Amsterdam Bewaar

Ooit gekocht voor een gulden, nu bijna 2 miljoen waard

Deze loft in het voormalige trappenhuis van de kantine staat sinds deze week te koop voor bijna 2 miljoen euro.
Deze loft in het voormalige trappenhuis van de kantine staat sinds deze week te koop voor bijna 2 miljoen euro. © Broersma Makelaardij/Funda

Hadden de kunstenaars die er ooit zaten het kunnen vermoeden? Het voormalige kantinegebouw op het KNSM-eiland dat zij in 1991 voor één gulden kochten, bevat nu penthouses die voor bijna 2 miljoen euro de markt op gaan.

Nadat in 1979 de laatste schaftende havenmedewerkers van de Koninklijke Nederlandse Stoomboot-Maatschappij (KNSM) waren vertrokken, kraakte in de jaren tachtig een groepje van tien jonge kunstenaars de bedrijfskantine. Het was een van de vele broedplaatsen op het KNSM-eiland.

In 1991 doet de gemeente de groep, inmiddels verenigd in Stichting Edelweiss, een aanbod: ze mogen het pand voor het symbolische bedrag van één gulden kopen, mits ze het renoveren en de erfpacht van omgerekend 120.000 euro betalen. Zo hoopte Amsterdam verwaarlozing van het gebouw tegen te gaan.

Een lange verbouwing - onder meer na de vondst van asbest - volgt, waarbij de kantine wordt opgedeeld in acht atelierwoningen. "Wij hebben tussen de pilaren de muren gebouwd. Iedereen heeft zelf zijn kale ruimte ingericht. De meesten hebben een tussenverdieping gebouwd waar de slaapkamers zijn gemaakt," zei kunstenaar en voormalig kraakster Marjan Verkerk eerder in Het Parool.

Cashen
De kunstenaars mochten hun woningen volgens afspraak met de gemeente de eerste tien jaar niet verkopen. Maar toen dat termijn in 2001 verliep, was het cashen voor de eigenaren. De grote, lichte lofts werden te koop aangeboden voor ruim 1 miljoen gulden. 

"Ik hoorde dat ik vijfduizend gulden per vierkante meter kon vragen. Ik heb 380 vierkante meter, dus tel uit je winst. Ja, ik was aangenaam verrast. Het is een soort appeltje voor de dorst," aldus voormalig eigenaar en kunstschilder Gerard Prent bij zijn vertrek uit het pand in 2001. 

Maar na een overgang naar de euro en natuurlijk de gekte op de huidige woningmarkt in Amsterdam is dit nu een veelvoud van dat toen al hoge bedrag. Een van de atelierwoningen staat te koop voor een slordige 1,2 miljoen euro (zo'n 2,6 miljoen gulden), terwijl het voormalige trappenhuis van de kantine inmiddels is veranderd in een appartement dat bijna 2 miljoen moet opleveren.

Dat is 4,3 miljoen keer zoveel als die ene gulden die ooit betaald werd.