PlusReportage

Ook omstreden Desi Bouterse krijgt monoloog in Nieuwe Kerk

Beeld Patrick Meershoek

Ook Desi Bouterse is een kopstuk van Suriname. Dus kreeg ook de omstreden president van Suriname een monoloog in de Nieuwe Kerk, met peper en zuur.

Anton de Kom, Johan Ferrier, Nola Hatterman: iedereen had het vooraf volstrekt vanzelfsprekend gevonden dat deze vaandeldragers van de Surinaamse geschiedenis met een monoloog in de Nieuwe Kerk in het zonnetje werden gezet. De aflevering met Desi Bouterse zorgde meteen na de aankondiging voor opschudding en protest: moest deze man wel zo’n mooi podium worden geboden?

Jazeker, was de conclusie van John Leerdam namens de organiserende stichting Julius Leeft! “Hij mag niet ontbreken,” vertelde de regisseur in de kerk over de gemaakte de afweging. “We nemen geen standpunt in, maar laten de werkelijkheid zien zoals hij is.” Hij omschreef Bouterse nog geestig als de ‘desbetreffende persoon die bepaalde dingen heeft gedaan waar niet iedereen even blij mee is’.

Anders dan bij de andere kopstukken die in de monologen sprekend worden opgevoerd, was in het geval van Bouterse gekozen voor een buitenstaander als verteller. De Amsterdamse journalist Rudy Lion Sjin Tjoe reisde na de Decembermoorden van 1982 naar Suriname voor het schrijven van reportages, en volgde Bouterse in de jaren negentig in diens nieuwe rol als politicus op campagne.

Omstreden president

De herinneringen van Lion Sjin Tjoe, vertolkt door Michiel Blankwaardt, verbeelden fraai de worsteling van veel Surinamers met de omstreden president. Van het aanvankelijke optimisme over de staatsgreep van 1980 tot de verbijstering over de moorden, twee jaar later, op vijftien tegenstanders van de militaire dictatuur. Hun portretten werden op een groot scherm vertoond, net als onlangs op de herdenking.

Een van de vragen waar de journalist nog steeds mee worstelt, is de betrokkenheid van Nederland bij de coup van 1980. Bekend is dat de Nederlandse kolonel Hans Valk de opstandelingen steunde met goede raad. Heeft Nederland daarmee bijgedragen aan het verdere verloop van de geschiedenis? “Bouterse is een product van Nederland,” stelt Lion Sjin Tjoe, die pleit voor meer openheid over de steun.

Dat was ook meteen de nuancering in het stuk. Voor het peper en zuur zorgde de winti-geest die regelmatig bezit nam van acteur Blankwaardt, en duidelijk minder behoefte had aan een relativerende blik. Grommend en schreeuwend riep hij Bouterse ter verantwoording. “Het komt, het komt dichterbij,” klonk het onheilspellend. “Jouw pijn moet nog komen. Eenzaam en alleen.”

Bloedige erfenis

Net zoals de Surinamers met Bouterse moeten dealen, moet Bouterse dealen met de bloedige erfenis van 1982. Een maand geleden werd de president veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf voor zijn aandeel in de Decembermoorden. Bouterse heeft verzet aangetekend, maar dat betekent ook dat hij voor het eerst voor de krijgsraad moet verschijnen om zijn verhaal te doen.

Buiten de orde van de monoloog, maar zeker interessant, was de bijdrage van advocaat Roy van Ommeren die als bijsluiter nog even een toelichting gaf op het juridische vervolg van de veroordeling. “Als hij niet verschijnt, moet het openbaar ministerie binnen afzienbare tijd tot feitelijke actie overgaan. Verschijnt Bouterse wel, dan hebben we nog een lange rit af te leggen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden