Politie waarschuwt: scholier met mes is geen uitzondering

De politie slaat alarm over het toenemend aantal jongeren dat met een mes op straat loopt. De toename is niet alleen te zien in Amsterdam, maar ook ver buiten de stad. Minister Grapperhaus denkt nu aan preventief fouilleren.

Onlangs pakte de politie een groep tieners op met messen tot wel 60 centimeter lang. Beeld Getty Images/iStockphoto

Het wapenbezit onder Amsterdamse jongeren speelt het meest in Zuidoost en Nieuw-West, maar het is inmiddels ook geconstateerd in andere stadsdelen. “In Buitenveldert en De Pijp zien we ook scholieren die het normaal vinden een wapen te dragen. Ik ben naar voren gestapt om te laten zien dat het ook in Amsterdam-Zuid, Amstelveen, Aalsmeer en Uithoorn gebeurt,” zegt Sander van de Koot, districtschef Zuid van de politie Amsterdam.

Een van zijn collega’s, wijkagent in Buitenveldert-Zuid, uitte begin van de week een noodkreet op sociale media, nadat zondag vijf jongeren van elf tot zestien jaar waren opgepakt in de Gerrit van der Veenstraat wegens een poging tot straatroof. Ze hadden messen bij zich van soms wel 60 centimeter lang.

Het bericht van de agent heeft veel teweeg­gebracht. De Tweede Kamer vroeg donderdag om een uitbreiding van het messenverbod. Minister Grapperhaus van Justitie heeft gisteren laten weten meer te denken aan gedragsmaatregelen en het aanwijzen van gebieden waar preventief kan worden gefouilleerd. “Het is een discussie maar ik vind wel dat we die moeten aangaan,” aldus Grapperhaus.

Makkelijk verkrijgbaar

D66-gemeenteraadslid Dehlia Timman heeft donderdag schriftelijke vragen gesteld. Ze wil onder meer weten in welke wijken het wapen­bezit het hoogste is en ziet graag dat de overheid ingrijpt en dat de politie bij serieuze signalen opdracht geeft tot gerichte politiecontroles.

Timman liep in september een middag mee met een wijkagent in Zuidoost na een steekincident waarbij een tiener betrokken was. “Deze wijkagent zag een toename van het aantal kinderen dat met messen rondliep. Jongere kinderen nemen een keukenmes of zakmes mee van huis en maken een holster om het mes in hun broekzak te stoppen.” Tijdens haar ronde door de buurt werd nog een 11-jarige jongen met een mes aangehouden. “We moeten scherp hebben op welke scholen kinderen messen meenemen en daar ook controleren.”

Hoofdcommissaris Frank Paauw sprak toen al zijn zorgen uit over het toenemende wapen­gebruik onder jongeren. Volgens Paauw is de straatcultuur aan het veranderen. Hij doelt op de drillrap, waarbij jongeren in videoclips met messen, dolken en bijlen zwaaien.

Dat het aantal wapens onder scholieren toeneemt, komt volgens Van de Koot ook door de beschikbaarheid. “Op webshops, in fysieke winkels en dumpstores zijn messen en bijlen voor de bergsport gemakkelijk aan te schaffen. Ik doe een oproep aan ouders: weet naar welke films uw kinderen kijken en weet wat uw kind met uw creditcard bestelt op internet. Ik doe ook een beroep op ondernemers die dergelijke spullen aan kinderen verkopen.”

‘Niets van gemerkt’

Donderdagavond woonde Van de Koot een bijeenkomst bij met onder meer scholen uit Buitenveldert. “De schoolleiders zien ook een toename van kinderen met messen. Het baart hun ook zorgen. Veel scholen worstelen echter met de kluisjescontroles. Ouders zijn niet blij met zulke controles. Maar het kan toch niet zijn dat ouders zeggen: dit schendt de privacy van mijn kind? Ik vind het in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de ouders dat hun kind geen wapen draagt. De school en de politie zitten in de tweede of derde ring eromheen.”

De Amsterdamse politie heeft overigens geen harde cijfers van het aantal jongeren dat met een steekwapen rondloopt. “Alleen steekincidenten worden geregistreerd en daar is geen toename te zien. Maar we horen wel die signalen van wijkagenten,” zegt Van de Koot.

De scholen uit Buitenveldert zijn geschrokken van het alarmerende nieuws van hun wijkagent. Directeur Gerda Heringa van De Apollo voor vmbo en havo-onderbouw zegt echter zelf niets te hebben gemerkt van leerlingen die met messen rondlopen. “Anders hadden we die signalen allang al gehoord. Leerlingen komen vrij snel met dergelijke verhalen naar ons toe.”

‘Die heeft er één, en die’

In Buitenveldert herkennen jongeren het probleem, maar niemand durft openlijk over het wapenbezit van leeftijdsgenoten te praten.

Bij het winkelcentrum aan de Buitenveldertselaan lopen op een doordeweekse dag rond drie uur, half vier veel jongeren van verschillende scholen. De foto van de enorme messen die de politie online zette, kennen ze. Een jongen noemt direct een paar voornamen van jongens die met messen lopen. Een meisje begint te joelen. “Niet zeggen,” schreeuwt ze.

Een van de jongens pakt zijn telefoon erbij. “Deze foto stond op Instagram. Dit is een van die jongens,” zegt hij.

Een man van een winkel die tijdens schoolpauzes staat te posten heeft een paar maanden geleden een jongen van een jaar of veertien de toegang tot zijn winkel ontzegd, omdat hij een groot mes bij zich droeg. “Het was een mes met tape om het handvat. Hij droeg hem zichtbaar bij zich. Ik zei dat hij niet met dat mes naar binnen mocht komen,” zegt de winkelier, die liever niet met naam in de krant komt.

Hij vertelt ook dat hij een keer een doos spullen moest afleveren bij een van de scholen. “Ik zag daar een bakje met zakmessen staan. Ik vond dat wel een beetje raar.” De betreffende school laat desgevraagd weten dat het gesignaleerde ‘bakje met messen’ niet bestaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden