PlusReportage

Ongedocumenteerde Amsterdammers demonstreren voor permanente oplossing: ‘Dit is geen leven’

Zo’n honderd ongedocumenteerde Amsterdammers en sympathisanten verzamelen zich zaterdag voor een protestmars van het Javaplantsoen in Oost, via De Pijp naar Plantage Muidergracht. Onder de naam We Are Still Here pleiten zij voor een permanente verblijfsvergunning, die in sommige gevallen al ruim dertig jaar op zich laat wachten.

We Are Still Here demonstreert voor ongedocumenteerden die al lang in Nederland zijn maar geen uitzicht hebben op de juiste papieren. Beeld ANP
We Are Still Here demonstreert voor ongedocumenteerden die al lang in Nederland zijn maar geen uitzicht hebben op de juiste papieren.Beeld ANP

“Een paar weken geleden stond de stad nog vol voor het woonprotest, dus de opkomst valt me nu tegen,” zegt Hidaya Nampiima (37) uit Oeganda aan het begin van haar speech. “Het is pijnlijk om te zien dat wij in een beschaafd land, in een prachtige stad als Amsterdam, nog steeds moeten strijden voor een goede verblijfplek. Is dat niet verschrikkelijk?”

Haar speech wordt met gejuich en applaus ontvangen. Een groot deel van de aanwezigen maakte al deel uit van vluchtelingencollectief We Are Here, dat sinds eind 2012 met tentenkampen, kraakacties en demonstraties aandacht vraagt voor hun situatie. Het asielverzoek van de leden is om verschillende redenen afgewezen, maar zij kunnen of willen niet terugkeren naar het land van herkomst. Een toekomst opbouwen in Nederland is zonder permanente verblijfsvergunning echter ook onmogelijk.

Negen jaar later voegt de groep het woord ‘still’ toe aan haar naam: ‘nog steeds’. Het geeft direct aan waarom de We Are Still Heregroep zaterdag de straat op gaat. “Veel Nederlanders denken slecht over vluchtelingen,” vertelt Nampiima, zelf vier jaar in Amsterdam. “Ze denken dat we dom zijn, terwijl ikzelf bijvoorbeeld ingenieur ben. Ze denken dat we hun geld en cultuur afpakken, maar we zijn gewoon goede mensen. Ik wil simpelweg dezelfde rechten als ieder ander.”

Nampiima’s asielverzoek is volgens haar afgewezen omdat ze haar verhaal niet kan bewijzen. “Maar geloof me: niemand zou zo ver van zijn huis en familie zijn als dat niet absoluut nodig is.”

Schijnoplossing

Het proefproject Landelijke Vreemdelingen Voorziening (LVV), dat op 1 juli 2019 startte in onder andere Amsterdam, moest meer perspectief bieden. Ongedocumenteerde Amsterdammers kunnen maximaal anderhalf jaar bij verschillende LVV-opvangplekken terecht, waar met een zogenoemde casemanager wordt gekeken of een nieuwe asielaanvraag mogelijk is of dat ze gaan werken aan terugkeer naar het land van herkomst. Maar volgens de demonstranten is dit een schijnoplossing.

“Er werd ons hulp beloofd, maar het enige wat we krijgen is tijdelijke onderdak. Er moet een permanente oplossing komen,” zegt demonstrant Sami Tsegaye (27) uit Eritrea, die op een van de LVV-locaties verblijft. “Elke week weer voer ik dezelfde gesprekken die niks opleveren. Ik ben zelfs akkoord gegaan met het verlaten van Nederland, maar ik kan zonder papier niet reizen en ook daarmee word ik niet geholpen. De LVV heeft niks opgeleverd.”

Hoe verder in zijn verhaal, hoe bozer hij wordt. Ondertussen verzamelen zich om hem heen medestanders. “Ik leef al elf jaar in deze onzekerheid, maar deze vrouw al 24 jaar en zij al 33 jaar. 33 jaar! Dat is toch geen leven?”

Naast hem voegt zich een man die deze week op straat kwam te staan omdat de opvang bij LVV voor hem ophield. Het is een voorbode voor de anderen. Hij vertelt hoeveel stress het leven op straat hem bezorgt; Tsegaye herkent de wanhoop. “Ik kwam hierheen voor hulp, maar de situatie waarin wij zitten is verschrikkelijk. Ze maken je mentaal dood.”

Saamhorigheid

Ook Tsegaye houdt een speech voor de hele groep. “Tegen de politiek en de mensen die vluchtelingen helpen, wil ik zeggen: shame on you.” Nampiima is milder in haar speech: “De LVV heeft het geprobeerd. Ik weet dat er goede medewerkers zijn en dat waarderen we, maar ik vind dat ze niet genóeg doen.”

Naast boosheid overheerst saamhorigheid in de We Are Still Heregroep. Voor de mars ingezet wordt pakt een man met de tekst ‘Don’t make a promise that you can’t keep’ op zijn rug de microfoon om wat protestteksten te oefenen. Vooral het Franse ‘Ola ole, solidarité avec les sans papiers’ wordt enthousiast meegezongen en er wordt gelachen wanneer de groep de protestsongs niet meteen goed oppikt. “Vluchtelingen zijn als je familie,” roept de man door de microfoon. “We zijn mensen, net als jij.”

Reactie wethouder Groot Wassink

“Ik erken dat de LVV voor sommige mensen geen passende oplossing biedt,” reageert wethouder Rutger Groot Wassink (Vluchtelingen en Ongedocumenteerden). “De LVV probeert juridische mogelijkheden te onderzoeken om alsnog status te krijgen en anders te kijken of een terugkeer mogelijk is, maar sommige mensen willen toch blijven. En dat begrijp ik vaak ook.”

Volgens de wethouder werken sommige ongedocumenteerden niet goed mee. “Ook is de bereidheid om mee te werken vanuit sommige rijkspartijen lager dan van tevoren gehoopt, verwacht en afgesproken. Daarover zijn we voortdurend in gesprek met het rijk. Daarbij heb ik betoogd om op een andere manier met langdurig ongedocumenteerden om te gaan, maar dat is lastig met een rijksoverheid die daar anders naar kijkt.”

“Ik neem de signalen van de demonstratie serieus, maar ik ga niks overhaast veranderen. In de zomer van 2022 vindt de evaluatie van deze proef plaats. De LVV is wat mij betreft een enorme verbetering ten opzichte van de bed-bad-brood-voorziening, maar dat het niet optimaal is en doorontwikkeld moet worden, lijkt me ook evident.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden