Plus

OLVG: chronische patiënten hebben ongewenst lange wachttijden

Het faillissement van MC Slotervaart is alweer zeven maanden geleden, maar in het OLVG voelen ze het nog elke dag. Liesbreuken en vetbulten moeten achter aansluiten in de wachtrij.

Beeld Tammy van Neersum

George van Andel is uroloog en houdt het graag dicht bij huis: de prostaat. Voor ‘lichte’ ingrepen is de wachttijd in het OLVG fors opgelopen. De liesbreuken of lage rugpijnen moeten aansluiten in een lange rij. Om het probleem te illustreren gebruikt Van Andel graag een voorbeeld uit de eigen spreekkamer: de vergrote prostaat.

Als mannen niet meer kunnen plassen, omdat hun prostaat groeit, is dat te verhelpen met een operatie. “Daarbij wordt de prostaat verkleind. Daarna is het de bedoeling dat ze weer spontaan kunnen plassen.”

Het is niet levensbedreigend, maar wel vervelend, want tot de operatie draagt de patiënt een katheter. Via een slangetje in de plasbuis of de buikwand stroomt de urine uit de blaas in een opvangzak. Zo’n medisch hulpmiddel brengt behalve ongemak ook enkele risico’s mee. Er is een kleine kans op bijvoorbeeld een urineweginfectie of een irritatie van de blaaswand.

Elke dag zonder het hulpmiddel is dus meegenomen. Maar, zegt Van Andel, de wachttijden voor zo’n operatie in het OLVG zijn opgelopen. “Voor het faillissement van het MC Slotervaart moest de patiënt vier tot zes weken op deze prostaatoperatie wachten. Nu duurt het drie tot vier maanden.” De patiënt wordt daardoor veel langer met het medische hulpmiddel en het bijbehorende ongerief opgezadeld.

Aardverschuiving

Dat is heel vervelend voor de patiënt, zegt Van Andel, die behalve uroloog binnen het OLVG ook kwaliteitsarts is. Hij werkt in die rol ook aan de opvang van duizenden nieuwe patiënten uit MC Slotervaart. Na het faillissement in oktober vorig jaar moesten 56.000 patiënten op zoek naar een ander ziekenhuis.

Er volgde een ongekende aardverschuiving in de Amsterdamse zorg, waarvan het stof vandaag de dag nog niet is neergedaald. Vooral OLVG West, op nog geen vier kilometer van het Slotervaart, kreeg het druk. Volgens de eigen cijfers meldden zich meteen al 20 procent meer patiënten op de spoedeisende hulp en een aantal andere afdelingen.

Het was de bedoeling van de zorgverzekeraars, de ziekenhuizen en curatoren dat de patiënten zouden uitwaaieren over verschillende ziekenhuizen in en rond te stad. Er kwam een verdeling.

Goede reputatie

Van Andel houdt het weer dicht bij huis. De patiënten voor urologie zouden op papier naar het Amstelland Ziekenhuis in Amstelveen gaan. Maar de patiënt laat zich niet zomaar sturen. Die kiest, zo blijkt, voor de meest vertrouwde en praktische oplossing: een ziekenhuis met een goede reputatie dicht bij huis. “Een groot deel van die urologiepatiënten, dan hebben we het over 700 à 800 mannen, is naar het OLVG gekomen. Ook voor de specialismen dermatologie, orthopedie en kno blijkt dat er van de verdeling in de praktijk weinig terecht is gekomen.”

De druk op het OLVG is volgens Van Andel groot. Nog steeds, zeven maanden na het faillissement. “Iedereen in het OLVG is al maanden heel hard bezig al die nieuwe patiënten op te vangen. Bij bepaalde vakgroepen zijn de weekendpoli’s nog steeds nodig.”

De Amsterdamse fracties van PvdA en SP maken zich zorgen over de wachtlijsten van de ziekenhuizen in de stad. De SP toog deze week uit protest naar het Zilveren Kruis. De grootste verzekeraar van de stad reageerde: ‘Geluiden dat wachttijden in Amsterdam drastisch zijn toegenomen zijn pertinent onjuist’.

De rapportage Wachttijden Ziekenhuizen ­Regio Amsterdam van de verzekeraar toont inderdaad een vertrouwd beeld met, volgens de normen, veel te lange wachttijden bij maag-darm-leverartsen, oogheelkunde en reumatologie. Die zijn wegens personeelstekorten chronisch, zegt Zilveren Kruis.

Het zijn misleidende cijfers, zegt Stella Zonneveld, voorzitter van de Huisartsenkring Amsterdam. De rapportage van de verzekeraar geeft aan wanneer de patiënt voor het eerst, na verwijzing door de huisarts, op de polikliniek komt. Het zegt niets over de wachttijd op het onderzoek en eventueel een operatie. Die kan bij patiënten met chronische aandoeningen oplopen, zegt Van Andel.

De wachttijden voor een ingreep bij zaken als een goedaardige zwelling in de balzak of het verwijderen van een vetbult lopen met weken op. Het OLVG adviseert patiënten contact op te nemen met de zorgverzekeraar om te kijken of ze bij een andere zorgverlener terecht kunnen.

Uitzaaiingen gaan voor

Van Andel benadrukt dat acute gevallen wel op tijd worden geholpen. “Natuurlijk krijgen alle oncologiepatiënten voorrang. Als je pijn hebt in je schouder moet je langer wachten op een MRI, maar als je een MRI nodig hebt om uit te sluiten of er uitzaaiingen zijn, dan wordt die natuurlijk meteen gemaakt. Alle patiënten die acute zorg nodig hadden, hebben die gekregen. Het uitstel treft met name chronische patiënten.” Wat medisch gezien verantwoord is, zegt Van Andel, maar wel ongewenst.

OLVG is overvallen door een groeispurt, en probeert die bij te benen door meer medewerkers aan te nemen. Dat is moeilijk, want er is landelijk een groot tekort aan gespecialiseerd personeel. Het ziekenhuis koopt extra apparatuur in en de operatietijden zijn met dertig procent verruimd. Zo werken de medewerkers in het OLVG zich drie slagen in de rondte. “We meten geregeld met enquêtes het badwater in de organisatie. Wat opvalt is dat de werkdruk groot is, maar dat het moreel onder de troepen opvallend goed is. Iedereen is nog bijzonder gemotiveerd om voor de patiënten deze klus te klaren.”

Huisarts nam kwart behandelingen over

Het faillissement van MC Slotervaart kent vele nadelen, maar er is ook winst: veel patiënten die in het Slotervaart liepen, zijn nu onder behandeling van hun (goedkopere) huisarts. Alleen al 25 tot 30 procent van de patiënten die zich bij het OLVG heeft gemeld, is nadat medisch specialisten de dossiers hebben beoordeeld, in overleg voor behandeling verwezen naar de eerste lijn. Dat is precies volgens de doelstelling van het programma Zinnige Zorg van Zorginstituut Nederland.

Voorzitter van de Huisartsenkring Amsterdam, Stella Zonneveld vindt het een goede ontwikkeling, maar waarschuwt dat klinieken in dit gat kunnen springen, waardoor de zorgkosten juist kunnen oplopen. “Wij hebben de indruk dat in de klinieken sneller wordt gekozen voor het maken van bijvoorbeeld een MRI of een artroscopie bij knieklachten. Ik heb de verzekeraar daar al vaker op gewezen.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden