PlusTen slotte

Peter R. de Vries (1956-2021): loslaten zat niet in zijn aard

Standvastig, onstuitbaar, op zoek naar gerechtigheid en nooit bang. Peter R. de Vries was een ‘zeldzaam moedige’ journalist. ‘Ik heb hem nooit bang gezien.’

Misdaadverslaggever Peter R. de Vries in 2020. Beeld Dingena Mol / Hollandse Hoogte
Misdaadverslaggever Peter R. de Vries in 2020.Beeld Dingena Mol / Hollandse Hoogte

Onverschrokkenheid past een misdaadjournalist, vond Peter R. de Vries. “Ik heb ook liever bloemen dan bedreigingen. Je moet ertegen kunnen,” zei hij in een interview.

De 64-jarige De Vries werd dinsdagavond 6 juli op klaarlichte dag in de Lange Leidsedwarsstraat bruut neergeschoten. Hij raakte zwaargewond en vocht dagenlang in het ziekenhuis voor zijn leven. Op 15 juli is de ‘nationale volksheld’, zoals burgemeester Femke Halsema hem noemde, overleden.

Dat hij op de dodenlijst van de beruchte crimineel Ridouan Taghi stond, wist De Vries al een paar jaar. In 2019 maakte hij dat zelf bekend. Het weerhield hem er niet van door te gaan met zijn werk. “Dat is part of the job. Anders kun je beter bij de Libelle gaan werken,” zei hij tegen Vrij Nederland.

Turbulente jeugd

De in Aalsmeer geboren Peter Rudolf de Vries groeide op in Amstelveen als kind in een gezin van zes kinderen. Het was een jeugd die niet helemaal vlekkeloos verliep. In zijn boek De R van rebel vertelde hij over zijn turbulente jonge jaren, waarin hij zich af en toe schuldig maakte aan kleine vergrijpen: het ingooien van ruiten van de school en winkeldiefstallen. De ondertitel van het boek: Van kruimeldief tot crimefighter.

In 1978 trad de 21-jarige De Vries als leerling-journalist in dienst van De Telegraaf en stortte hij zich op misdaadzaken. In 1983 schreef hij uitvoerig over de Heinekenontvoering waarover hij later, in 1987, een boek publiceerde. Het boek werd een bestseller. Na het verschijnen kreeg hij met Cor van Hout, een van de ontvoerders, een innige vriendschapsband.

Decennialang behandelde De Vries moordzaken, overvallen, gewelddadige berovingen en tal van cold cases. Hij bezat kasten vol dossiers, had een geweldig geheugen en was immer bereikbaar.

Menig zaak werd besproken in zijn tv-programma Peter R. de Vries, misdaadverslaggever, dat tussen 1995 en 2012 bij SBS6 te zien was. Hij onthulde onder meer in 2003 dat Mabel Wisse Smit, echtgenoot van wijlen prins Friso, nauwe banden had met topcrimineel Klaas Bruinsma.

Nooit geïntimideerd, nooit bang

SBS-oprichter Fons van Westerloo werkte lang met De Vries samen. “Hij was een onstuitbare journalist, die altijd tot het gaatje ging. Ik zit nog te trillen op de bank van het nieuws. Uiteindelijk hebben ze hem toch te pakken gekregen.”

“Ik heb de afgelopen dagen vaak moeten denken aan wat hij me een keer vertelde tijdens een etentje in Muiden, over zijn reis naar Paraguay, waar hij Heinekenontvoerder Frans Meijer opspoorde. Peter vertelde dat Meijer naar Cor van Hout belde met de vraag of hij hem moest laten verdwijnen. Dat hoefde niet van Van Hout. ‘Als ie iets anders had geantwoord was ik nooit meer teruggekomen,’ zei Peter.”

Van Westerloo kreeg een keer een kogelbrief opgestuurd die bestemd was voor De Vries. “Door dat soort zaken liet hij zich nooit intimideren. Ik heb hem nooit bang gezien, terwijl hij regelmatig werd bedreigd. ”

De Vries ging, zegt Van Westerloo, altijd tot het uiterste om dingen boven tafel te krijgen. “Dat betekende dat het een kostbaar programma was. Maar omdat hij nooit de kantjes ervan afliep, heb ik hem daarin altijd gesteund.”

Zakelijk, met een gevoelige kant

Collega-journalist en oud-politieman Henk Strootman stapte in 1988 over van de politie naar de misdaadjournalistiek en ging werken bij het tijdschrift Actueel, waarvan De Vries toen hoofdredacteur was. Het werd het begin van een lange samenwerking, waarin hij ook redacteur was bij het tv-programma van De Vries. “Ik zag dit nieuws natuurlijk aankomen, maar het komt toch enorm binnen. Vreselijk.”

“In de media word ik deze dagen neergezet als vriend, maar bij Peter was het altijd doelgericht, zakelijk. Wat niet wegneemt dat hij ook een gevoelige kant had. Hij kon geëmotioneerd raken als het bijvoorbeeld ging over Nicky Verstappen. Toen mijn oudste kind werd geboren, in 2001, kreeg ik een uitvoerige brief van hem, waarin hij vertelde dat hij als verslaggever bij het kapseizen van de veerboot Herald of Free Enterprise was toen zijn kind werd geboren.”

Tekst gaat verder onder de foto.

De Vries met Berthie Verstappen, moeder van de vermoorde Nicky Verstappen. Koning Willem-Alexander: ‘Hij geeft houvast aan mensen die geen recht konden vinden.’ Beeld Hollandse Hoogte / Novum RegioFoto
De Vries met Berthie Verstappen, moeder van de vermoorde Nicky Verstappen. Koning Willem-Alexander: ‘Hij geeft houvast aan mensen die geen recht konden vinden.’Beeld Hollandse Hoogte / Novum RegioFoto

Cold cases

De Vries werd een veelgevraagd misdaadexpert in talkshows. Zijn mening stak hij niet onder stoelen of banken. Angst om de confrontatie aan te gaan, had hij niet.

“Peter was een zoon van een verzetsman,” zegt oud-advocaat Bram Moszkowicz. “Hij wist zelf lange tijd niet dat zijn vader in het verzet zat. Zijn vader deed niet aan borstklopperij. Peter had diezelfde heldhaftigheid. Hij kon niet tegen onrecht en was de vleesgeworden rechtvaardigheid.”

Moszkowicz werd als strafrechtadvocaat twintig jaar geleden door De Vries benaderd om een kort geding te beginnen om in de zaak van Marianne Vaatstra een dna-onderzoek in de buurt af te dwingen. “Hij was juridisch en opsporing-technisch zijn tijd ver vooruit.”

De moordaanslag op De Vries geeft Moszkowicz hetzelfde onaangename gevoel als tijdens 9/11. “Je buik krimpt.”

Naast recente moordzaken lieten ook cold cases De Vries niet snel los, waaronder de zaak van de Amerikaanse toeriste Natalee Holloway. Joran van der Sloot bekende op tv dankzij een val die De Vries had opgezet in 2006 dat hij betrokken was bij de verdwijning. De Vries kreeg er een Emmy Award voor.

De Vries stortte zich onder meer op de Schiedammer parkmoord, de Puttense moordzaak, waarvoor twee mannen onterecht vastzaten, en de moorden op Nicky Verstappen en Marianne Vaatstra. “Hij geeft houvast aan mensen die geen recht konden vinden,” zei koning Willem-Alexander vorige week in reactie op het nieuws van de aanslag.

Carina van Leeuwen, forensisch rechercheur van het coldcaseteam van Amsterdam, werkte met De Vries samen in de zaak rondom het bejaarde echtpaar Mary Run en Henk Opentij, dat in 1997 werd vermoord. “Juist dankzij hem kon de zaak in 2012 worden opgelost. Hij kreeg de tip die naar de oplossing leidde. Hij had de naam van de dader, wij alleen het dna-profiel. We hebben fantastisch samengewerkt. Zijn motto was: geef nooit op. Het belang een zaak op te lossen stond bij hem voorop. Hij had daarbij de steun van de achterblijvers.”

Tekst gaat verder onder de foto.

De Vries geeft uitleg over zijn bevindingen aan Beth Twitty, de moeder van de verdwenen Natalee Holloway. Beeld ANP
De Vries geeft uitleg over zijn bevindingen aan Beth Twitty, de moeder van de verdwenen Natalee Holloway.Beeld ANP

Meer dan journalist

Zijn rol ging verder dan die van andere misdaadverslaggevers. De Vries, zelf vader van twee kinderen, kreeg meer dan honderd hulpvragen per dag van slachtoffers, onschuldig veroordeelden en gedetineerden. Hij werd vertrouwenspersoon en woordvoerder van families van de slachtoffers. Samen met de zussen Astrid en Sonja getuigde hij tegen hun broer Willem Holleeder.

EenVandaag-journalist Marc Belinfante leerde De Vries ongeveer twintig jaar geleden kennen, toen hij redacteur was bij zijn programma. Hij heeft altijd contact met hem gehouden. “Een jaar geleden heb ik hem nog geïnterviewd en vroeg ik hem waarom hij zulk levensgevaarlijk werk deed. Hij vond dat hij dit moest doen. Anders kon hij zichzelf niet in de spiegel aankijken.”

“Op het graf van zijn vader stond de tekst ‘Liever staande sterven dan op je knieën leven.’ Zo is Peter ook aan zijn einde gekomen. Vreselijk. Een enorme klap.”

De Vries, soms een luis in de pels van politie en justitie, beet zich vast in een zaak. Het werd scoop na scoop. Loslaten zat niet in zijn aard. Hij besloot onlangs de zaak van de studente Tanja Groen uit Schagen op te pakken. Zij was tijdens een introductieweek in Maastricht in 1993 verdween. Donaties aan de nieuwe stichting De Gouden Tip moesten helpen de zaak op te lossen. Voor de aanslag stond er tweeënhalve ton op de teller. De laatste dagen stroomden grote bedragen binnen en werd het gevraagde miljoen ruimschoots gehaald.

Nu komt los wat Peter R. de Vries voor mensen persoonlijk heeft betekend, zegt advocaat Peter Plasman. “Het is monumentaal wat hij achterlaat en heeft bereikt. Hij gaf de twee van Putten hun leven terug.”

De Vries was een belangrijk figuur voor de rechtsstaat, aldus Plasman. “Hij was volhardend, eigenwijs en drammerig en zette die eigenschappen om in een kracht om grote dingen te bereiken. Hij was recht door zee, wars van autoriteit en vocht voor het recht zonder rekening te houden met heilige huisjes.”

De Vries had meer interesses dan alleen de misdaad. Hij wilde in 2005 de politiek ingaan en met politicus Jan Nagel en oud-politiewoordvoerder Klaas Wilting met de partij PRDV (Partij voor Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vooruitgang) meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen. Hij trok zich terug omdat uit een opiniepeiling bleek dat minder dan 41 procent hem een aanwinst vond voor de politiek. Met zijn zoon Royce richtte hij een voetbalmakelaarskantoor op.

Tekst gaat verder onder de foto.

De Vries had lange tijd zijn eigen tv-programma, waarin menig zaak werd besproken. Beeld anp
De Vries had lange tijd zijn eigen tv-programma, waarin menig zaak werd besproken.Beeld anp

Nabil B.

Vorig jaar besloot De Vries vertrouwenspersoon te worden van kroongetuige Nabil B. in het proces tegen de beruchte crimineel Ridouan Taghi. De kroongetuige had na de moord op zijn advocaat Derk Wiersum naar nieuwe juridische bijstand en een woordvoerder in de media gezocht.

Hoewel hij doordrongen was van de gevaren ervan – voor de moord op advocaat Derk Wiersum was ook al de onschuldige broer van de kroongetuige omgebracht – wilde hij geen persoonsbeveiliging. Hij zou zijn leven niet willen laten beheersen door dergelijke bescherming. Donderdag werd bekend dat demissionair minister van Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) een onafhankelijk onderzoek laat doen naar de beveiliging van De Vries.

Op de avond van de moordaanslag had De Vries nog gesproken in het televisieprogramma RTL Boulevard over een rechtszaak die die dag had gediend over de Amsterdamse kapper Seif Ahmed, die in het bijzijn van zijn dochtertje om het leven was gebracht. Direct na de uitzending, om 19.30 uur, liep De Vries naar zijn auto die in de garage Parking De Hoofdstad in de Lange Leidsedwarsstraat stond. Vlak bij de garage werd hij beschoten. Getuigen hoorden vijf schoten. Donderdag overleed hij aan zijn verwondingen.

Een ‘zeldzaam moedige journalist’ werd hij na de aanslag door de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema genoemd. “Onvermoeibaar op zoek naar gerechtigheid, volstrekt onafhankelijk en vrij van geest.”

Twee verdachten werden binnen drie kwartier na de moordaanslag op de A4 bij Leidschendam aangehouden. De vermoede schutter die de vijf kogels zou hebben afgevuurd, is de 21-jarige Delano G. uit Rotterdam. De Pool Kamil E. (35) uit Maurik bestuurde de klemgereden vluchtauto.

De plek waar De Vries is neergeschoten in de Lange Leidsedwarsstraat is de afgelopen week veranderd in een bloemenzee.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden