Plus Achtergrond

Politieke crisis in Amsterdam door problemen bij AEB

Beeld Getty Images/fStop

De problemen bij vuilverbrander AEB leiden tot een politieke crisis, nu wethouder Udo Kock (D66) is opgestapt. Controle over AEB mag wat kosten, vinden de overige coalitiepartijen GroenLinks, PvdA en SP.

Wethouder Udo Kock is per direct op­gestapt, omdat het stadsbestuur hem niet steunt bij het privatiseren van de noodlijdende vuilverbrander AEB. Uit onderzoek blijkt volgens hem dat privatisering de beste optie is. Daarvan afzien gaat Amsterdam veel geld kosten, vreest hij.

Kock maakte zijn vertrek woensdagmorgen bekend in een brief aan burgemeester Femke Halsema, na een lange nachtelijke vergadering van het college van b. en w. Kock was verantwoordelijk voor Financiën, Economische Zaken en de gemeentelijke deelnemingen, waaronder AEB.

Wethouder Udo Kock. Beeld Eva Plevier

Het conflict draait om AEB. Begin juli kwam de afval- en energiecentrale in de problemen toen vier van de zes verbrandingslijnen onverwachts moesten worden uitgeschakeld vanwege technische problemen en veiligheidsrisico’s. Dat had grote financiële gevolgen, de schade loopt in de tientallen miljoenen euro’s. Amsterdam is enig aandeelhouder van AEB, tot 2014 was het een gemeentelijke dienst.

Kans op doorstart

Volgens Kock moet de gemeente een meerderheidsbelang in AEB afstoten, zodat een private partij, in ruil voor een financiële injectie, AEB grondig kan reorganiseren en de verliezen voor de stad beperkt blijven. “De oplossing behelst een volledige privatisering van AEB,” vindt hij. “Privatisering is niet de enig denkbare oplossing, maar andere oplossingen zijn kostbaarder voor de gemeente en de Amsterdammers, risicovoller en bieden minder kans op een succesvolle doorstart van het bedrijf.”

Kock botste hierover de laatste weken met zijn collega-wethouders van de linkse coalitiepartijen, GroenLinks, SP en PvdA. Die zien liever dat Amsterdam een meerderheid van de aandelen AEB behoudt, of een vetorecht. Een externe ­investeerder is welkom, maar Amsterdam moet de touwtjes in handen houden.

Dat het afstoten van een minderheidsbelang veel minder oplevert en de stad dus meer geld kost, nemen deze coalitiepartijen voor lief. Zij hebben volgens bronnen meer belangstelling voor samenwerking met HVC, een coöperatieve vuilverbrander in Alkmaar die eigendom is van 46 gemeenten en diverse waterschappen.

Met harde hand

Kock had een geïnteresseerde partij, die wilde instappen onder voor de gemeente gunstige voorwaarden, maar deze deal werd afgewezen door de overige wethouders. “Ik respecteer deze keuze. Echter, ik kan geen verantwoordelijkheid dragen voor een besluit dat evident risicovol en onnodig kostbaar is voor Amsterdam en haar inwoners.”

AEB legt een schisma bloot in het stads­bestuur tussen het liberale D66 en de linkse fracties van GroenLinks, PvdA en SP. D66 blijft vooralsnog onderdeel van de Amsterdamse coalitie, zegt D66-fractievoorzitter Reinier van Dantzig. “Wij hebben nu een flink verschil van mening met GroenLinks, PvdA en SP en dat moet worden opgelost. Dat we er samen uit­komen, is onze insteek.” Volgens oppositiepartij VVD is het voor D66 niet meer geloofwaardig om door te gaan met deze coalitie. De VVD wil een spoeddebat.

Kock, een voormalige IMF-econoom, was sinds 2014 wethouder namens D66 en noemt zijn jaren in de Stopera ‘de meest enerverende en eervolle ervaring uit mijn professionele leven’. Hij reorganiseerde de stadsfinanciën met harde hand, verlaagde de stadsschuld en beperkte de lastenstijgingen voor Amsterdammers. Desondanks was Kock onder ambtenaren en collega-politici niet erg geliefd, onder meer vanwege zijn directieve manier van communiceren. Sinds 2018 was hij eerste locoburgemeester.

Reactie burgemeester Halsema

Burgemeester Femke Halsema heeft de woensdag opgestapte wethouder Udo Kock (D66) geprezen om zijn werk voor de stad. De burgemeester noemt zijn vertrek een verrassing, maar begrijpt wel waarom hij deze stap heeft gezet. “Zijn voorkeur voor een snelle privatisering van AEB is begrijpelijk gelet op zijn invulling van de portefeuilles Financiën en Deelnemingen,” schrijft Halsema. “Het college geeft grote prioriteit aan het vinden van een financieel duurzame en publiek verantwoorde oplossing voor AEB.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden