PlusAchtergrond

Opvolger van Sharon Dijksma moet trek hebben in zware dossiers

De ingezakte kademuur aan de Grimburgwal gaf Dijksma’s pleidooi voor onderhoud extra steun.Beeld Maarten Brante

Anderhalf jaar eerder dan verwacht vertrekt verkeerswethouder Sharon Dijksma om burgemeester van Utrecht te worden. Wat laat ze achter voor haar opvolger? De zes opvallendste dossiers.

Bruggen en kades

Zeker honderden miljoenen, waarschijnlijk miljarden. De staat van de bruggen en kades is door structurele veronachtzaming zo zorgwekkend dat de stad de komende jaren diep in de buidel moet tasten om te voorkomen dat de boel instort. Vijftien, misschien wel twintig jaar lang gaven stadsbestuurders het geld uit aan andere bestemmingen dan onderhoud.

Wethouder Sharon Dijksma zette het onderwerp op de agenda. Niet dat ze veel keuze had: de incidenten volgden elkaar op. Kademuren zakten weg, bruggen bleken dermate instabiel dat verkeer op stel en sprong moest omrijden. Het resultaat: de stad begint met het in kaart brengen van de problemen. Welke kades zijn slecht, en welke zijn nóg slechter? Het onderzoek is nog niet halverwege en de conclusie is dat vrijwel alle bruggen en kades er nog slechter bijliggen dan was aangenomen.

Dijksma zat er bovenop. Lastig, want ‘onderhoud is niet bepaald een sexy onderwerp’, stelde ze meermaals. Ze schoof ongevraagd aan bij de onderhandelingen over de nieuwe begroting in crisistijd en wist de vorig jaar gereserveerde 300 miljoen euro beschikbaar te houden. Maar, zeggen deskundigen: het is bij lange na niet genoeg. Dijksma’s opvolger zal de komende jaren niet alleen als een bok op een haverkist moeten zitten, hij of zij zal vooral meer budget moeten krijgen.

Noord/Zuidlijn

Op de valreep presenteerde Dijksma vrijdag het resultaat van langdurige onderhandelingen met een aantal partners om het rijk te verleiden tot het doortrekken van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol en Hoofddorp. Het samenwerkingsverband zou bereid zijn meer dan een miljard bij te dragen aan uitbreiding van het metronetwerk. Ook het sluiten van de ringlijn is onderdeel van het pakket.

Omdat het om veel geld gaat en Amsterdam afhankelijk is van het rijk, het geheel gaat tussen de 4 en de 5 miljard euro kosten, hebben de onderhandelingen zich achter gesloten deuren afgespeeld. Hoe groot het bedrag ook, het gaat om een openingsbod: de uitbreiding is geen gelopen race. Dijksma’s opvolger zal nog regelmatig op en neer moeten naar Den Haag om plooien glad te strijken en gesprekken vlot te trekken.

Autoluwe stad

De automobilist moet zich realiseren dat hij in de stad te gast is. Dijksma zette met dat uitgangspunt het beleid van haar voorgangers voort. Met meer power, dat wel. Ze zou het afgelopen jaar 1000 parkeerplaatsen schrappen, dat werden er 1100. Een goed begin is het halve werk: de ambitie is om het in 2025 met 10.000 parkeerplekken minder te doen.

Tekst gaat door onder foto

Sharon Dijksma. Wethouder van Verkeer verlaat Amsterdam na ruim twee jaar om burgemeester van Utrecht te worden.Beeld Eva Plevier

Niet alleen stilstaand blik moet eraan geloven. Mede ingegeven door de deplorabele staat van de bruggen en de kades werden straten afgesloten voor verkeer. Het is ook beleid. Onder het motto ‘doorgaand verkeer neemt de Ring maar’ staan experimenten op stapel waarvan de automobilist last gaat krijgen. De afsluiting van de Weesperstraat, begin volgend jaar, springt het meest in het oog.

Dijksma pakte door, maar heeft het sentiment mee: de heilige koe is zo heilig niet meer. Zelfs de hoofdstedelijke VVD stelt zich tegenwoordig constructief op als het gaat om de rol van de auto binnen de stedelijke mobiliteit. Het geraamte van de autoluwe stad staat, maar ook in dit dossier blijft een actieve houding onontbeerlijk.

Rondvaartboten en pleziervaart

De champagne ging deze week rond in schipperskringen. Met name de rederijen met kleine, historische bootjes, die zich richten op ‘kwaliteitsbezoekers’ zeggen dat Dijksma zich niets gelegen heeft laten liggen aan hún belangen. Tegelijk: op allerhande botensites staan inmiddels ook klassieke rondvaartboten te koop.

De rondvaart is een hoofdpijndossier. Eeuwigdurende vergunningen worden omgezet in een beperkt aantal dat tien jaar geldt. Schippers zien zich bedreigd in hun bedrijfsvoering en levensonderhoud. De reders pleitten recent, wegens de ineenstorting van het toerisme, voor uitstel van het beleid, maar de gemeente zette onverdroten voort. Een serie rechtszaken is in gang gezet, resultaten uit het verleden laten zien dat Dijksma’s opvolger de borst kan natmaken.

Ook de pleziervaart moest eraan geloven onder wethouder Dijksma: om de overlast voor binnenstadbewoners te beteugelen, wilde zij een nachtelijk vaarverbod. Onder druk van vele negatieve reacties zwakte zij dit af: beleidsmakers gingen per buurt bekijken of grachten wel of niet bootjesvrij moeten zijn in de nacht.

Taxi’s

Je moet wel héél goed kijken om te zien of Dijksma een stempel heeft gedrukt op de taximarkt in de twee jaar dat zij daar als wethouder verantwoordelijk voor is geweest. Ja, ze legde in de eerste maanden van 2019 het ontregelende platform Uber het vuur na aan de schenen toen chauffeurs betrokken waren bij een serie dodelijke ongevallen. Verder kwam ze met allesbehalve wereldschokkend nieuw taxibeleid voor 2022 over ‘gelijk speelveld’ in de taximarkt.

Nu die op zijn gat ligt, lijkt het rustig in de taxiwereld. Maar wie de chauffeurs hoort, of ze nu werkzaam zijn op de bestel- of op de opstapmarkt, merkt: de onvrede over de verhouding tussen vraag en aanbod is onverminderd groot.

De stad is aan handen en voeten gebonden: taxibeleid wordt gemaakt in Den Haag. Sterker nog, het is mede vormgegeven door de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu tussen 2015 en 2017, Sharon Dijksma. Bij elk landelijk beleid heeft Amsterdam een uitzonderlijke positie, zelfs in coronatijd. Er zijn veel ritten en heel wat chauffeurs die een graantje willen meepikken. Dat de stad die markt niet kan reguleren, is voor delen van de branche en de wethouder moeilijk te verteren. Ongetwijfeld bedreef Dijksma achter de schermen stille diplomatie voor meer ruimte, maar vooralsnog heeft dat weinig zichtbaars opgeleverd.

Brug over het IJ

Al jaren wil Amsterdam wegens de overvolle pontjes een extra brug of tunnel naar Noord. Eric van der Burg en Pieter Litjens, voorgangers van Dijksma, waren er dichtbij, tot hun plan voor een brug vanaf Java-eiland strandde in een hevige ruzie met het ministerie van Infrastructuur en de provincie. Die beschouwden de Javabrug als een obstakel voor de scheepvaart.

Wethouder Dijksma en haar collega Marieke van Doorninck moesten uit deze impasse zien te komen. Het Haagse netwerk van oud-staats­secretaris Dijksma en haar kennis van de mores op het Binnenhof bleken onmisbaar. Inmiddels werken Amsterdam en het ministerie weer samen. Een gezamenlijke adviescommissie heeft een voorstel gedaan voor twee bruggen, een tunnel bij het Centraal Station en extra pontverbindingen.

Nu moet de gemeente nog het geld ophalen, onder andere bij het ministerie. Daarbij zal de ervaring van Dijksma worden gemist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden