Amsterdam Bewaar

Onverwacht: luchtkwaliteit in Amsterdam niet verbeterd

De Stadhouderskade staat op nummer 2 van de slechtste luchtkwaliteit in Amsterdam.
De Stadhouderskade staat op nummer 2 van de slechtste luchtkwaliteit in Amsterdam. © ANP

Tegen alle verwachtingen in is de luchtkwaliteit er in Amsterdam vorig jaar niet beter op geworden. De verontreiniging door stikstofdioxide nam zelfs licht toe.

In 2016 werden in Amsterdam hogere concentraties stikstofdioxide (NO2) gemeten dan in het jaar daarvoor. De verontreiniging door fijnstof en roet was ongeveer vergelijkbaar met 2015. Dat schrijft de GGD in zijn rapport over de meetresultaten van vorig jaar.

De oorzaak is onschuldig: het weer. Vorig jaar kwam de wind minder vaak uit het relatief schone westen en noorden. Ook was de windkracht lager, waardoor de viezigheid vaker bleef hangen.

Over een langere periode bekeken, sinds 2008, is de luchtkwaliteit wel verbeterd.

Niet zonder gevaar
Uit het GGD-rapport blijkt dat veel plekken in de stad vorig jaar niet voldeden aan de advieswaarden van de wereldgezondheidsorganisatie WHO. Zo werd bij meetpunten op straat gemiddeld 21,9 microgram fijnstof per kubieke meter gemeten, aanmerkelijk hoger dan de 20 microgram die de WHO maximaal adviseert.

Op 35 van de 65 meetpunten op straat piekte de concentratie NO2 boven de door de WHO geadviseerde 40 microgram per kubieke meter.

Luchtverontreiniging is niet zonder gevaar, onderstreept de GGD. Het zorgt voor 4,5 procent van de totale 'ziektelast' aan verloren levens­jaren en gezondheidsproblemen. 

'Dat is minder dan de ziektelast door roken (13,1%), vergelijkbaar met die door overgewicht (5%) en meer dan de ziektelast die het gevolg is van te weinig bewegen (3,5%) en overmatig alcoholgebruik (2,8%).'

De NO2-stijging kan betekenen dat Nederland op meer plekken niet voldoet aan de limiet die 'Brussel' hieraan stelt. Ook die ligt op 40. Waar die ook formeel wordt overschreden, moet later dit jaar blijken. 

Milieuzone
Veel metingen op straat hebben een wat hoge foutmarge. Maar ook in de meer betrouwbare meetstations aan de Haarlemmerweg, de Jan van Galenstraat en de A10-West kwam het NO2-jaargemiddelde boven de grens.

De gemeente Amsterdam voldoet zelfs niet aan de slappe Europese wetgeving

Anne Knol

Wethouder Abdeluheb Choho (Duurzaamheid) benadrukt dat Amsterdam al een paar jaar binnen de wettelijke normen voor fijnstof blijft.

Door onder meer een milieuzone voor oude bestelauto's en tweetaktbrommers worden per 2020 de normen voor NO2 niet meer overschreden, zo blijkt volgens hem uit berekeningen.

Rechtszaak
Maar Milieudefensie merkt op dat de dalende trend de laatste jaren stokt. "De rek is er wat uit. Beloofd wordt dat het elk jaar een beetje beter wordt doordat auto's schoner worden, maar het valt allemaal tegen," zegt campagneleider Anne Knol. 

"De resultaten laten zien dat de lucht nergens in Amsterdam gezond is en dat de gemeente zelfs niet voldoet aan de slappe Europese wetgeving." 

Met een rechtszaak tegen de overheid probeert Milieudefensie af te dwingen dat Nederland meer tegen luchtverontreiniging zal doen. Maar ook de gemeente moet volgens Knol scherpere maatregelen treffen. 

Het weren van brommers en snorfietsen noemt ze 'redelijk vooruitstrevend', maar Amsterdam doet volgens haar te weinig om de vervuiling door het autoverkeer terug te dringen.

Sterkste vervuiling

Op 35 van de 65 GGD-meetpunten op straat kwam de concentratie NO2 vorig jaar boven de 40 microgram per kubieke meter, de advieswaarde van wereldgezondheidsorganisatie WHO.

Daarbij dient gezegd dat het veelal gaat om metingen met zogeheten Palmesbuisjes, die een wat hoge foutmarge hebben.

Ook is het een beetje appels met peren vergelijken: soms hangt het buisje op de gevel, soms hangt het dichter op de weg. Desalniettemin een top 5 met de hoogste waarde in die straat:

1. Prins Hendrikkade 55,5
2. Stadhouderskade 54,4
3. Overtoom 53,5
4. Haarlemmerweg 51,0
5. Amstelveenseweg 49,6