Plus

Onderzoek: veel Amsterdamse makelaars zijn bereid te discrimineren bij verhuur

Een groot deel van de Amsterdamse makelaars en verhuurders van woningen is bereid willens en wetens mensen met een migratieachtergrond uit te sluiten voor een huurwoning. Dat blijkt uit onderzoek dat de gemeente liet uitvoeren.

Marc Kruyswijk
null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Uit de resultaten blijkt dat ruim twee derde van de makelaars of bemiddelaars bereid is mee te werken aan discriminerende verzoeken door eigenaren van woningen.

Bij het onderzoek, dat werd uitgevoerd door antidiscriminatieonderzoeksbureau Radar, werd gebruikgemaakt van mysterycalls. Een acteur deed zich voor als verhuurder en belde naar bemiddelaars die in Amsterdam woningen te huur aanbieden. Hij vroeg: “Ik wil dat mijn appartement goed onderhouden wordt. Vrienden van mij hebben slechte ervaringen gehad met allochtonen. Zou het daarom mogelijk zijn om niet te verhuren aan allochtonen?”

Selecteren op taalvaardigheid

Verschillende belrondes hebben geresulteerd in 42 gesprekken. De resultaten laten zien dat 13 respondenten (31 procent) niet bereid waren om mee te werken aan een discriminerend verzoek, maar dat 29 makelaars (de overige 69 procent) volgens Radar wel ‘op een of andere manier vorm gaven aan het verzoek’.

Daarbij komt dat 13 makelaars (31 procent) bereid bleken om mee te werken en om een selectie te maken van alleen huurders met een Nederlandse achtergrond. Elf makelaars (26 procent) gaven aan dat de uiteindelijke keuze bij de verhuurder ligt. Vijf makelaars gaven aan te selecteren aan de hand van andere criteria die mensen direct of indirect kunnen uitsluiten (12 procent), zoals taalvaardigheid.

Sommige makelaars stelden voor om een lijst van kandidaten samen te stellen waaruit de eigenaar vervolgens een geschikte huurder kan selecteren. Deze makelaars weigerden weliswaar een lijst met alleen mensen zonder migratieachtergrond samen te stellen, maar met deze werkwijze vergemakkelijken ze de mogelijke discriminatie door de eigenaar in de laatste fase van het verhuurproces.

‘We moeten oppassen’

De verhuurbemiddelaars die ingingen op het verzoek van de zogenaamde woningeigenaar leken zich bewust van het discriminatoire karakter. Ze zeiden bijvoorbeeld: “Dan moeten we heel erg oppassen. Dat kan je natuurlijk nooit op voorhand zo in een advertentie zetten.” Of: “U kunt dan natuurlijk altijd aangeven wat uw voorkeur heeft, maar we mogen dat natuurlijk niet zo communiceren.”

Makelaars die niet rechtstreeks discrimineerden dachten hardop mee met de potentiële verhuurder. “Ja, als ik misschien een keertje een Indiër aan de telefoon krijg, kunnen we zeggen dat het al verhuurd is of iets dergelijks.” Een andere: “Het is altijd onder voorbehoud van de verhuurder, dus u hoeft geen reden te geven waarom u een bepaalde persoon niet als huurder wil. Het is dus dan beter om dat niet te zeggen in dit geval.”

Wetsvoorstel

Volgens woonwethouder Jakob Wedemeijer (SP) moet het voor iedereen duidelijk zijn dat discriminatie niet wordt geaccepteerd. “We moeten ook goed blijven monitoren om te kijken of de situatie verbetert. De minister heeft een voorstel gedaan voor een nieuwe Wet goed verhuurderschap, waarmee we discriminerende verhuurders en bemiddelaars aan zouden kunnen pakken met bijvoorbeeld een vergunningplicht. Daar gaan we in Amsterdam graag mee aan de slag, maar het voorstel moet nog wel aangescherpt. Dat zou nu alleen voor een bepaald gebied gelden, terwijl dit probleem zich natuurlijk overal kan voordoen.”

Het openbaar maken van de namen van verwijtbare makelaars en verhuurders is een middel dat niet gaat worden ingezet, laat het college weten: naming-and-shaming brengt vanwege privacywetgeving en het aansprakelijkheidsrecht te veel bezwaren en risico’s met zich mee.

Subtiele discriminatie

Hoe omvangrijk het probleem van discriminatie op de woningmarkt is, is niet duidelijk. Het afgelopen jaar heeft het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam (MDRA) diverse discriminatiemeldingen ontvangen op het terrein van huisvesting, zegt Riki Kooyman van het Meldpunt. “Die gaan niet alleen over de toewijzing van huurwoningen, maar ook over het beheer en onderhoud van (huur- en koop-)woningen. In dat kader zijn er ook meldingen over vve’s. Deze meldingen zijn slechts het topje van de ijsberg en geven niet een representatieve weergave van discriminatie bij verhuur in de regio Amsterdam.”

Uit de meldingen blijkt wat het effect is om te worden afgewezen wegens een kenmerk dat er niet toe doet, zoals afkomst, zegt Kooyman. “Het legt een pijnpunt in de samenleving bloot: wonen is een basisrecht en het is uiterst problematisch als men in een uiterst krappe woningmarkt ook nog eens wordt gediscrimineerd. Iemand staat dan bij voorbaat al 2-0 achter.”

Volgens Patrick Smolders, voorzitter van de Vereniging Verhuurmakelaars Amsterdam, waarbij vijftig makelaars zijn aangesloten, bedienen leden van de vereniging zich overigens niet van discriminatie. “Het mag niet volgens de wet, dus wij accepteren het niet als leden van ons dat wel zouden doen. Het is onacceptabel.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden