Plus Reportage

Ook Amsterdamse Koerden voelen zich bedreigd door Turkse grondtroepen

Een spontaan protest van Koerden zondagavond bij Centraal Station. Beeld ANP

De aanvallen van Turkse grondtroepen in het noordoosten van Syrië hebben niet enkel invloed op de lokale bevolking. Ook Amsterdamse Koerden voelen zich bedreigd. ‘Het is het zoveelste excuus om Koerden aan te vallen.’

“We worden bedreigd,” zegt een Koerdische Amsterdammer als ze in de Javastraat vriendelijk bedankt op het verzoek te vertellen wat de situatie in Turkije met haar doet. Een restauranteigenaar is bang dat hij nooit meer naar Turkije kan als hij zijn verhaal doet. “Ik heb daar nog familie.” 

Voor Mabest Othman, voorzitter van de Koerdische vereniging Midia in Amsterdam is het herkenbaar. Hij ziet dagelijks hoe Koerden gebukt gaan onder de lange arm van Erdogan. “Turkije valt Koerden aan in Syrië en trekt daarmee oude wonden open,” zegt Othman. De voorzitter wil een ding heel helder hebben: “Deze vete tussen Koerden en Turken is niet nieuw. Het is niet iets van vandaag. Het zit al jaren in de basis niet goed en omdat het tot op heden nooit is opgelost is, blijven ruzies tussen Koerden en Turken oplaaien.”

Ottomaanse Rijk

Het begon in 1920, toen het verdrag van Sèvres werd getekend. Daarin stond behalve dat het Ottomaanse Rijk zou worden opgedeeld ook dat Koerden een eigen gebied zouden krijgen in het grensgebied van de landen Turkije, Syrië, Irak en Iran: Koerdistan. Die belofte werd echter gemaakt voordat er ontdekt werd dat er veel olie op de toekomstige grond van de Koerden te halen viel. Nog voor er een definitieve staat van de Koerden op de kaart kon worden getekend, wist Turkije een betere deal voor zichzelf af te dwingen. Daarmee legde Turkije haar huidige grenzen vast.

De Koerdische gemeenschap, die uit circa 35 miljoen mensen bestaat, kwam zo plots met lege handen te staan. Zonder staat zijn zij al jaren veroordeeld tot een leven als gast in Turkije, Syrië, Irak en Iran. “Nu de Amerikaanse troepen Syrië hebben verlaten, grijpt Turkije haar kans de Koerden in Syrië te verjagen en nog meer land te veroveren”, zegt Othman. 

“Dat maakt ons kwaad”, zegt de voorzitter die negentien jaar geleden Irak verliet. “Sterker: Wij, Amsterdamse Koerden, zijn woedend. We voelen ons verraden door de Amerikanen en geïntimideerd door de Turken. Trump kijkt alleen naar zijn economie, niet naar de geschiedenis en naar ons. Wij Koerden, wij zijn een etnische groep met een eigen taal, cultuur, geschiedenis, we hebben een eigen samenleving. Dat probeert Turkije af te pakken met geweld.”

Niet door een deur

Al jaren vecht de PKK, een Koerdische beweging om haar eigen staat af te dwingen. Volgens Erdogan is de PKK een terroristische beweging en zijn de YPG-strijders die nu in Syrië zitten een verlengstuk van de PKK. Daarom begon hij woensdag met een genadeloze strijd die honderden mensen het leven kostte. Othman: “Het gaat Erdogan niet om de terroristen daar. Het is gewoon het zoveelste excuus om Koerden aan te vallen.”

Zolang de Turken in Nederland zich niet expliciet uitspreken tegen Erdogans daden en de Turkse president aanmoedigen, blijven de spanningen ook in Nederland voelbaar, aldus de voorzitter die regelmatig politieke en maatschappelijke lezingen en activiteiten organiseert voor leden van Midia. “Ja, onze kinderen kunnen samen met elkaar naar school, we kunnen elkaar gedag zeggen, maar Koerden en Turken gaan niet door een deur. “ 

De Koerden zijn bang, omdat ze niet weten waartoe de Turkse staat in staat is. “We weten dat in Turkije in moskeeën wordt opgeroepen de aanvallen in Syrië goed te keuren.” Dat het geloof wordt gebruikt, zorgt ook voor angst bij de Amsterdammers. Want wie garandeert dat soortgelijke oproepen niet in de hoofdstad voorkomen?

Volgens de voorzitter kan de jarenlange strijd pas stoppen als de Koerden hun eigen staat krijgen. “Mijn opa hoopte het ooit mee te maken, mijn vader en nu ik. Het is een droom: we dromen van Koerdistan. We willen een eerlijke kans om onze eigen plek op te bouwen.” 

Als het aan Othman ligt, helpen ook Nederland en andere landen daarbij. “We willen gesteund worden, maar alleen als het zonder geweld kan. De Turken hebben ook kinderen.”

Hoe denken Amsterdamse Turken over de oorlog? 

Ibrahim Bal (23), technicien

“Wat Westerse media zeggen klopt niet,” zegt Ibrahim Bal, die nog veel contact heeft met leeftijdsgenoten in Turkije. “Turkse mensen hebben niets tegen Koerden. Turkije vecht gewoon terug tegen de PKK. We moeten realistisch blijven, hè: Turkije heeft heel veel vluchtelingen geaccepteerd en Europa heeft zich niet aan de afspraken gehouden. Als het Syrië terugveroverd kunnen de vluchtelingen terug.” Al is Bal wel heel teleurgesteld over hoe het in de wereld gaat: “Het Westen bepaalt alles. Amerika bepaalt of en wanneer er oorlog komt. En zelfs hoe het nieuws wordt geframed is in handen van de Westerlingen. Juist op die manier wordt er verdeeldheid gezaaid, dat is onnodig.”

Ibrahim Sabukr (45), medewerker bloemenveiling Aalsmeer

“Natuurlijk is het goed dat Turkije Syrië is binnengevallen,” zegt Ibrahim Sabukr, medewerker op de bloemenveiling in Aalsmeer. “We moeten de PKK niet vergeten. Die voert al bijna 45 jaar oorlog en heeft duizenden mensen vermoord. Turkije vecht nu terug. Het gaat niet om de Koerden, dat is niet waar. Het gaat om de terroristen die daar zitten. We kunnen wel blijven praten over oplossingen, maar als die terroristen daar eenmaal dood zijn, is iedereen blij.” Volgens Sabukr gaat dat Turkije wel lukken. “Ook zonder hulp van andere landen. Onze militairen kunnen dat aan.”

Baris Arik (34), verkoper auto-onderdelen

Voor Baris Arik (34) is het ‘luid en duidelijk’: “De PKK pleegt bomaanslagen, ze ontvoeren kinderen, dat kun je al meer dan dertig jaar overal zien en lezen. Het is een criminele organisatie.” Het is daarom goed dat Turkije terug vecht, vindt Arik. “Natuurlijk ben ik daar enthousiast over, dat is toch logisch? Wij Turken denken gewoon logisch na en vechten terug tegen een terroristische organisatie.” Volgens Arik staat dat helemaal los van de Koerden. “Mensen willen ons zwart maken, maar dat is op niets gebaseerd. We vermoorden geen onschuldigen.”

Het bombardement van Ras-al-Ein in Syrië, gezien vanuit Ceylanpinar in Turkije, op 13 oktober 2019. Beeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden