PlusReportage

Oude tijden herleven: de vuilnisboot haalt veilig en snel afval op

Zware vuilniswagens rijden in de binnenstad soms letterlijk de stenen uit de straat. In het Wallengebied loopt nu een proef om afval af te voeren via de grachten.

Kloveniersburgwal: een elektrische boot brengt het opgehaalde afval naar een stel verzamelcontainers in het Westelijk Havengebied. Beeld Jakob van Vliet
Kloveniersburgwal: een elektrische boot brengt het opgehaalde afval naar een stel verzamelcontainers in het Westelijk Havengebied.Beeld Jakob van Vliet

Keurige vuilniszakken deze ochtend in de binnenstad. Veel ook. Honderden, duizend misschien wel. Tachtig kuub afval bij elkaar. Per week veertig ton. Maateenheden waar je je als alfa nauwelijks een voorstelling van kunt maken, maar zo verzameld in een open duwbak op de Kloveniersburgwal is het vooral overweldigend veel.

Tijd van paard en wagen

Twee dagen per week is dit een van drie plekken in het Wallengebied waar – tussen aanhalingstekens – kleine wagentjes af- en aanrijden. Als een geoliede machine gaat het al, vier weken na het begin van de proef om grote vuilniswagens te vervangen door een heleboel minder grote. De auto’s met open bak voeren aan, een elektrische boot duwt aan het eind van de ochtend de afgevulde duwbakken naar een stel verzamelcontainers in het Westelijk Havengebied.

Het voelt een beetje alsof oude tijden herleven: huisvuil afvoeren via de grachten. Zo ging het vroeger, in de tijd van paard en wagen. Maar zo gaat het al tijden niet meer: de stad groeide, bloeide en produceerde overstelpende hoeveelheden afval. Zware vuilnisauto’s moesten zich door de smalle straatjes en grachten van die veel te benauwde binnenstad wurmen om overal te kunnen komen.

Gerag met vuilnisauto’s

Resultaat: een schone stad, maar ook een stad waarvan bruggen en kades soms letterlijk bezweken onder de te torsen last. Want het voelt en ís onveilig, al dat gerag van vuilnisauto’s: de stad is er nooit voor aangelegd. Het probleem van de bruggen en de kades in Amsterdam is ondertussen bekend: slecht onderhoud in combinatie met te intensief gebruik leidt inmiddels tot alarmfase 1 en om de haverklap acuut afgesloten wegen en straten.

Vrachtwagens en bouwverkeer moeten daarom aan de strengste eisen voldoen, maar de gemeente kon zelf ook niet op de handen blijven zitten, want juist de vuilnisauto’s die zomaar 30.000 kilo kunnen wegen, zorgen door hun gewicht voor enorm veel druk op de kwetsbare kades.

Teruggrijpen op het verleden bleek best nog een klus in een moderne oude stad zeggen Centrumbestuurder Micha Mos en Marcel Stiphout, programmamanager afvalstromen in de binnenstad. Mos: “De kades en het water worden in Amsterdam intensief gebruikt, maar gelukkig hebben we inmiddels drie plekken gevonden waar kleinere auto’s hun vuilnislading kunnen storten op de boten.”

‘Scheelt kilometers’

Volgens Stiphout zijn de eerste resultaten van de proef positief. “Het werkt, nu er enige routine is bij de mensen die het vuil ophalen, gaat het allemaal razendsnel. Het gaat zelfs sneller dan met een vuilnisauto: als die eenmaal vol zit, moet er helemaal naar de afvalcentrale worden gereden, voordat ze weer verder kunnen. Dat scheelt tijd en kilometers.”

De buurt reageert ook positief, zegt Stiphout. “Er was misschien een beetje aarzeling als mensen zo’n overslagpunt voor hun deur kregen, maar het gaat allemaal snel, je zit niet een hele dag met vuilnis voor je deur. Iemand kwam laatst naar me toe en complimenteerde ons: de kopjes trillen niet meer van de tafel af als er een vuilnisauto voorbij komt gereden.”

Mos wijst ook op de verkeersveiligheid. “Historische binnensteden verhouden zich in de praktijk niet altijd goed tot heel moderne afvalstromen. Met de kleine bestelauto’s waarmee we nu werken, kan het centrum van de stad veel beter en veiliger uit de voeten.” Het werkt dus, dat is duidelijk. Als er straks duwbakken zijn met een pers aan boord, kan er zelfs veel meer worden afgevoerd, zegt Stiphout.

Oplossingen verzinnen

En dat is nodig ook: de Nieuwe Hoogstraat, om de hoek bij de gracht, ligt deze ochtend afgeladen vol met vuilniszakken. Geen huisvuil, maar bedrijfsafval, afkomstig van de winkels hier. Ondernemers met meer dan negen vuilniszakken bedrijfsafval per week moeten zelf de afvoer regelen. Commerciële aanbieders rijden dus nog steeds met zware vuilniswagens. Volgens bestuurder Mos vallen er zeker oplossingen te verzinnen.

“Denk bijvoorbeeld aan de samenwerking die nu op onder andere het Rembrandtplein al loopt, waarbij de contracten worden gecombineerd zodat men met volle in plaats van halfvolle auto’s rijdt. Dat zou op water ook goed kunnen werken. Maar dat zal nog veel afstemming vergen.”

Grimburgwal

Vervoer over water brengt ook risico’s met zich mee. Donderdag meldde wethouder Egbert de Vries (Verkeer) dat de instorting van de Grimburgwal in september vorig jaar deels is veroorzaakt door het vaarverkeer. Dat blijkt uit onafhankelijk onderzoek door onder meer de TU Delft en onderzoeksinstituut AMS. De muur zou instabiel zijn geworden, onder meer doordat draaiende rondvaartboten - op deze plek moeten zij heen en weer steken - de bodem hebben omgewoeld waardoor de gracht dieper is geworden. Ook zouden er aanvaringen zijn geweest met de kant. Als andere oorzaken worden genoemd: de lichtere constructie van de kademuur en renovatie van de stoep.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden