PlusNieuws

Patiënt die wel corona heeft, maar niet om díe reden in het ziekenhuis ligt, zorgt voor ruis in opnamecijfers

Bij de versoepelingen van het coronabeleid wordt scherp naar de opnamecijfers gekeken, maar niet elke covidpatiënt in het ziekenhuis ligt daar vanwege corona, blijkt steeds vaker. Van de patiënten met omikron in Amsterdam UMC is bijna de helft opgenomen voor iets anders. Steeds meer ziekenhuizen gaan dit verschil nu bijhouden, om troebele cijfers te voorkomen.

Malika Sevil
null Beeld Nosh Neneh
Beeld Nosh Neneh

Met omikron en de torenhoge besmettingscijfers hebben de RIVM-modellenmakers er een nieuw fenomeen bij: de covidpatiënt die eigenlijk geen covidpatiënt mag heten. Hij ligt in het ziekenhuis vanwege een gebroken heup of bijvoorbeeld een maagbloeding en blijkt toevallig ook nog eens besmet met het coronavirus.

Dat vertroebelt het beeld van het aantal opnames van covidpatiënten. Belangrijk, want bij het versoepelen van de maatregelen spelen de opnamecijfers nog altijd een belangrijke rol.

Tegelijkertijd is het niet bekend hoe groot die groep landelijk is van patiënten die wel corona hebben, maar niet om díe reden in het ziekenhuis liggen. Zorgminister Ernst Kuipers noemde in de laatste persconferentie een percentage van 5 procent, maar het zou directeur infectieziektebestrijding van het RIVM, Jaap van Dissel, niet verbazen als dat inmiddels is opgelopen tot 10 procent, zo zei hij afgelopen donderdag in zijn technische briefing.

Veel hogere aantallen

Steeds meer ziekenhuizen gaan dit verschil in typen coronapatiënten volgens Van Dissel bijhouden.

Amsterdam UMC volgt de coronapatiënt die geen coronapatiënt is nu al nauwgezet en daar komen ze op veel hogere aantallen uit dan die 10 procent. In de afgelopen drie weken werden in Amsterdam UMC 91 mensen opgenomen met een positieve PCR-test. Van die 91 werden er 51 vanwege covid opgenomen, de rest kwam vanwege een andere reden binnen, maar bleek na een PCR-test toevallig ook besmet. In percentages: 44 procent van de patiënten met een infectie lag er niet vanwege het virus.

Dit blijkt uit cijfers van het Argos Consortium, een samenwerking van Amsterdam UMC en de Amsterdamse GGD.

“Om een indruk te hebben hoeveel mensen ziek worden van de omikronvariant wil je deze cijfers zo zuiver mogelijk hebben,” zegt Frank van Someren Gréve, arts-microbioloog in opleiding en onderzoeker voor het Argos Consortium.

Maar, zo waarschuwt hij, het zijn kleine getallen waar ze in Amsterdam UMC mee rekenen, dus je kan de uitkomsten niet zomaar vertalen naar Nederland. Het is een ‘puzzelstukje’.

Meer omikron op de spoed

Met deze disclaimer leidt hij ook de volgende ontdekking in. Het aantal covidopnames nam af, maar het aandeel patiënten dat zich met de omikronvariant meldde op de spoedeisende hulp steeg in één week van circa de helft naar driekwart vorige week.

Opvallend is dat de proportie van mensen die vanwege omikron moeten worden opgenomen, ook toeneemt. “In de eerste twee weken van dit jaar werd van iedereen die zich met covid door de omikronvariant op de spoedeisende hulp meldde een kwart opgenomen. De afgelopen week was dat opgelopen tot de helft. Dat zijn aanwijzingen dat we nu wat ernstiger infecties zien met omikron. Dat verwacht je ook. Het duurt even voordat het virus via de jongeren naar de kwetsbaardere groepen gaat.”

Van de mensen met omikron zijn er inmiddels enkelen op de ic van Amsterdam UMC beland, zegt Van Someren Gréve. “Het overgrote deel van mensen die we opnemen vanwege omikron bestaat uit mensen met een risicofactor op ernstig beloop zoals suikerziekte, een chronische hart- of longziekte, ernstig overgewicht of een verstoorde immuniteit door medicatie of ziekte.”

Dat een groot deel van de patiënten met een coronavirusinfectie in de ziekenhuizen er voor iets anders ligt, daar werden we al weken geleden voor gewaarschuwd door de Britten, die in hun schattingen uitgingen van circa een kwart tot dertig procent aandeel van deze groep.

Nederland is weer anders, zegt Van Someren Gréve, bijvoorbeeld door een andere vaccinatie- en boostergraad en andere beperkende maatregelen. “Daarom is data uit Nederland echt nodig.”

Twee ligduren

Amsterdam UMC telt patiënten met toevallig ook nog een positieve PCR-test niet mee bij de registratie van covidpatiënten. Maar veel andere ziekenhuizen hebben geen goed beeld hoeveel patiënten met of vanwége omikron in het ziekenhuis belanden.

Volgens Van Dissel is dit wel belangrijke informatie. Bijvoorbeeld om een beter zicht te krijgen op het gemiddeld aantal dagen dat een patiënt met omikron in het ziekenhuis ligt. De ligduur van covidpatiënten staat nu op gemiddeld zeven dagen, maar iemand die vanwege een galblaas en met milde covid in het ziekenhuis belandt, is daar ook zo weer weg. “Dan krijg je eigenlijk twee ligduren.”

Wie inzoomt ziet dus dat de ene covidpatiënt de andere niet is, maar een ding hebben ze wel gemeen: Ze moeten in isolatie worden behandeld. Van Someren Gréve: “Er is maar een beperkt aantal kamers voor isolatie en het kost zorgmedewerkers tijd en moeite om zich om te kleden. Al met al geeft het dus wel extra druk op de zorg.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden