Plus

Opvang ongedocumenteerden deels te streng, deels te weinig

Gemeente en rijk doen er alles aan om in Amsterdam 500 plekken voor ongedocumenteerde asielzoekers te creëren. Maar uit opgevraagde cijfers blijkt dat mensen straks toch nog op straat zullen staan, terwijl er ook bedden onbezet zullen blijven.

De 'We Are Here' groep in Uilenstede Amstelveen Beeld Marc Driessen

Vorig jaar kwamen vijf gemeenten met het rijk tot een akkoord over de opvang van ongedocumenteerden. Van de 500 opvangplekken in Amsterdam neemt het rijk er 360 voor zijn rekening en de gemeente 140.

Uit cijfers die Het Parool heeft opgevraagd, blijkt dat hier meer ongedocumenteerden leven dan er plekken komen. Daarnaast is het de vraag of de 360 bedden van het rijk wel allemaal gevuld zullen worden omdat daarvoor zeer strenge regels gelden.

Die plekken zijn namelijk bedoeld voor mensen die weinig tot geen toekomstperspectief in Nederland hebben. Vaak leven ze hier al jaren en is asielaanvraag na asielaanvraag mislukt. Het doel is deze mensen zo snel mogelijk weer te laten terugkeren naar hun land.

Anderhalf jaar
Wie zich bij de opvang van de gemeente meldt, kan hulp krijgen om te kijken of hij of zij niet alsnog legaal in Nederland mag blijven. De opvang bij zowel de gemeente als bij het rijk duurt maximaal anderhalf jaar.

"Waar moet ik na die anderhalf jaar toe?" vraagt Abdihakim Nuur (42) uit Somalië zich af. Hij zegt al zo'n 24 jaar in Nederland te leven. Elke asielaanvraag die hij in die tijd heeft gedaan, is mislukt. In de nieuwe 24 uursopvanglocaties, waarvan de eerste in juli moet opengaan, heeft hij weinig vertrouwen. "Ik ken dat leven wel. Het is gewoon weer een ander kamp."

Nuur weet zeker dat hij niet terug kan naar Somalië. "Ik zat hier een paar jaar vast in een detentiecentrum, maar werd vrijgelaten omdat het niet veilig is in mijn vaderland. Ze konden me niet terugsturen."

Nieuwe aanvraag
Uit cijfers van de gemeente blijkt dat 313 mensen zich hebben aangemeld voor de 360 plekken. Ook is onduidelijk of al die 313 mensen zich aan de regels willen houden. Volgens wethouder Rutger Groot Wassink (Sociale Zaken) zijn er nog 450 anderen die mogelijk interesse hebben.

Abdihakim Nuur Beeld Marc Driessen

Voor de 140 plekken van de gemeente gelden minder strenge regels. Asielzoekers die daar terechtkomen, kunnen snel een nieuwe asielaanvraag doen. Dat geldt bijvoorbeeld voor Osifo Rufus (35) uit Nigeria, die nu bijna een jaar in Nederland is.

Hij deed zijn eerste aanvraag in Italië, maar wil daar niet wonen. Europese regels stellen dat hij achttien maanden na deze aanvraag in een ander land opnieuw een asielaanvraag kan doen, zolang hij in die tijd maar niet met justitie in aanraking komt.

Uit de cijfers van de gemeente blijkt dat de animo voor de Amsterdamse plekken de capaciteit ruim overstijgt. Zeker 233 mensen komen er in aanmerking voor.

Staatssecretaris Mark Harbers (Justitie en Veiligheid) zegt dat er voor deze mensen een plek is een asielzoekerscentrum (azc). Hij erkent dat velen liever niet in een azc verblijven, omdat het rijk ze vanuit daar het land uit kan zetten. "Maar een azc is geen gevangenis.

Proef voor drie jaar

Het akkoord tussen rijk en gemeenten behelst onder andere:
- Opvang van zogeheten Dublinclaimanten, asielzoekers die zich in een ander EU-land hebben geregistreerd, maar de procedure daar niet hebben afgemaakt. Na achttien maanden vervalt de verantwoordelijkheid van het eerste asielland en mag in een tweede land opnieuw een aanvraag worden gedaan. Amsterdam heeft hier 140 plaatsen voor.

- Het rijk regelt de opvang van mensen die vaak al jaren in Nederland zijn en van wie het asiel diverse keren is afgewezen. Ze kunnen vaak niet terug naar hun vaderland, omdat het land van herkomst vaak niet meewerkt. In Amsterdam komen 360 plaatsen voor deze mensen.

- Het akkoord kost in totaal zo'n 13 miljoen euro per jaar. Hiervan krijgt Amsterdam van het rijk zo'n 5 miljoen euro. De kosten voor de gemeente worden geschat op 8 miljoen euro.

- De opvang is een proef die drie jaar gaat duren. Iedereen mag maximaal anderhalf jaar blijven en kan maar één keer worden opgenomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden