Amsterdam Bewaar

Plan Zuid wordt beschermd stadsgezicht

De Dageraad aan de Burgemeester Tellegenstraat is onderdeel van Plan Zuid
De Dageraad aan de Burgemeester Tellegenstraat is onderdeel van Plan Zuid © Google Streetview

Plan Zuid, een stedenbouwkundig plan dat architect Berlage honderd jaar geleden ontwierp voor het gebied ten zuiden van de De Lairessestraat en de Pijp, is donderdag aangewezen als beschermd stadsgezicht.

Plan Zuid, dat grotendeels gebouwd is in de stijl van de Amsterdamse School, werd donderdag exact honderd jaar geleden goedgekeurd door de gemeenteraad.

Het Rijk roept het gebied uit tot beschermd stadsgezicht omdat het goed laat zien 'hoe vooruitstrevend de opvattingen van stadsbestuur en architecten begin twintigste eeuw waren in de stadsontwikkeling en volkshuisvesting van Amsterdam en Nederland'. De status maakt het makkelijker om het gebied te behouden.

Woningen
Het plan van Berlage bestond uit grote aantallen kwalitatief goede woningen, gebouwd aan brede lanen en smalle, soms knikkende straten, met imposante en intieme pleinen en bruggen die de wijk verbonden met de negentiende-eeuwse stadsdelen.

Berlage plaatste openbare en grotere gebouwen op centrale punten, wat bijdroeg aan het monumentale karakter van het gebied. Zijn masterplan werd verder ingevuld door andere architecten, onder streng toezicht van een speciale bouwbegeleidingscommissie. Daardoor oogt Plan Zuid als een eenheid.

In 1999 werd de gehele Amsterdamse binnenstad al beschermd stadsgezicht. De Amsterdamse grachtengordel is UNESCO werelderfgoed. Ook de tuin- en dijkdorpen in Noord werden eerder aangewezen als beschermd stads- en dorpsgezicht.