PlusNieuws

Omwonenden Zuidas vrezen bouwchaos: ‘De houding is: jullie hebben gewoon pech’

Werkzaamheden bij het nog in aanbouw zijnde Zuidasdok. De bouwchaos zal nog jaren aanhouden. Beeld Joris van Gennip
Werkzaamheden bij het nog in aanbouw zijnde Zuidasdok. De bouwchaos zal nog jaren aanhouden.Beeld Joris van Gennip

Veel duurder én veel langduriger. In plaats van in 2028 zijn de megawerkzaamheden aan de Zuidas pas op zijn vroegst in 2036 klaar. Bewoners en bedrijven maken zich grote zorgen over bouwchaos, afsluitingen en overlast.

“We zitten nog veel langer dan verwacht in de rotzooi. Toen ze met de plannen begonnen, zou het in 2020 klaar zijn. Ik dacht toen al: tel daar maar tien jaar bij.” Die voorspelling van Cisca Griffioen leek aardig uit te komen toen drie jaar geleden weer met bouwen aan de Zuidas werd begonnen en de einddatum op 2028 werd bepaald.

Maar inmiddels is duidelijk dat ze aan de zuinige kant zat. Door financiële tekorten en geruzie tussen aannemers en overheid ligt het werk bij het megaproject tussen Riekerpolder en Amstel al anderhalf jaar nagenoeg stil en moet alles opnieuw worden geregeld. Volgens de meest recente inventarisatie vertrekt de laatste bouwvakker op zijn vroegst in 2036.

Militanter

Het vooruitzicht nog twee decennia in de bouwwoede te zitten, inclusief geluidsoverlast, afgesloten wegen, stof en vuil, trekt de voorzitter van bewonersplatform Zuidas niet. “De problemen met verkeersdruk en bouwoverlast nemen niet af nu alles per project wordt aanbesteed,” zegt Griffioen. “Ik weet ik niet of er straks goed wordt samengewerkt tussen al die verschillende projecten zodat de overlast zo veel mogelijk wordt beperkt.”

“Het blijft angstig stil over hoe ze dat allemaal gaan doen. Ze maken nog wel plannen, maar er gebeurt niets. Er wordt nu alleen nog doorgebouwd aan die Brittenpassage. Af en toe hebben we zo’n online bijeenkomst met het bouwteam. Maar we moeten vooral zelf speuren naar actuele berichten.”

Aan de andere kant van de dijk is de sfeer onder bewoners militanter. “De houding van de overheid tegen ons is nu: de buurt heeft gewoon pech,” zegt penningmeester Dirk van Mourik van de bewonersvereniging Prinses Irenebuurt. “Cornelis van Eesteren heeft Zuid prachtig gepland. Sinds eind jaren negentig wordt dat helemaal overhoop gegooid. Wij houden vast aan de visie van Van Eesteren.”

Het is inmiddels een zaak van zij en wij. “Zíj zien dit hele gebied als een zwarte doos waarin ze alles keihard naar hun hand kunnen zetten. Zíj vinden het een hoogwaardig stedelijk centrum, wij vinden het een woonbuurt. Zíj komen niet verder dan te erkennen dat wij ‘ongemak’ zullen ondervinden van alle veranderingen. Maar met verkeer, groen en water gaat het straks knetterhard fout.”

Vooral managers

De buurtvereniging, een mix van gepensioneerde ambtenaren, jonge ondernemers en actieve en gepensioneerde juristen, is wel wat gewend. “Er is overleg met ons. Maar goed overleg?” Van Mourik moet even denken. “Goed wil ik niet zeggen. Dégelijk. Nee ook niet. Wij zien vooral managers, omgevingsmanagers en projectmanagers. Wat daarboven zit, ontmoeten we nooit. De democratische verantwoording is totaal uitgehold. Vroeger spraken we nog met de wethouder, de stadsdeelvoorzitter of de directeur van het projectbureau. Nu zien we steeds verschillende mensen met verschillende petten.”

“Elke vijf jaar komt er weer een nieuw team dat alles gaat overdoen. Dan krijgen we blij te horen dat er vierduizend bomen bijkomen, maar die jongens vergeten dat er eerst tienduizend bomen worden gekapt en dat is afgesproken dat die één op één worden vervangen. Dat moeten wij ze weer uitleggen.”

Het is niet alleen het Zuidasdok dat de buurt zorgen baart. De effecten van het megaproject vloeien tot in de woonbuurten. “De hele Zuidas moet te gelde worden gemaakt om het dok te betalen; alleen dan zijn de maatschappelijke opbrengsten positief. Nu de bouwprijs met miljarden euro’s oploopt, moeten ze ook meer gaan bouwen.” Dat levert Amsterdam immers meer inkomsten uit de grondprijs op, wil hij maar zeggen.

Zo heeft het WTC, dat nog bezig is met uitbreiding, alweer plannen voor verdere groei. “En bij de Fred. Roeskestraat was een kantoorgebouw van vier verdiepingen gepland. Daar komen er nu twee bovenop, dat levert meer op. Als je dat aankaart, is de reactie: we moeten verdichten.”

Optelsom van uitdagingen

Ook bedrijven maken zich zorgen. Grote ondernemingen langs het tracé, waar­onder Akzo Nobel en eigenaren van kantoorcomplexen als WTC Amsterdam, stapten al tevergeefs naar de Raad van State om het project tegen te houden. Nu het wordt opgeknipt, sluit voorzitter Kees Noorman van ondernemersvereniging Oram niet uit dat dat opnieuw gebeurt. “Er komen weer bezwaren, dat voorkom je niet. Er wordt nu afgewacht hoe de deelprojecten uitpakken.”

Hij vraagt zich af hoe de werkzaamheden aan de Zuidas zich de komende twintig jaar verhouden tot alle andere cruciale grote werken die tezamen de stad kunnen lamleggen. “Ik maak me zorgen over de optelsom van alle uitdagingen waar Amsterdam voor staat – woningbouw, kades en muren, brug over het IJ, Noord/Zuidlijn, Zuidas. Het komt boven op elkaar.”

Daardoor zullen niet alleen bedrijven aan de Zuidas de gevolgen merken als van Riekerpolder tot Amstel wegafsluitingen en bouwverkeer nog twee decennia de toon zetten. “Dat kan in de hele stad en regio tot oponthoud en onveiligheid op de weg leiden,” zegt Noorman. “We hebben destijds afspraken gemaakt over de bereikbaarheid van het gebied. Daar houden we aan vast.”

Voorzitter Griffioen van bewonersplatform Zuidas is ondanks alle onzekerheid niet tegen het megaproject. “Ik heb het niet zo op niet-afgemaakte projecten. Zoals het nu is, kan het niet blijven en vertraging heeft het toch al. We hebben ook honderd jaar gedaan over de grachten. Het is toch al twintig jaar een puinhoop en dat zal het nog wel twintig jaar blijven.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden