PlusReportage

Ook in Zunderdorp staat de trekker klaar om naar het Malieveld te rijden: ‘We voldoen al aan alle eisen’

Arjan Zant op zijn boerderij in Zunderdorp. Beeld Jakob van Vliet
Arjan Zant op zijn boerderij in Zunderdorp.Beeld Jakob van Vliet

Het melkveebedrijf van de familie Zant kijkt uit op de hoogbouw van Amsterdam. Alle innovatieve snufjes van de geavanceerde stal ten spijt: met de nieuwe stikstofplannen komt ook hun bedrijf in de knel. Boer Arjan Zant (33): ‘Ons boeren jaag je niet van het platteland, wij zíjn het platteland.’

Lorianne van Gelder

165 koeien sjokken over de weg in het ochtendgloren. Vers gemolken steken ze dagelijks de weg tussen Zunderdorp en Ransdorp over naar de uitgestrekte weilanden aan de overkant van de stal, op de achtergrond staan de hoge flats van het Waterlandplein in Amsterdam-Noord. “Soms moeten burgers dan even wachten,” zegt Arjan Zant (33), met zijn familie eigenaar van melkveebedrijf Zant-den Hartog. Dat vindt hij wel geestig. ’s Avonds steekt de stoet in omgekeerde richting weer sjokkend de weg over, dan naar de melkmachine, om vervolgens naar de technisch geavanceerde stal terug te keren.

Zant werkt met zijn broer Jonathan en zijn ouders 80 uur per week op de boerderij van de familie. Het nieuws van de stikstofplannen van het kabinet, vrijdag gepresenteerd door minister Christianne van der Wal (Natuur en stikstof, VVD), waarin soms tot wel 95 procent stikstofreductie wordt geëist (al is het in Noord-Holland vooral tussen de 47 en 70 procent), sloeg bij de familie in ‘als een bom’.

Sinds 1994 boert de familie op dit stuk grond aan de rand van Amsterdam. Eerst alleen als opfokkers van melkvee, sinds 2015 ook als melkveebedrijf. 190 koeien hebben ze, en nog 80 stuks jongvee. Hun grote stal werd in 2017 gebouwd, volgens de nieuwste technische inzichten. Voor de stal staat een grote glimmende tank waar 18.000 liter melk in gaat en die elke drie dagen wordt geleegd. “We hebben alle vergunningen, we voldoen aan alle eisen,” benadrukt Zant nog maar. Er ligt een emissiearme vloer, die mest en urine van de koeien scheidt, waardoor er minder ammoniak de lucht in gaat.

Kont tegen de krib

Je zult niet snel aan hem merken dat Arjan Zant woedend is, want hij blijft nuchter en praktisch, en hij vertelt rustig en trots over de boerderij, die een paar honderd meter van zijn woonhuis ligt. Maar de trekker staat al klaar om op 22 juni naar het Malieveld te rijden. “Net als in 2019.” Overigens keurt hij de actie van een groep Gelderse boeren bij het huis van minister Van der Wal volledig af. “Van iemands thuis blijf je af.”

Zant zit ook in het bestuur van de LTO, de ondernemersorganisatie van boeren en tuinders. Hij komt op voor zijn vak en zijn collega’s. “Er wordt al jaren óver ons gepraat, nooit mét ons. Nu gooien we onze kont tegen de krib.”

Sinds het kaartje met plannen vrijdag bekend werd, wordt er driftig gespeculeerd over wat het allemaal betekent voor individuele boeren. Zants boerderij staat niet binnen een straal van één kilometer van een Natura 2000 gebied, maar wie de kaart bestudeert, zou kunnen concluderen dat het bedrijf 47 procent moet reduceren, omdat het op veenweidegrond staat. 47 procent betekent honderd koeien. “Dan gaan we failliet.”

Maar zover is hij nog lang niet. Want kijk nog even rond, zegt hij. Ze zijn al een ‘extensieve veehouderij’, wat wil zeggen dat ze een laag aantal koeien hebben in verhouding tot de 100 hectare grond. Hun melkproductie heeft Beter leven 1 ster: hun koeien gaan meer naar buiten en hebben meer ruimte dan gemiddeld. Hun bedrijf is beheerder van het gebied, ze beschermen de berm zodat er wilde bloemen groeien, ze houden rekening met broedende weidevogels.

Om maar even in perspectief te zetten voor de stadse medemens: “Iemand moet zorgen voor het behoud van het landschap, hier kan bijna alleen maar gras groeien. Wij boeren doen dat al eeuwenlang en verdienen er een boterham aan en produceren daarbij betaalbaar en kwalitatief goed voedsel. Geven we dit beheer aan Natuurmonumenten dan kost dat veel geld, van jullie allemaal. Willen jullie, burgers, dat?”

Generatie op generatie

Hij kent de kritiek en de schuine ogen van mensen die niet boeren. Dan bouwen ze een grote stal, en denken ‘burgers’ alleen maar ‘wat een megastal’. Maar een grote stal betekent ook meer ruimte voor de koe. Hij legt binnenkort 240 zonnepanelen op zijn dak, dan is hij energieneutraal. En hij wil best een paar kleine windmolens op zijn land, al durft hij dat eigenlijk niet te zeggen. “Al die Amsterdammers die GroenLinks stemmen zien zo’n windmolen en denken dan ‘niet in mijn achtertuin’.” Over politiek gesproken: van huis uit stemt hij CDA, maar de BoerBurgerBeweging (BBB) kan nu op zijn stem rekenen.

Arjan Zant is best een uitzondering. Niet alleen boert hij dicht bij de stad, hij is, net als zijn drie broers, ook intensief betrokken bij het boerenbedrijf van zijn familie, hij is mede-eigenaar. Dat is tegenwoordig helemaal niet vanzelfsprekend meer. Zestig procent van de boeren heeft geen opvolger.

Als je het hem vraagt, kan het zoveel beter. Natuurlijk geeft hij ook om de natuur en het milieu. Als boer staat hij er dichterbij dan wie dan ook. “Maar doe die stikstofaanpak gefaseerd op basis van nieuwe kennis en innovatie.” Meerdere onderzoeken wezen echter uit dat technische innovatie niet genoeg oplevert. “Neem de tijd. De regering moet ook naar zichzelf kijken. De provincies kunnen niet binnen een jaar een plan presenteren, dat gaat niet.”

Ook wil hij nog even benadrukken: als de boeren moeten krimpen, dan moet iedereen dat. Waarom gaat het zo weinig over de industrie, de luchtvaart, het verkeer? “Dat is het ergste. Het gaat alleen maar over de landbouw. Als wij vijftig procent omlaag moeten, dan zij ook.”

En dan moet hij aan het werk: de koeien melken. Want boer zijn is geen beroep, het is een levensstijl. “Ons boeren jaag je niet van het platteland, wij zíjn het platteland.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden