Nieuws

Onderzoek etnisch profileren: mannen van kleur twee keer zo vaak gecontroleerd

41 procent van de mannen met een niet-westerse achtergrond in Amsterdam werd in het afgelopen jaar door de politie aangesproken, tegenover 22 procent van de witte mannen. Daarnaast wordt de eerste groep twee keer zo vaak gecontroleerd, blijkt uit onderzoek van Controle Alt Delete

Uit onderzoek van Controle Alt Delete is gebleken dat mannen met een niet-westerse migratieachtergrond twee keer vaker worden gecontroleerd door de politie dan mannen zonder migratieachtergrond.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Het onderzoek van CAD, een organisatie die zich inzet tegen etnisch profileren, werd uitgevoerd onder bijna tweeduizend respondenten. Het onderzoek is niet representatief voor álle Amsterdammers, omdat jongeren oververtegenwoordigd zijn in de steekproef.

Tussen de cijfers die respondenten aan de politie gaven zaten grote verschillen: respondenten met een niet-westerse migratieachtergrond deelden stevige onvoldoendes uit, terwijl Amsterdammers zonder migratieachtergrond ruime voldoendes gaven. De slechte cijfers kwamen voornamelijk voort uit het idee dat de politie niet goed luistert en niet rechtvaardig handelt. De gemiddelden kwamen uit op respectievelijk 7,3 en 6,4.

Verder bleek uit het onderzoek dat de uitkomst van politiecontact hetzelfde is voor beide groepen. Als mensen meer dan eens contact hadden met de politie, keken de onderzoekers naar het laatste contact met de politie. Mannen met een niet-westerse migratieachtergrond komen dus vaker in aanraking met de politie, maar worden daarna niet vaker bekeurd of gearresteerd dan witte Amsterdammers. Volgens Controle Alt Delete toont dit aan dat het ‘disproportioneel vaak controleren van jongeren met een niet-westerse migratieachtergrond niet gerechtvaardigd is’.

Volgens Dionne Abdoelhafiezkhan, onderzoeker van Controle Alt Delete, houdt gelijke behandeling van de politie in dat iedereen even vaak gecontroleerd wordt. De resultaten laten volgens haar zien dat de politie daar onvoldoende in slaagt. Er bestaan in Nederland geen kwantitatieve data over de omvang van etnisch profileren. Het is dus voor het eerst dat er zicht is op ‘de disproportionaliteit van de politiecontroles’, aldus Abdoelhafiezkhan. 

Eerder onderzoek

Het onderzoek werd uitgevoerd in november en december 2019. Aanleiding was een eerder onderzoek naar vertrouwen in de politie onder jongeren in Amsterdam West. Daaruit bleek dat daar het vertrouwen lager is onder jongeren met een migratieachtergrond. De gemeente en de politie lieten afgelopen jaar zelf onderzoek uitvoeren door Bureau Beke, Controle Alt Delete voerde een parallel onderzoek uit. 

De uitkomsten waren vergelijkbaar, aldus onderzoeker van Controle Alt Delete Jair Schalkwijk. Maar, zegt hij: “Wij brengen specifiek in kaart hoe vaak bepaalde etnische groepen in Amsterdam bij het laatste contact benaderd werden door de politie. Daardoor krijg je echt zicht op de omvang van etnisch profileren.” Bureau Beke stelde die vraag ook aan respondenten, maar geeft de resultaten daarvan minder helder weer in de presentatie. Het is bijvoorbeeld niet meegenomen in de grafieken. 

Bureau Beke mat daarnaast ook de mate van waardering voor de politie na contact daarmee en de mate van algemeen vertrouwen in de politie onder verschillende groepen. Daaruit bleek eveneens dat waardering en vertrouwen lager is onder mensen met een niet-westerse migratieachtergrond. 

Schalkwijk en Abdoelhafiezkhan zijn niet verrast door de uitkomst van het onderzoek, maar benadrukken wel de ernst ervan. “De verschillen in behandeling die we hebben gevonden, zijn echt heel groot. Iedereen weet dat er sprake is van etnisch profileren, maar als je deze percentages naast elkaar legt, is dat echt schokkend,” aldus Abdoelhafiezkhan.

Maatregelen

De twee hopen dat de politie naar aanleiding van dit onderzoek maatregelen zal nemen om etnisch profileren tegen te gaan. Het idee is om vervolgens jaarlijks onderzoek te doen, om te kijken of ingezette interventie effectief is. 

Dat hoeven overigens geen vergaande maatregelen te zijn, vertelt Abdoelhafiezkhan. “In 2017 is het Handelingskader proactief controleren officieel beleid geworden. Als iedereen dat kader zou volgen, zou etnisch profileren niet gebeuren. Maar het is nog niet overal geïmplementeerd.” Controle Alt Delete pleit er dan ook voor dat dit kader de norm wordt, en dat er maatregelen worden getroffen tegen agenten die het niet juist navolgen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden