Nieuws

Onderzoek: slachtoffer fataal politieoptreden vertoont vaak verward gedrag

Bij politie-incidenten die de afgelopen jaren leidden tot een dodelijk slachtoffer vertoonde het slachtoffer vaak verward gedrag. Ook waren mannen van middelbare leeftijd met een niet-westerse migratieachtergrond oververtegenwoordigd. Dat zijn enkele conclusies van een wetenschappelijk onderzoek naar vijftig van dit soort incidenten tussen 2016 en 2020, uitgevoerd door Bureau Beke.

ANP/Het Parool
De Amsterdamse politiechef Frank Paauw denkt dat gebruik van het stroomstootwapen leidt tot minder dodelijke incidenten. Beeld Jean-Pierre Jans
De Amsterdamse politiechef Frank Paauw denkt dat gebruik van het stroomstootwapen leidt tot minder dodelijke incidenten.Beeld Jean-Pierre Jans

Het onderzoek naar ‘patronen, context en slachtoffers van politie-incidenten met een fatale afloop’ is gedaan in opdracht van de politie en Rijksrecherche. Het doel ervan is ‘om meer inzicht te krijgen in deze ingrijpende gebeurtenissen’. Elk jaar overlijden gemiddeld tien mensen binnen de context van een politieoptreden. Het gaat dan om mensen die bijvoorbeeld overlijden in een politiecel, na drank- en/of drugsgebruik, na inzet van geweld door de politie of na een achtervolging.

Uit het onderzoek naar de vijftig afgeronde zaken, die geanonimiseerd ter beschikking waren gesteld door de Rijksrecherche, blijken mannen tussen de 30 en 50 jaar met een niet-westerse migratieachtergrond oververtegenwoordigd. In 84 procent van de zaken vertoonde het slachtoffer verward gedrag. In 84 procent leed de persoon in kwestie aan meerdere problemen tegelijk, zoals psychische klachten, financiële zorgen, relatieproblemen of drugsgebruik.

De meeste sterfgevallen kwamen voort door ‘het aanwenden van geweld’, namelijk in 34 van de vijftig zaken. Acht mensen kwamen om door zelfdestructief gedrag, anderen doordat ze onwel werden of door een ongeval.

Om te verklaren waarom mannen met een niet-westerse migratieachtergrond oververtegenwoordigd zijn onder de slachtoffers, is meer onderzoek nodig, zegt politiechef Amsterdam en portefeuillehouder politiegeweld Frank Paauw tegen de Volkskrant. “Het zou goed kunnen dat politiesocioloog Jaap Timmer gelijk heeft, dat het komt doordat dit soort zaken zich vaak afspeelt in wijken waar meer mensen uit lagere sociaal-economische klassen wonen en meer mensen met een migratieachtergrond.”

Taser

Paauw is ervan overtuigd dat het gebruik van een stroomstootwapen zorgt voor minder dodelijke incidenten. In achttien van de onderzochte zaken is geschoten door de politie. De politiechef zegt meerdere voorbeelden te kennen waarin het stroomstootwapen een goed alternatief zou zijn geweest. Het stroomstootwapen behoort sinds begin dit jaar tot de wapenuitrusting van agenten.

Die bewering dat de taser leidt tot minder gebruik van vuurwapens doet Paauw al langer, maar wordt tegengesproken door onder anderen Otto Addang, lector aan de Politieacademie. In een aflevering van Medialogica, waarin de taser werd onderzocht, stelt hij dat ‘het stroomstootwapen niet geschikt is voor situaties waar dodelijk geweld aan de orde is.’ “Uit geen enkel ander land zijn er aanwijzingen dat het leidt tot minder vuurwapengebruik.”

Meer incidenten

Volgens de onderzoekers van Bureau Beke is de studie naar politie-incidenten met een dodelijke afloop de eerste in zijn soort. Met de uitkomsten van het onderzoek wil de politie naar eigen zeggen aan de slag om hulpverlening beter te betrekken bij een incident, ook in de aanloop daarnaartoe. Ook moet informatie voorafgaand beter worden benut en wil de politie investeren in trainingen van politiemedewerkers, zodat ze zo goed mogelijk leren omgaan met mensen met verward gedrag.

Vorig jaar kreeg de politie te maken met ruim 130.000 incidenten met verwarde personen, 11 procent meer dan in 2020.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden