PlusReportage

Opluchting om vonnis Bouterse tijdens herdenking Decembermoorden

De 37e herdenking van de Decembermoorden stond zondagavond in het teken van de recente veroordeling van Desi Bouterse. De opluchting was groot en voelbaar.

Herdenking van de Decembermoorden.Beeld ANP

Het Surinaamse volkslied, de minuut stilte, de toespraken: veel was hetzelfde aan de 37e herdenking van de Decembermoorden, en toch was alles anders. Met dank aan de krijgsraad in Suriname die vorige week een tiental verdachten, onder wie president Desi Bouterse, tot lange celstraffen veroordeelde voor hun aandeel in de moord op vijftien tegenstanders van het militaire regime in 1982.

De opluchting over het vonnis was voelbaar in de Amstelkerk, en leidde tussen de plechtige en verdrietige bedrijven door zelfs geregeld tot vrolijkheid. Na vele tientallen jaren van knarsetanden en koppig blijven hopen, was er nu eindelijk een veroordeling van de daders. Noraly Beyer vertelde de champagne te hebben ontkurkt op de dag van het vonnis. “Een droom is uitgekomen.”

De nieuwste ontwikkelingen zorgden ook voor een ongekende drukte op de herdenking die toch ook wel heel wat magere jaren heeft gekend. Hoog bezoek was er in de persoon van oud-president Ronald Venetiaan van Suriname, die voor familiebezoek even in Nederland is. Namens de gemeente was Femke Halsema gekomen, en ook dat was bijzonder. De laatste burgemeester bij de herdenking was Ed van Thijn.

Halsema was niet met een braaf briefje naar de Amstelkerk gekomen en omschreef het vonnis van de krijgsraad als een klap in het gezicht van de leugens, de straffeloosheid en de cynische machtspolitiek. “De verdachten hebben alles op alles gezet om aan een veroordeling te ontkomen. (…) Het verhaal is nog niet klaar, maar vandaag hebben we vertrouwen en hoop dat er gerechtigheid zal zijn.”

Rand van de afgrond

Kathleen Ferrier, oud-kamerlid en dochter van de eerste president van Suriname, noemde het vonnis belangrijk, voor Suriname en voor alle Surinamers. “Dit is het moment om het verleden onder ogen te zien. Het land is moreel aan de rand van de afgrond gebracht door de huidige regering. Maar democratie is niet het recht van de sterkste. Het draait om de veerkracht van de bevolking.”

Alle sprekers staken de loftrompet over de krijgsraad, die er onder zeer moeilijke omstandigheden in geslaagd is tot een vonnis te komen. De vrouwen met ballen, zoals advocaat Gerard Spong de rechters noemde, hebben een prestatie van formaat geleverd. Noraly Beyer: “Ik gloei nog van trots. Nog nergens ter wereld is het voorgekomen dat een zittende president is veroordeeld wegens moord.”

Een veroordeling is nog geen straf. In Suriname heeft Bouterse al laten weten in mei gewoon kandidaat te zullen zijn bij de verkiezingen voor een nieuwe president. Er wordt rekening mee gehouden dat hij zich gratie verleent of laat verlenen. Spong: “Een stuitende vorm van misbruik van recht. Zelfgratiëring kan nooit het uitgangspunt zijn geweest van de opstellers van de grondwet.”

Gruwelijke details

Bij alle bespiegelingen bleven de vijftien slachtoffers van Fort Zeelandia centraal staan. Noraly Beyer hield een huiveringwekkend verhaal over de manier waarop de mannen ’s avonds en ’s nachts door de militairen uit huis waren gehaald. Yasser Riedewald, twee maanden oud toen zijn vader Harold Riedewald werd vermoord, las gruwelijke details voor uit het autopsierapport dat na de slachtpartij was opgemaakt.

Publicist Theo Para sprak de hoop uit dat de namen van de vijftien ook in Suriname weer worden genoemd, nu het vonnis heeft uitgewezen dat zij geen gewapende macht vormden zoals de militairen steeds hebben volgehouden. De slachtoffers zijn helden, en dienen postuum met alle eer te worden behandeld. “Als u spreekt over mensenrechten, vrijheid en moed, noem hun namen.”

In de Amstelkerk werden de namen voorgelezen, en elke keer klonk er een klaterend applaus. Voormalig president Venetiaan kwam ook nog even naar de microfoon, om te vertellen dat hij de nabestaanden blijft steunen. Hij wees erop dat de daders hun straf niet zullen ontlopen, ook als ze voor die tijd het vaantje strijken. “Men zal boven niet alleen de almachtige tegenkomen. De confrontatie zal plaatsvinden.”

Herdenking van de Decembermoorden.Beeld ANP
Herdenking van de Decembermoorden.Beeld ANP
Herdenking van de Decembermoorden.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden