dan weten ze het nog niet.”

Maar tussen deze bange telefoontjes door kwamen ook de belletjes van mensen die dolgraag op de reservelijst willen voor hetzelfde AstraZeneca-vaccin. Dan waren er ook nog hevig teleurgestelde zestigminners die juist van de reservelijst geschrapt moesten worden. “Veel extremen op één dag.”

Mortuarium

Viruly vindt het sneu. “Dan belt er een patiënt van 59 jaar en tien maanden en die zegt: ‘Geef mij die prik maar’. Die patiënt mogen wij niet vaccineren. Stel dat er een complicatie komt, dan zijn wij de lul. Daar zitten wij huisartsen mee.”

Viruly heeft even niemand te prikken en loopt naar de kerk waar Martina Prins zingt en Mirsa Adami piano speelt. Genieten van Johannes Brahms in een plastic schort en achter een FFP2-masker. “Het is een dierbare klus,” concludeert hij. Hij wil niet dramatisch doen, maar hij moet toch denken aan de geschiedenis van de Zuiderkerk. “In de hongerwinter van de Tweede Wereldoorlog diende deze kerk als mortuarium. Dat is toch bijzonder dat een kerk, los van de religieuze kant, door de geschiedenis heen de Amsterdammers in barre tijden ten dienste staat.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden