PlusReportage

Ook de Rozengracht wordt een bouwput, tot frustratie van ondernemers: ‘Als ze beginnen, moet ik dicht’

Werkzaamheden aan de belangrijke verkeersroute van de Dam tot het Mercatorplein, de zogeheten Oranje Loper, zorgen voor frustraties op de Raadhuisstraat en Rozengracht. Niet alleen in het verkeer, ook ondernemers hebben last. ‘Ik moet maar zien of klanten ons nog kunnen bereiken.’

Zed Fasel
Café de Oude Wester heeft voorlopig geen terras. ‘Normaal zou het nu vol zitten.’ Beeld Sophie Saddington
Café de Oude Wester heeft voorlopig geen terras. ‘Normaal zou het nu vol zitten.’Beeld Sophie Saddington

Het is chaos op de plek waar vroeger het terras stond van café de Oude Wester, op de hoek van de Rozengracht en tegenover de Westerkerk. Overal liggen kabels, leidingen en hekwerk, bouwvakkers zijn druk in de weer en gasten moeten zich met andere voetgangers over een smalle loopbrug wringen om naar binnen te kunnen.

Eigenaar Arthur Silahli ziet het met lede ogen aan. “Normaal gesproken staan er twaalf tafels op het terras, met dit weer zouden die nu allemaal vol zitten. Deze eerste fase zou drie weken duren, maar drie maanden verder is er niks veranderd. Als ze straks ook met de Rozengracht beginnen, moet ik maar zien of klanten ons nog kunnen bereiken.”

Veiligheid en ruimte

Het lijkt erop dat Silahli en andere terrashouders nog even geduld moeten hebben: het toch al langlopende project wordt volgens de huidige planning pas in 2026 afgerond. Zes bruggen op de Raadhuisstraat en Rozengracht worden gerestaureerd, die zijn namelijk in slechte staat. Over de hele Oranje Loper betreft het in totaal negen bruggen.

Ook wordt de straat anders ingericht om meer ruimte te scheppen voor fietsers, voetgangers en trams. Onder andere een fietsweg waar auto’s te gast zijn, zoals nu op de Sarphatistraat, moet daarvoor zorgen. Het kruispunt Marnixstraat-Rozengracht wordt daarnaast veiliger en overzichtelijker gemaakt met bredere fietspaden, ruimere bochten en haltes voor de trams. En er komt een nieuw ontwerp voor de Westermarkt met meer groen.

Geen geringe opgave, helemaal gezien het traject waar de werkzaamheden plaatsvinden: een door omwonenden, werkverkeer en toeristen veelgebruikte route dwars door het centrum. Eromheen rijden is voor veel van hen niet de eerste keus, en dat is te zien. Mensen lopen met fiets aan de hand, auto’s rijden een doodlopend stuk in en moeten eruit geloodst worden, drommen toeristen verspreid over het wegdek — ga er maar aan staan als verkeersregelaar.

Gebrekkige communicatie

Over de kosten van het project is al veel te doen geweest. Aanvankelijk werd de renovatie begroot op 116 miljoen, afgelopen najaar werden de kosten al op meer dan 200 miljoen geschat. Ook de communicatie vanuit de gemeente verloopt volgens sommige betrokkenen niet ideaal.

“Als ze beginnen, moet ik dicht. Mijn café is enorm afhankelijk van het terras, dat straks volledig weg moet,” zegt Remco Struyck, eigenaar van Brandstof, het café op de hoek van de Marnixstraat en de Rozengracht. “Ze zouden 18 april beginnen. Ik heb maandenlang gevraagd of het kon wachten tot na Koningsdag, de drukste dag van het jaar. Vorige week dinsdag kreeg ik opeens te horen dat het werk drie weken opgeschort is en dat we wél open kunnen met Koningsdag. Hoe ga ik dat rondbreien? Er is een enorme krapte op de arbeidsmarkt, ik ga op deze korte termijn echt niet ineens personeel kunnen regelen.”

Ondernemers worden gecompenseerd voor de overlast, maar daarover is Struyck niet te spreken. “Ze rekenen 20 procent eigen risico, omdat je als ondernemer ook wel eens een slecht jaar zou hebben. Dat hebben wij nooit. Wij weten: in de zomer, weer of geen weer, zitten er mensen op ons terras. Ik vind dat de gemeente slecht omgaat met ondernemers, wij komen ook uit de coronacrisis. Straks mis ik jaren aan inkomsten, en daar geldt dan een ondernemersrisico voor?”

Zoeken naar de juiste looproute door de bouwput. Beeld Sophie Saddington
Zoeken naar de juiste looproute door de bouwput.Beeld Sophie Saddington

Relatief korte overlast

Een woordvoerder van verkeerswethouder Egbert de Vries laat weten de klachten te begrijpen maar dat het werk noodzakelijk is. Er is gekozen de overlast te beperken tot een relatief korte periode. “Het is niet te voorkomen dat de omgeving en het verkeer langdurig te maken krijgen met overlast en omleidingen. De bruggen en kades zijn aan het einde van hun levensduur. Het is de verbinding tussen West en Centrum; als het werk zou worden uitgesteld, wordt de bereikbaarheid van een groot deel van de stad heel kwetsbaar.”

Naar de geluiden vanuit ondernemers en omwonenden wordt ook geluisterd, zegt ze. “We zijn continu in gesprek. Mensen die er wonen en werken kennen de omgeving goed, en door met de bril van een ander te kijken, kunnen we soms tot snelle oplossingen komen. Bijvoorbeeld door een terras te organiseren op een deel van het bouwterrein. We zitten daarom ook regelmatig aan tafel met vertegenwoordiging van ondernemers en winkelstraatmanagers.”

Het is nog de vraag of bewoners daarover te spreken zijn. “Ik heb een dubbel gevoel,” zegt Rogier van Kralingen, wonend op de hoek van de Prinsengracht en de Rozengracht. “Aan de ene kant is het vervelend dat het lang openligt, aan de andere kant gaat het er wel mooier uit zien. We kijken de hele dag uit op een bouwput en ik moet m’n auto verderop parkeren, maar we zijn niet het ergst getroffen. Mijn zorg is voor de ondernemers in de buurt, ze mogen wel even doorpoten voor hen.”

Wat is de Oranje Loper?

Veel bruggen op de route van Centrum naar West zijn meer dan honderd jaar oud. Tijdens het Oranje Loper-project worden van 2021 tot 2026 werkzaamheden verricht aan de bruggen en straten over het hele traject, dat uit drie onderdelen bestaat: Raadhuisstraat-Rozengracht, De Clerqstraat-Jan Evertsenstraat en De Nieuwezijds Voorburgwal. Daarbij worden ook veel straten anders ingericht en wordt er een nieuwe glasvezelverbinding aangelegd.

Vanwege de omvang van het project is er nog veel onduidelijk over de tijdsduur, het budget en de hoeveelheid overlast.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden