Amsterdam Bewaar

OLVG houdt zich aan wet bij regelen NIPT-test

Behandelkamer in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) aan de Spuistraat
Behandelkamer in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) aan de Spuistraat © ANP

Het OLVG overtreedt niet de wet als het een NIPT-test regelt voor zwangere vrouwen die daar op eigen initiatief naar vragen. Dat blijkt uit een rapportage van de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

Het OLVG was in 2013 het eerste ziekenhuis in Nederland dat de test naar het syndroom van Down aanbood. Sindsdien heeft het OLVG tweeduizend vrouwen aan de test geholpen. Het is sinds april 2014 ook als proef beschikbaar in acht academische ziekenhuizen waaronder het AMC en VUmc, maar dan alleen voor vrouwen met een verhoogde kans op een kind met een down.

Het OLVG begeleidt ook vrouwen die helemaal geen verhoogde kans op een kindje met down hebben. De inspectie wilde onderzoeken of het OLVG daarmee de wet overtreedt. Dat blijkt niet zo te zijn, zolang het ziekenhuis het alleen vrouwen helpt die er zelf naar vragen. De kosten zijn voor rekening van de zwangere.

Wat dat allemaal betekent, zegt minister Edith Schippers, die het rapport woensdag zonder toelichting aan de Tweede Kamer stuurde, er niet bij. De test ligt gevoelig, zeker bij de CU en de SGP.  In maart is er een debat over de NIPT in de Tweede Kamer.

Geslacht
Het OLVG kan in elk geval doorgaan met het regelen van de NIPT-test. Met de Niet Invasieve Prenatale Test (NIPT) wordt uit het bloed van de moeder afgescheiden dna van de foetus getest op chromosoomafwijkingen. Het afnemen van het bloed gebeurt in het OLVG, het onderzoek in het lab van Gendia in België.

Wel stuitte de inspectie bij dit onderzoek op twee zaken: het OLVG werkte met 'een kit met bloedafnamebuizen' die niet aan de wettelijke eisen voldeed. En gynaecologen hebben aan ouders die dat wilden het geslacht van de foetus verteld, terwijl dat volgens de wet niet mag.

De gynaecologen waren zich op beide overtredingen van geen kwaad bewust, zegt gynaecoloog Eline van den Akker van het OLVG. "De buisjes konden we gelukkig binnen een week vervangen. En nadat we er door de inspectie op werden gewezen dat we het geslacht niet mochten vertellen, hebben we de formulieren aangepast. Maar wij snappen de overweging niet. Het geslacht is een nevenbevinding. Het is raar dat een lab in België weet wat het geslacht is en dat wij het de ouders niet mogen vertellen."

Bovendien, stelt Van den Akker, is het dubbel, want bij een vruchtwaterpunctie en vlokkentest, mag het geslacht wel worden verteld.

Ik kon als gynaecoloog die onnodige miskramen niet meer op mijn geweten hebben.

Nauwkeurig
Volgens de gynaecoloog is de NIPT-test een accurate test, veel nauwkeuriger dan de gebruikelijke combinatietest (nekplooimeting en bloedonderzoek), waarbij een inschatting wordt gemaakt van het risico.

Als daaruit een grote kans op een kindje met het syndroom van down rolt, dan krijgen de ouders een vlokkentest aangeboden om meer zekerheid te bieden. Een vlokkentest geeft een verhoogd risico op een miskraam. Iets wat bij een NIPT-test niet het geval is.  "Ik kon als gynaecoloog die onnodige miskramen niet meer op mijn geweten hebben."

Bovendien kwamen vrouwen zelf ook veel vaker met vragen binnen over NIPT. Het ziekenhuis aan het Oosterpark heeft de grootste populatie oudere zwangeren van Nederland - met ook dus een grotere kans op een kind met een chromosoomafwijking. Het besloot de zwangeren niet door te verwijzen naar een lab in België, maar om ze bij hun test te begeleiden.

Dat nieuws pikte de inspectie ook op. In 2013 werden ze getipt over speciale informatiebijeenkomsten over NIPT in het ziekenhuis. Dat zou wel eens tegen de wet op het bevolkingsonderzoek kunnen zijn, wat, zo blijkt nu, niet zo is.