PlusReportage

Ongedocumenteerden We Are Here: ‘We leven hier als honden’

De tentjes op een van de bovenste parkeerdekken van Garage Kempering in Zuidoost moeten maandag weg. Waar de groep dan heengaat, is nog onduidelijk.Beeld Marc Driessen

In een verlaten garage in Zuidoost hebben ongedocumenteerden van We Are Here een tentenkamp opgebouwd. ‘We leven hier als honden, maar waar moeten we anders heen?’

De ingang van Garage Kempering op de Karspeldreef dient tegenwoordig als entree voor het onderkomen van circa tachtig mannen. Om bij hun leefruimte te komen, moeten ze een doordringende urinegeur trotseren, voorbij een berg afval en via hellingen naar de bovenste verdiepingen. Daar is een klein dorp gebouwd. Achter in de hoek staan de tenten van Gambia, Nigeria en Senegal, zegt ondernemer en vrijwilliger Lisa Elsenburg (29) wijzend naar de tenten die met een nummer zijn gemarkeerd.

Tussen de tenten staat een pan met olie op het vuur met een gasfles ernaast. Om het vuur zitten vijf mannen te wachten tot de stukjes banaan die erin zitten zijn gefrituurd. “We hebben hulp nodig,” zegt Kankou Jara (40). “Ik wil alleen mijn verhaal vertellen als we hulp krijgen.” Een ander wil geld zien voor hij gaat praten en weer een ander vertrouwt niemand meer. “Ik ga al maanden van plek naar plek, dit is niet menselijk.”

Dublinclaim

De sfeer in de parkeergarage slaat snel om. De mannen zijn moe van de wanhoop. Ze praten door elkaar en verheffen bij vlagen hun stemmen. Soms worden ze even kwaad, om daarna om begrip te vragen. Ze hebben naar eigen zeggen al vaak genoeg verteld wat ze willen, wat ze doen en waar ze vandaan komen.

”Denk eens logisch na. Waarom denk je dat we hier zitten? Moet ik dat nou alweer vertellen? Dat levert ons niets op,” zegt Jara luid terwijl zijn handen omhoog gaan. “Wanneer komt de overheid ons uit deze situatie redden? Help ons.”

Vrijwel alle ongedocumenteerden die in de parkeergarage ‘wonen’ hebben een Dublinclaim. Volgens het Verdrag van Dublin is het eerste land waar een asielzoeker binnen de Europese Unie wordt geregistreerd verantwoordelijk voor de behandeling van zijn of haar asielverzoek. Voor Jara, die uit Gambia vluchtte, is dat Duitsland. “Maar dat vond ik geen leuk land. Ik kwam naar Nederland voor de vrijheid. I love Amsterdam,” zegt Jara als hij wat gekalmeerd is. “Alleen, waar zijn mijn rechten?”

De bewoners van de Kempering Garage zijn onderdeel van We Are Here. Die naam prijkt eveneens op de pilaren. De groep ongedocumenteerden trekt in wisselende samenstelling door Amsterdam en betrekt leegstaande panden.

Onder de radar

Het is guur in de parkeergarage die binnenkort zal worden gesloopt. Stadsdeel Zuidoost ziet geen mogelijkheden het gebouw te behouden. Bestuurder Dirk de Jager had het graag anders gezien. “Maar als er in financieel opzicht geen gezond plan te maken is, houdt het helaas op.”

De sloopkogel zal de betonnen kolos op de Karspeldreef met de grond gelijk maken om ruimte te maken voor nieuwbouw. Volgens het stadsdeelbestuur zijn de eerste stappen, zoals het plaatsen van hekken, al gezet.

Sommige krakers wonen al maanden in het zelfgefabriceerde kamp. Toen ze de oude supermarkt op het Leksmondplein moesten verlaten, zag een deel van de We Are Heregroep Garage Kempering als enige oplossing.

Toch vertrekken ze, uiterlijk 15 maart. Het OM heeft ze gesommeerd het pand te verlaten. Stadsdeel Zuidoost zegt dat ‘de krakers zelf een andere plek gaan zoeken. Dat kan in de nachtopvang waar de gemeente in voorziet.’ Zelf weten de mannen van niets. Ze hebben geen idee wat en waar hun volgende onderkomen zal zijn. Ze weten ook dat ze niet kunnen tegenstribbelen. Nu ze het land waar ze zich voor het eerst geregistreerd hebben, hebben verlaten en zijn doorgereisd naar Nederland, is het zaak minimaal 18 maanden ‘onder de radar te blijven’. Dan vervalt de zogenoemde Dublinclaim en kunnen ze opnieuw asiel aanvragen. Tot die tijd hebben ze geen recht op werk of financiële bijstand en geen status.

Elsenburg en Veerle Meevis (35) helpen waar ze kunnen. Ze zamelen kleding in, gaan met de gemeente om tafel, vragen in hun netwerk om bijdrages en proberen de schrijnende situatie zo dragelijk mogelijk te maken.

Terwijl hij zit te roken legt een man die met zijn winterjas aan op bed zit geïrriteerd uit hoe hij zijn dagen slijt: “Ik kan niks, ik mag niks. Kijk om je heen. We leven hier als honden, maar waar moeten we anders heen?”

Wat is We Are Here?

We Are Here is een vluchtelingen­collectief dat al zeven jaar in een wisselende samenstelling door de stad trekt en zich op verschillende locaties vestigt in leegstaande (oude) panden. De groep wil de aandacht vestigen op hun situatie. Veel van de ongedocumenteerde vluchtelingen hebben helemaal geen papieren of worden niet teruggenomen door hun land van herkomst. Asielaanvragen van leden van de groep worden om uiteenlopende redenen afgewezen.

De afgelopen jaren heeft de groep ­diverse panden gekraakt, onder meer in de Indische Buurt, Uilenstede en in Westpoort.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden