Plus Achtergrond

Nieuwe brandweercommandant Van Lieshout moet de klus afmaken

De nieuwe brandweercommandant Tijs van Lieshout wordt geroemd als een diplomatiek leider, maar hij is ook een doorzetter, gespitst op resultaat.

Tijs van Lieshout, commandant van de brandweer Amsterdam Amstelland. Beeld Eva Plevier

‘Veel succes, je zult het nodig hebben!’ Het was een van de vele berichtjes die Tijs van Lieshout (55) vorige week via LinkedIn kreeg, na de bekendmaking dat hij de nieuwe commandant wordt van de Brandweer Amsterdam-Amstelland. 

Afzender: Guusje ter Horst, voormalig minister en oud-burgemeester van Nijmegen. Vijftien jaar geleden had zij Van Lieshout al eens aangesteld als brandweercommandant, toen van de regio Gelderland-Zuid. Zelfstandige korpsen van kleinere gemeenten moesten samengaan, onder leiding van Nijmegen. Van Lieshout moest namens Ter Horst de ijzers uit het vuur halen, net als hij nu de Amsterdamse brandweer moet hervormen.

“Veel burgemeesters hadden er moeite mee om hun eigen brandweer op te geven,” herinnert Ter Horst zich. “Hij had formeel de macht om de verandering af te dwingen, maar loste het diplomatiek op, zodat al die burgemeesters uit zichzelf mee zouden doen. Hij heeft een belangrijke rol gespeeld bij het succes.” Ook voor Van Lieshout zelf was het een vormende tijd. ‘Hierna kon ik alles aan!’ stuurde hij Ter Horst terug.

Analytisch en gezellig

Op het eerste gezicht lijkt Van Lieshout overgekwalificeerd voor de functie. Mattheus Thomas Cornelis van Lieshout werd op 29 december 1963 geboren in Dongen. Na de middelbare school start hij in 1982 aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda om in 1987 als pelotonscommandant te beginnen bij de technische dienst van de landmacht. Tien jaar later wordt hij geselecteerd voor de cursus Hogere Militaire Vorming, waar de meest getalenteerde officieren van de krijgsmacht worden klaargestoomd voor de top van Defensie. Daar raakt hij bevriend met Gerard Koot, inmiddels generaal-majoor.

“Tijs was by far de slimste van onze groep. Hij kan heel snel complexe problemen doorgronden en is heel analytisch,” zegt Koot. “Ook buiten de kazerne is het een gezellige vent. Hij is een gangmaker en je kunt er goed een biertje mee drinken, met hem aan tafel is het nooit stil.”

Later volgt Van Lieshout in de Verenigde Staten een prestigieuze leergang aan het Army War College en geeft hij leiding aan landmachteenheden in Bosnië en Duitsland. Maar terwijl Koot nu plaatsvervangend commandant is van het Eerste Duits-Nederlandse legerkorps met 50.000 manschappen onder de wapenen, zwaait Van Lieshout af. Ondanks een gouden toekomst bij defensie vervolgt hij na 21 jaar zijn carrière in de burgermaatschappij.

“Hij werd erkend en herkend binnen defensie en zou nu zeker een van de betere generaals zijn geweest,” zegt Koot. “Maar hij koos voor zijn gezin.” De middelste van zijn drie kinderen heeft wegens autisme baat bij een stabiele, rustige omgeving. “Zijn zoon is heel belangrijk voor hem, en die jongen raakte van slag als zijn pa ’s avonds niet thuiskwam,” legt Koot uit. Van Lieshout zou daarom nee moeten zeggen tegen buitenlandse missies. Dat vond hij onverenigbaar met zijn verantwoordelijkheden als militair.

Jongensdroomgevoel

Blijmoedig gaat hij vanaf 2003 in Nijmegen aan de slag als regionaal brandweercommandant. “Ik wil actie om me heen. Rijden op een Leopardtank is een belevenis. Een brandweer­wagen met sirene appelleert aan datzelfde jongensdroomgevoel,” zegt hij bij zijn aantreden tegen dagblad De Gelderlander. Hier haalt hij ook zijn brandweerdiploma’s, hoewel dat niet verplicht is voor een staffunctie.

Een paar jaar later stapt Van Lieshout over naar het bedrijfsleven, waar zijn leiderschapskwaliteiten veel waard zijn. “Tijs wordt gevraagd als er dingen in beweging zijn,” zegt Robbert van der Veen, oud-collega van Van Lieshout bij veiligheidsbedrijf Falck Nederland. Ook hier verbaast hij zijn omgeving met het gemak waarmee hij als manager de harde commerciële targets haalt, en tegelijkertijd goede banden onderhoudt met de mensen op de werkvloer. “Op een evenement met allerlei brandweerlieden kwam hij eens direct na een belangrijke vergadering, gekleed in pak. Ter plekke deed hij dat pak uit en trok hij een polo aan, hij voelt dat soort dingen aan.”

Daarna keert Van Lieshout terug naar de publieke sector, als directeur van de Veiligheids­regio Limburg-Noord en vanaf 2017 van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. Hij leidt met burgemeester Paul Depla de geruchtmakende ontruiming van Fort Oranje, een verloederd stacaravanpark waar criminelen wortel hadden geschoten. “We hebben dit als een sociale crisis aangepakt, de brandweer had een hoofdrol bij het verhuizen van die bewoners in plaats van de politie, en Tijs had de leiding.”

Kerncentrale

Als veiligheidsverantwoordelijke in de West-Brabant zorgt hij voor rust als er in 2017 veel zorgen zijn over veiligheidsincidenten bij de kerncentrale in Doel, net in België. “Hij komt er eerlijk voor uit dat hij in zo’n geval weinig formele bevoegdheden heeft, maar toch kon hij onze gemeenteraad geruststellen omdat het probleem zijn aandacht had,” zegt burgemeester Frank Petter van Bergen op Zoom.

Het gezin Van Lieshout woont een rustig dorpje bij Tiel met goede zorg voor hun zoon. Verhuizen naar Amsterdam is daarom geen optie.

Ook veiligheidsman Van der Veen stuurt Van Lieshout een berichtje wegens zijn benoeming: ‘Dit is een monstertaak, maar dat kun jij.’ In de veiligheidsbranche is met argusogen gevolgd hoe het Amsterdamse brandweerkorps in de afgelopen jaren is omgesprongen met commandant Leen Schaap. Hij moest verandering forceren, werd bedreigd en belachelijk gemaakt, met uiteindelijk een onherstelbare vertrouwensbreuk met zijn manschappen tot gevolg.

De Amsterdamse brandweerlieden kunnen niet achteroverleunen. “Hij kent de brandweer goed en is een leider die voorop wil gaan,” zegt Koot. “Hij probeert zijn mensen altijd te overtuigen, maar wie hem niet kan of wil volgen, zal een andere baan moeten zoeken.”

Ook Depla heeft hoge verwachtingen. “Het succes van Tijs in Amsterdam is belangrijk voor de hervorming van de brandweer in de rest van Nederland, waar dezelfde discussie speelt,” zegt Depla, tevens voorzitter van de Brandweer­kamer. “Hij kan voor de ontwikkeling van het brandweervak een belangrijke rol spelen.”

In de voetsporen van Leen Schaap

Tijs van Lieshout start per 1 oktober als opvolger van brandweercommandant Leen Schaap. Die moet opstappen door de ontstane vertrouwensbreuk tussen hem en zijn manschappen. Schaap had sinds 2016 de taak om de brandweer te hervormen. Hij ijverde voor de invoering van ‘standaard werktijden’ en trad op tegen seksisme, racisme en criminaliteit binnen het korps.

Schaap, oud-politiecommissaris, was succesvol, maar verzwakte zijn positie door onhandige uitspraken en moddergooien naar zijn mensen in de media. Op verzoek van burgemeester Halsema, maar tegen zijn zin, maakt hij plaats, zodat Van Lieshout door kan gaan met de hervorming. In de hoop dat de brandweerlieden wel naar hem zullen luisteren.

Door: Ruben Koops

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden