Nieuws

Oppositie wint minimaal terrein tijdens Amsterdams begrotingsdebat: coalitieakkoord blijkt ‘niet heilig’

De Amsterdamse oppositie eist meer transparantie van het college van burgemeester en wethouders over grote keuzes rond de toekomst van de stad, van woningbouw tot prestigeprojecten. ‘Het coalitieakkoord is niet heilig.’

David Hielkema en Tim Wagemakers
null Beeld Kim van Dam/ANP
Beeld Kim van Dam/ANP

De presentatie van de begroting in Amsterdam, twee weken geleden, stond in het teken van de extra steunmaatregelen voor Amsterdammers met financiële problemen. Bijna de gehele raad was tevreden met onder meer de uitbreiding van armoederegelingen waardoor meer Amsterdammers ervoor in aanmerking komen.

Financiële situatie

Na het doornemen van de 403 pagina’s van de begroting klonken tijdens de algemene beschouwingen woensdag bij de oppositie kritischer noten, met name over de financiële situatie op de lange termijn. De gemeenteschuld loopt namelijk hard op en in 2026 dreigt een financieel tekort van 90 miljoen euro. Door een verwachte afname van het geld dat uit het vereveningsfonds komt, staan ook plannen rond gebiedsontwikkeling onder druk.

Keuzes

Bekend was al dat de het gemeentebestuur dat bestaat uit een coalitie van PvdA, GroenLinks en D66 een speciaal onderzoek uitzet om in kaart te brengen welke grote investeringen hierdoor wel of niet door kunnen gaan. Oppositiepartijen willen echter dat nu al uitgesproken wordt welke keuzes het college in het voorjaar wil maken.

CDA-fractievoorzitter Diederik Boomsma nam een concreet voorschot en stelde ‘prestigeprojecten’ OBA Next en de nieuwe Meervaart ter discussie. “Hoe staat het college daarin?”

Net nieuw

Wethouder Van Buren (Financiën) liet zich niet in de kaarten kijken en stelde dat het college ‘net nieuw’ is en tijd nodig heeft tot aan de Voorjaarsnota. “We kijken dan naar alle uitgaven, inkomsten, reserves en investeringen en gaan met een stofkam door de hele gemeenteorganisatie.”

Omdat de gemeente op korte termijn nog wel financiële ruimte heeft, is die tijd er volgens Van Buren ook. Dat was tegen het zere been van de oppositie die vindt dat er ‘niet gewacht’ kan worden en vreest dat ze later voor voldongen feiten zal komen te staan.

Niet meer heilig

Op een ander onderwerp lukte het CDA’er Boomsma wel te prikken in het coalitieakkoord. Wethouder Reinier van Dantzig (Woningbouw) gaf vorige week al aan dat om bouwprojecten rond te krijgen, gekeken moet worden naar ‘aanpassingen’ in projecten. In het coalitieakkoord wordt gestreefd naar 40 procent sociaal, 40 procent middeldure woningen en 20 procent vrije markt.

Boomsma wilde weten wat die aanpassingen kunnen betekenen voor het percentage sociale huur. Van Dantzig: “Dat gaan we per project bekijken.”

Boomsma, tevreden: “Dan constateer ik dat de ambitie 40-40-20 niet meer heilig is.”

Van Dantzig: “Ik vind het primair vooral prettig dat bouwprojecten doorgaan.”

Bekend is dat met name PvdA en GroenLinks voorstander zijn van de 40-40-20 regeling, terwijl D66 vooral ideologisch erg op het middensegment wil inzetten. Het is de vraag hoe Marjolein Moorman (PvdA) en Rutger Groot Wassink (GroenLinks) daar tegenaan aankijken.

Loopgraven

Eerder op de dag waren coalitie- en oppositiepartijen met elkaar in debat gegaan over de begroting. Ondanks een oproep van VVD-fractievoorzitter Claire Martens aan de raad om ‘uit de loopgraven’ te komen, klonken er weinig verrassende geluiden. Rechtse partijen spraken zich uit tegen lastenverzwaringen; linkse partijen vonden dat het wel meeviel met die verzwaringen en dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Opvallend: de VVD kwam als enige met een eigen tegenbegroting.

Knetteren deed het zelden. Spaarzaam vuurwerk kwam er toen VVD, Denk en CDA richting de interruptiemicrofoon trokken tijdens de bijdrage van PvdA-fractievoorzitter Lian Heinhuis. Zij hield een gloedvol betoog over de noodzaak slechte woningen te isoleren en de oppositiepartijen wilden wel eens weten waarom er dan ‘slechts’ 32 miljoen euro voor isolatie is vrijgemaakt. Als de opgave zo groot is, waarom pleit de PvdA dan niet voor méér geld naar isolatie?

Groot gebrek

Heinhuis: “Ik ben tevreden met 32 miljoen euro, we moeten eerst dat bedrag maar zien op te maken. Er is namelijk een groot gebrek aan personeel en materialen.”

Daar werd geen genoegen mee genomen, en uiteindelijk gaf Heinhuis wat meer ruimte. “Als het geld op is, moeten we natuurlijk kijken of er meer geld nodig is.”

Verder waren de marges klein al boden de coalitiepartijen wat ruimte rond de armoederegelingen. Meerdere partijen wezen op de middeninkomens die niet onder de armoederegelingen vallen. Heinhuis beloofde serieus te gaan kijken naar het VVD-idee om te onderzoeken of de armoederegelingen tijdelijk verder kunnen worden opgehoogd naar 150 procent.

Op initiatief van D66 wil een raadsmeerderheid dat het college onderzoekt hoe maatschappelijke organisaties die nu al minima helpen, ook middeninkomens kunnen ondersteunen.

Volgende week wordt in de verschillende vakcommissies (bijvoorbeeld zorg) de begroting op detailniveau besproken. Tijdens de raadsvergadering van november zal worden gestemd over de begroting als geheel en de ingediende ideeën en voorstellen van de gemeenteraad.

Clash met Forum voor Democratie
Hoewel D66-fractievoorzitter Ilana Rooderkerk haar bijdrage nog begon door de raad te presenteren als een orkest dat harmonieus samenspeelt, constateerde de raad vol afgrijzen valse noten van Anton van Schijndel (FvD). In zijn betoog haalde hij uit naar media en politici die Rusland veroordeelden en de Oekraïense president Zelenski steunden.

VVD’er Claire Martens en D66’er Ilana Rooderkerk grepen in en wezen erop dat het debat ging over de begroting van Amsterdam en niet over wereldpolitiek. “De diarree die u hier uitbraakt moet een halt worden toegeroepen,” zei Martens. “Maar los daarvan, welke toegevoegde waarde heeft u hier eigenlijk?” Van Schijndel ging er niet op in.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden