Nieuws

Overbelaste huisartsenzorg dreigt in negatieve spiraal te belanden

De huisartsenpraktijken lopen over. Door personeelsgebrek krijgen ze hun roosters amper rond, bij gebrek aan vervanging stellen dokters hun vakanties uit en bij de Huisartsenposten Amsterdam is het zo druk dat de dienstdoende artsen bijspringen aan de telefoon om de wachttijden te verkorten.

Veel huisartsen stellen nu minder energie te hebben dan vóór de coronapandemie. Beeld Siese Veenstra/ANP
Veel huisartsen stellen nu minder energie te hebben dan vóór de coronapandemie.Beeld Siese Veenstra/ANP

Volgens de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) hebben huisartsen het drukker dan ooit. In een LHV-enquête onder 1100 huisartsen noemde driekwart van de ondervraagden de werkdruk te hoog. Bijna twee derde van de huisartsen heeft moeite om vervanging te vinden. De helft stelt nu minder energie te hebben dan vóór de coronapandemie, zegt LHV-voorzitter Mirjam van ’t Veld: “En er zijn nauwelijks mogelijkheden om te herstellen. We moeten deze negatieve spiraal doorbreken, als we de huisartsenzorg toegankelijk willen houden.”

Ook in Amsterdam is het ontzettend druk in de huisartsenpraktijken, zegt Stella Zonneveld, medisch directeur van Roha, waar tweehonderd Amsterdamse huisartsen bij zijn aangesloten. “Het belangrijkste probleem is het tekort aan doktersassistenten en praktijkondersteuners, waardoor de praktijken moeilijk hun roosters rondkrijgen. Dat is niet alleen een probleem van de zorg, maar van de stad Amsterdam. Door de geëxplodeerde huizenprijzen in de stad is er geen betaalbare woning te vinden. Zorgmedewerkers verlaten de stad en gaan dichter bij huis werken. Begrijpelijk.”

Opgespaarde klachten

De huisartsenpraktijken kampen dus met grote personeelstekorten. Tegelijkertijd is er veel aanloop van patiënten. “In deze tijd van het jaar zien we meer patiënten met verkoudheidsvirussen en andere kwalen. Maar patiënten komen ook met opgespaarde klachten, of met vragen over inhaalzorg en willen niet langer wachten.”

Wat ook extra druk geeft, zegt voorzitter Katinka Prince van de Amsterdamse Huisartsen alliantie, is dat de hele zorg door het personeelstekort onder grote druk staat. “Het knelt in de GGZ, in de thuiszorg, in de ziekenhuizen. Dus als je een patiënt naar een psychiater wil verwijzen, of als je thuiszorg voor iemand wil aanvragen, dan kost dat een huisarts veel tijd.” En omdat patiënten ook niet snel terecht kunnen bij andere zorgverleners, zoals die in de GGZ, zitten ze toch weer vaker bij de huisarts in de spreekkamer.

Passen en meten

Daarbij zijn er veel medewerkers met verkoudheidsklachten, waarbij altijd rekening moet worden gehouden met een coronabesmetting. “Collega’s met klachten moeten thuisblijven, totdat er een negatieve testuitslag is. Maar acute vervanging is bij gebrek aan waarnemers niet te regelen. Ook in de schoolvakanties is vervanging schaars. Er zijn best veel dokters die in de zomer niet weg konden en nu op vakantie willen. Voor de herfstvakantie is er geen waarnemer meer te vinden.” Volgens Zonneveld bereiden de Amsterdamse huisartsen zich samen met het Roaz voor op mogelijk een drukke winter met veel griep, corona en uitval van personeel.

Bij de Huisartsenposten Amsterdam is het volgens een woordvoeder ‘enorm passen en meten’. “Het is heel erg moeilijk om gespecialiseerd personeel te vinden.” Er is vooral een groot tekort aan zorgmedewerkers aan de telefoon – de zogeheten triagisten, vaak doktersassistenten of geneeskundestudenten. Door drukte en onderbezetting zien de Huisartsenposten Amsterdam de wachttijd voor bellers weer oplopen. “Om de wachttijden te beperken, springen op de piekmomenten de dienstdoende huisartsen bij aan de telefoon. Dat is een noodgreep en het gebeurde vóór de pandemie ook wel, maar nu komt het helaas veel vaker voor. We huren ook externe triagisten in. Ook zijn we dankbaar ingegaan op het aanbod van enkele gepensioneerde huisartsen die meebellen.”

En dan moet de echte drukte nog komen, met mogelijk een griepgolf, zegt Prince. “Mijn vrees is dat er nog meer personeel door ziekte zal uitvallen. Daar moet ik niet aan denken, want er is al bijna niks.” De LHV pleit ervoor om de huisartsen te ontlasten. Minder administratie, geen rol in nieuwe coronavaccinatiecampagnes en meer tijd om patiënten te zien en horen. Die ingrepen leiden volgens de LHV tot betere zorg, minder verwijzingen en een lager medicijngebruik.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden