Amsterdam Bewaar

Online haatberichten: 'Wil je echt dat ik dit vertaal?'

Filmmakers Issa Shaker en Anass Bendrif maakten een korte film om meer bewustzijn te creëren voor online haatberichten. "Veel mensen weten niet dat dit nog steeds aan de orde van de dag is."

"Om eerlijk te zijn, ik wil hier niet mee doorgaan," zegt een jongen in het Vondelpark tegen de Irakese actrice Zuhoor. Hij vertaalt een bericht voor haar dat ze net anoniem op Facebook heeft gekregen. Zogenaamd dan. 

Toch vraagt de moslima de jongen, die zichtbaar ontdaan is en op dat moment nog niet weet dat hij wordt gefilmd, om door te gaan. Met tegenzin gaat hij verder. "Jullie zijn minderwaardige mensen. Er is geen plek voor jullie in Nederland. Terug naar de woestijn. Je hebt drie dagen om het land te verlaten."

Het is een fragment uit de film Delete_it van filmmakers Anass Bendrif (40) en Issa Shaker (31). Met de film willen beiden laten zien dat digitale haatberichten heel hard aankomen en van alle dag zijn. Bendrif: "Een anoniem berichtje maakt bij een ander veel kapot. Het viel ons op dat veel Nederlanders niet weten dat dit nog steeds veel gebeurt."

In de korte film vraagt de moslima aan meerdere voorbijgangers het in het Nederlands geschreven bericht te vertalen. Het is te zien dat de voorbijgangers daar moeite mee hebben. Bijna allemaal vragen ze na het vertalen aan de actrice om het bericht te verwijderen. "Echt verwijder dit. Dit is echt verschikkelijk."

Gaskamers
Het zogenaamde Facebookbericht uit de film is gebaseerd op echte onlinereacties.

Shaker, van Palastijnse afkomst en sinds zes jaar in Nederland, kreeg zelf meerdere malen haatberichten. Zo stuurde iemand hem op Facebook een bericht met een bewerkte foto van hemzelf. Over zijn gezicht was bloed getekend. In rode letters stond: 'Ga terug naar de gaskamers.' 

"We hebben ervoor gekozen om dat bericht niet te gebruiken voor onze film. Het was zo shockerend. We waren bang dat mensen niet zouden geloven dat het echt is," zegt Shaker.

Het bericht dat hij 'het land binnen drie dagen moest verlaten', gebruikten de filmmakers wel. Toen Shaker het bericht las, wilde hij aangifte doen. "Ik heb een klein kindje en een vrouw, je weet niet wat er kan gebeuren. Het is beangstigend."

Als er had gestaan 'dan maken we je dood' dan had ik aangifte kunnen doen. Nu kon ik niets.

Issa Shaker, filmmaker

Maar omdat het geen expliciete doodsbedreiging was, kon de politie niets voor hem doen. "Je staat volkomen machteloos. Als er had gestaan 'dan maken we je dood' dan had ik aangifte kunnen doen. Nu kon ik niets," zegt Shaker. 

Bendrif heeft nog geen haatberichten gekregen, maar ziet nog dagelijks veel online haat. Hij kwam 23 jaar geleden voor zijn studie van Marokko naar Nederland. Bendrif: "Onder de noemer vrijheid van meningsuiting denken sommigen dat alles geoorloofd is, maar er is een ethische grens." 

Terrorist
Shaker vraagt zich vaak af waarom mensen hem deze persoonlijke berichten sturen. "Mensen zien dat ik een Arabische naam heb. Ze denken gelijk dat ik een moslim ben, een buitenlander, een terrorist. En linken mij aan de gepleegde terreurdaden. Ironisch genoeg kom ik ook nog uit een Christelijke familie."

De reacties van de Amsterdammers uit de film verbazen de filmmakers niet. "Amsterdammers zijn nuchter en open. En de stad is heel divers," zegt Shaker.

Bendrif en Shaker hopen op een discussie en dat de anonieme haatzaaiers bij het zien van de film gaan nadenken. Bendrif: "Anoniem achter je computer zitten en berichten sturen kan iedereen. Als ze echt stoer zijn, gaan ze nu met ons de discussie aan."