Amsterdam Bewaar

Onderzoek UvA: modewereld legt topmodel op de pijnbank

Een model op de catwalk tijdens de Mart Visser haute-coutureshow.
Een model op de catwalk tijdens de Mart Visser haute-coutureshow. © ANP

Het werk als topmodel stelt zulke zware eisen, dat het voor modellen bijna onmogelijk is daar op een normale, natuurlijke wijze aan te voldoen. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam.

Cultuursocioloog en onderzoeker Sylvia Holla van de Universiteit van Amsterdam dook twee jaar lang in de modellenwereld, om met eigen ogen te zien hoe het leven van modellen echt is. Vrijdag hoopt ze te promoveren op haar onderzoek.

Ze sprak zowel met modellen in Parijs, waar high fashion en de topmerken domineren, als met modellen in Amsterdam en Warschau, waar het draait om de minder dure merken. Daarbij ontdekte ze hoe streng de eisen zijn aan de top.

Holla: "Vooral modellen in het hogere segment proberen het ideaal van natuurlijke schoonheid hoog te houden, door te laten zien dat zij daarvoor geen moeite hoeven te doen en dus als model gewoon 'zichzelf zijn'. Maar zij hebben het eigenlijk het zwaarst. Het is namelijk nagenoeg onmogelijk om op natuurlijke wijze te voldoen aan de in dat segment gestelde schoonheidsnormen", aldus de onderzoeker.

"Ontwerpers en merken in topsteden als Parijs willen modellen die dunner, jonger, langer en vaak ook witter zijn, in tegenstelling tot die in de meer commerciële steden als Amsterdam."

Ontwerpers en merken in topsteden als Parijs willen modellen die dunner, jonger, langer en vaak ook witter zijn

Gesloten deuren
Het werk in het topsegment vraagt veel van de modellen. Zo moeten ze gezond eten, regelmatig sporten, maar daarnaast ook over een sterke persoonlijkheid beschikken. Daarbij is het taboe om toe te geven dat het modellenwerk moeite kost. Holla: "Er gebeurt veel achter gesloten deuren. Eten doen sommige modellen bijvoorbeeld buiten het zicht van anderen, zodat die niet zien hoeveel moeite het ze kost.''

Holla noemt de modellenindustrie een 'gulzige wereld'. Een groot deel van de modellen verdient bijna niets en slechts zeer weinigen van hen weten door te dringen tot de kleine top waar wel wat valt te verdienen. "De modewereld eist veel, maar geeft er niet veel voor terug."

Altijd aan
Het werk heeft invloed op de persoonlijkheid van de modellen. Holla: "Modellen staan altijd aan. Ze worden als het ware gekoloniseerd door de industrie. En keuzes maken ze vaak niet zelf, dat wordt voor hen gedaan. Ze moeten dus sterk in hun schoenen staan als ze tegelijkertijd trouw willen blijven aan zichzelf."

Deze nadelen om het te maken als topmodel wegen volgens Holla nauwelijks op tegen de voordelen. Ze raadt beginnende modellen dan ook aan hun verwachtingen bij te stellen. "Ik begrijp de droom van roem en glamour als topmodel en wil die ook niet kapotmaken. In steden als Amsterdam en Warschau wordt de koek echter veel eerlijker verdeeld. Daar is het leuker werken en verdien je ook een goede boterham. Ga dus niet automatisch mee in die hang naar status en faam, maar blijf realistisch. Dan krijg je er veel meer voor terug."

'Ik voelde dat het niet goed was'

De van oorsprong Groningse Lisa Jasperina Bommerson (25) begon op haar zeventiende als model. "Ik had toen totaal nog geen vrouwelijke vormen, dus dan vinden ze je al gauw 'amazing'." Rond haar negentiende kreeg ze bredere heupen en grotere borsten, waardoor er ineens allerlei eisen aan haar werden gesteld. "Instinctief voelde ik dat dat niet goed was." Dat was reden voor Lisa om haar modellencarrière, in ieder geval tijdelijk, aan de wilgen te hangen.

Bommerson: "Het voelde voor mij tegenstrijdig om eruit te zien zoals anderen dat wilden, terwijl dat niet was hoe ik er zelf uit wilde zien. Met mijn maat 36 zou ik nu ineens curvy zijn. Ik vind het sowieso heel vreemd dat modellen van 16 de jurken van bijvoorbeeld Oscar de la Renta dragen, terwijl die bedoeld zijn voor vrouwen die veel ouder zijn en die wel vormen hebben."

Wat de diverse steden betreft, zag ze vooral op het vlak van voeding een groot verschil. "Bij een klus in Amsterdam was er een keer catering aanwezig en namen we echt de tijd om even te lunchen, terwijl er in Milaan een paar crackers op tafel lagen."

Opmerkingen die tegen haar werden gemaakt en de bijbehorende interne worstelingen gaven voor Bommerson de doorslag. Tegenwoordig werkt ze als fotograaf. "Ik sluit niet uit dat ik het modellenwerk ooit weer oppak. Ik zie dat de modewereld aan het veranderen is. Mijn advies aan beginnende modellen is dan ook: blijf altijd bij jezelf. Je moet je eigenwaarde nooit laten bepalen door wat andere mensen vinden."