PlusReportage

Nieuwe opzet voor ‘de buik’ van Amsterdam: het Food Center gaat afslanken

Het Food Center, al tachtig jaar ‘de buik van de stad’, zal deels plaatsmaken voor een nieuwe woonwijk. Maar de ‘buikbedrijven’ blijven, zegt directeur Dertje Meijer.

Het komende jaar moet blijken welke bedrijven mee mogen naar het nieuwe Food Center. Beeld Jean-Pierre Jans

Als één van de weinige bedrijventerreinen binnen de ringweg A10 blijft het Food Center bestaan. Wel worden aan de kant van de Jan van Galenstraat, waar nu nog de hoofdingang is, tot 2029 1700 woningen gebouwd.

Aan de andere kant van het terrein verrijzen intussen nieuwe marktgebouwen voor de grossiers die vanuit het Food Center 6000 horecabedrijven en 1500 winkels bevoorraden. Zij clusteren straks samen op een krapper terrein – door toevoeging van het voormalige woonwagenterrein van kermisexploitanten wordt het Food Center al met al zo’n 15 procent kleiner. Het nieuwe Food Center wordt ontsloten vanaf de Haarlemmerweg. “Het hele terrein kantelt,” zegt Meijer.

De directeur van de bedrijvencoöperatie in oprichting vertelt erover op het groothandelsterrein waar de horeca en de winkels uit de stad maandagmorgen in alle vroegte hun verse waar hebben ingekocht, zoals elke werkdag. Bij groenten- en fruitspecialist De Mooij is aan het einde van de ochtend net de rust teruggekeerd en wordt de op de stoep gekrijte dagprijs voor het uit Spanje aangevoerde fruit weggespoeld.

Marktkwartier

Het is alweer bijna tijd voor de eerste Hollandse aardbeien, vertelt manager Wim de Graaf. Die zijn prijzig, maar de groentejuweliers uit de stad die bij hem kopen, hebben dat er graag voor over.

Het laat zien hoe het hier al sinds 1934 in zijn werk gaat. Toen werd hier de Centrale Markthal gebouwd. Maandagavond wordt de buurt tijdens een informatieavond geïnformeerd over wat de toekomst brengt voor het Food Center en de nieuwe woonwijk Marktkwartier. Want de plannen hebben zo hun gevolgen voor omwonenden.

De op een kleiner oppervlak teruggebrachte groothandelsmarkt wordt straks intensiever gebruikt. Met de nieuwe parkeerterreinen en zonnepanelen op het dak worden de nieuwe gebouwen tot 15 meter hoog. Een transport­ader op het terrein komt aan de kant van de Staatsliedenbuurt, maar die wordt straks afgeschermd door een ‘groene muur’.

Uitstootvrij

De nieuwe opzet biedt ook nieuwe mogelijkheden. Zo is het de bedoeling om te zorgen voor minder verkeer de stad in als verschillende leveranciers straks samen één bestelbus vullen voor een restaurant of winkel in de stad. “Daar willen we de horeca ook in meenemen. Het scheelt natuurlijk of je achttien leveranciers per dag over de vloer krijgt of drie.”

Het Food Center heeft verder een inspanningsverplichting ondertekend om op den duur alleen nog uitstootvrij transport richting de binnenstad te sturen. En misschien kunnen diezelfde busjes een rol krijgen bij het ophalen van afval of retourstromen uit de stad. “We kijken nog naar transport over het water.” De bedrijven op het Food Center-terrein willen daarnaast meer samenwerking bij de verwerking van hun eigen afval en de schoonmaak.

Op het grensvlak van de nieuwe woonbuurt en het ook in de toekomst afgesloten Food Center krijgt de monumentale Centrale Markthal een publieke functie. Na de renovatie moet het, behalve een hotel, ook restaurants gaan huisvesten, een beetje zoals De Hallen even verderop in West. Tussen het rijksmonument en de nieuwbouwwoningen van 6 tot 11 verdiepingen hoog komt een groene, open ruimte: de Marktweide.

Oudste rechten

Het komende jaar moet blijken welke bedrijven mee mogen naar het nieuwe Food Center. Van de 60 tot 70 ondernemers is op het kleinere groothandelsterrein straks maar plek voor zo’n 45 bedrijven. “Minder grossiers dan we zouden willen,” erkent Meijer.

Bij de selectie wordt voorrang gegeven aan bedrijven met de oudste rechten, maar ook aan de grossiers die de stad bevoorraden. Of, zoals Meijer ze noemt: ‘de buikbedrijven’. Hiervoor is het Food Center immers bedoeld, voor grossiers die leveren aan de horeca en de winkels in de stad. Van oudsher hebben die zo’n groothandelsmarkt nodig, omdat ze in de stad maar weinig opslagruimte hebben.

Voor ‘mainportbedrijven’ zoals distributiecentra die het Food Center gebruiken als uitvalsbasis om het hele land te bedienen, is straks geen ruimte meer. Verschillende ‘grote jongens’ als Vroegop Windig en Inversco hebben al een ander onderkomen gevonden, zegt Meijer. Gesprekken met andere bedrijven lopen nog, daarover moet dit jaar duidelijkheid komen. Mogelijk kunnen ze nog terecht op de omliggende bedrijventerreinen langs de Haarlemmerweg.

Toko op de hoek

Het Food Center legt zich straks helemaal toe op winkels en horeca in en om de stad. Tot 2 miljoen Nederlanders zouden het snel merken als het Food Center buiten bedrijf is, volgens Meijer. “Nee, niet als je altijd de boodschappen doet bij Albert Heijn of Jumbo, maar hiervandaan worden wel de specialistische delicatessenzaken in de wijken bevoorraad. En de Turkse winkel en de toko op de hoek.”

Met het Food Center zijn 2650 banen gemoeid, maar indirect zijn dat er dus nog veel meer. Dat blijft ook zo, volgens Meijer. “We zullen ook een aantal bedrijven teleurstellen, maar we hebben straks nog wel de grossiers die ertoe doen. En met 45 grossiers blijven we een serieuze groothandelsmarkt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden